PRAVILNIK
O METODAMA ZA ISPITIVANJE ĐUBRIVA

("Sl. list SRJ", br. 60/2000)

I OSNOVNE ODREDBE

Član 1

Ovim pravilnikom propisuju se kriterijumi i metode za ispitivanje fizičkih i hemijskih osobina i biološke hranljive vrednosti đubriva radi stavljanja u promet na teritoriji Savezne Republike Jugoslavije.

Član 2

Radi utvrđivanja vrste đubriva koja podležu ispitivanju fizičkih i hemijskih osobina i biološke hranljive vrednosti radi stavljanja u promet, đubriva se dele na:

1) neorganska (mineralna) đubriva i neorganski oplemenjivački zemljišta;

2) organska đubriva i organski oplemenjivači zemljišta;

3) đubriva i oplemenjivači zemljišta mešanog (organsko-mineralnog) porekla;

4) mikrobiološka đubriva.

II KLASIFIKACIJA ĐUBRIVA

1. Neorganska (mineralna) đubriva i neorganski oplemenjivači zemljišta

Član 3

Neorganska (mineralna) đubriva su proizvodi u kojima su sadržani hranljivi elementi koji se đubrenjem unose u zemljište (u daljem tekstu: hranljivi elementi) u obliku neorganskih soli i koja se dobijaju različitim tehnološkim postupcima (ekstrakcijom ili fizičkim ili hemijskim industrijskim postupcima), a dele se na:

1) prosta (jednokomponentna) NPK đubriva;

2) složena (višekomponentna) NPK đubriva;

3) đubriva na bazi mikroelemenata, odnosno sekundarnih elemenata;

4) mineralna đubriva specijalne namene;

5) neorganske oplemenjivače zemljišta.

2. Organska đubriva i organski oplemenjivači zemljišta

Član 4

Organska đubriva su proizvodi organskog porekla (biljnog ili životinjskog) sa preko 30% organske materije, koja se dodaju zemljištu prvenstveno radi ishrane biljaka, a dobijaju se fermentacijom biljnih ili životinjskih ostataka, u kojima postoji određeni sadržaj hranljivih elemenata i mikroorganizama.

Član 5

Organski oplemenjivači zemljišta su proizvodi organskog porekla (biljnog ili životinjskog) ili organski proizvodi dobijeni sintezom, koji se primenjuju prvenstveno radi poboljšanja fizičkih i bioloških osobina zemljišta, a ne mogu se kvalifikovati kao đubriva zbog niskog sadržaja makroelemenata koji su u finalnom proizvodu najčešće manji od 2%.

3. Đubriva i oplemenjivači zemljišta mešanog (organsko-mineralnog) porekla

Član 6

Đubriva i oplemenjivači zemljišta mešanog (organsko-mineralnog) porekla su proizvodi u kojima su deklarisani hranljivi elementi organskog i neorganskog porekla, a dobijaju se hemijskom reakcijom ili mešanjem organskih i neorganskih đubriva ili oplemenjivača.

4. Mikrobiološka đubriva

Član 7

Mikrobiološka đubriva su proizvodi koji sadrže čiste kulture različitih mikroorganizama, čijom se primenom pospešuje korišćenje hranljivih elemenata iz zemljišta ili vazduha, i dele se na:

1) azoto fiksatore (slobodne ili simbiozne);

2) mobilizatore hranljivih elemenata iz nepristupačnih organskih i mineralnih jedinjenja (fosforobakterini, mikozini, silikatne bakterije, ferobakterini i sulfobakterini).

III ISPITIVANJE ĐUBRIVA RADI STAVLJANJA U PROMET

Član 8

Ispitivanje fizičkih i hemijskih karakteristika đubriva i njihove biološke hranljive vrednosti vrši se na osnovu prijave i priložene dokumentacije koju podnose domaći proizvođač đubriva i inostrani proizvođač preko ovlašćenog zastupnika u Saveznoj Republici Jugoslaviji (u daljem tekstu: podnosilac prijave).

Prijava za ispitivanje đubriva mora da sadrži osnovne podatke potrebne za:

1) identifikaciju đubriva:

- naziv đubriva (zaštićeni ili predloženi);

- naziv i adresu proizvođača, odnosno podnosioca prijave;

- sastav (hranljivi element i u kom je obliku, nosači i sl.);

- sirovine za dobijanje đubriva;

2) utvrđivanje fizičko-hemijskih karakteristika đubriva:

- sastav (hranljivi element, vlaga i sl.);

- izgled (boja i miris);

- fizičko stanje (čvrsto ili tečno);

- veličina čestica (granulometrijski sastav);

- stabilnost tokom skladištenja;

- ostale karakteristike (uslovi skladištenja);

3) primenu đubriva:

- primena koja se predlaže (preko zemljišta ili preko lista);

- količina primene po hektaru;

- broj primena u toku godine na istoj površini;

- prikladnost za praktičnu primenu za površinu, odnosno biljku koja se tretira (eventualna štetnost za biljku, ograničenje i sl.);

- vrsta ambalaže i način uništavanja ambalaže;

- deklaracija na pakovanju i uputstvo za primenu;

4) utvrđivanje biološke hranljive vrednosti (eksperimenti) u laboratoriji ili u poljskim uslovima, ako postoje;

5) utvrđivanje eventualnog toksikološkog i ekotoksikološkog delovanja đubriva na ljude, životnu sredinu i druge ekosisteme ako je potrebno za utvrđivanje njihove otrovnosti.

Uz prijavu se prilaže i odgovarajuća dokumentacija, kojom se potvrđuju podaci navedeni u prijavi, kao i nacrt deklaracije i uputstva za primenu.

Član 9

Podnosilac prijave prijavljuje ispitivanje ovlašćenoj organizaciji za ispitivanje đubriva (u daljem tekstu: ovlašćena organizacija), a kopiju prijave sa dokumentacijom dostavlja Saveznom ministarstvu za poljoprivredu.

Ovlašćena organizacija iz stava 1 ovog člana dužna je da fizičko-hemijska ispitivanja završi u roku od 15 dana, a ispitivanja biološke hranljive vrednosti u roku od najmanje jedne godine, što određuje ovlašćena organizacija u zavisnosti od vrste đubriva.

 

IV VRSTE ĐUBRIVA I KRITERIJUMI ZA OCENJIVANJE FIZIČKO-HEMIJSKIH OSOBINA I BIOLOŠKE HRANLJIVE VREDNOSTI

1. Neorganska (mineralna) đubriva

A) PROSTA (JEDNOKOMPONENTNA) NPK ĐUBRIVA

Član 10

Prosta (jednokomponentna) NPK đubriva su proizvodi koja imaju deklarisan sadržaj samo jednog makroelementa: azota - N, fosfora - P ili kalijuma - K (u daljem tekstu: makroelementi), u koje spadaju:

1) azotna đubriva, čiji je osnovni hranljivi element azot;

2) fosforna đubriva, čiji je osnovni hranljivi element fosfor;

3) kalijumova đubriva, čiji je osnovni hranljivi element kalijum.

Azotna đubriva

Član 11

Kod azotnih đubriva, čiji je osnovni hranljivi element azot, fizičko-hemijske osobine ispituju se prema sledećim standardima:

1) amonijum-nitrat (AN) sa 30% do 35% azota (N) - prema standardu JUS H. B8. 284;

2) krečni amonijum-nitrat (KAN) sa 25% do 27% azota (N) - prema standardu JUS H. B4. 031;

3) amonijum-sulfat sa 20,5% azota (N) - prema standardu JUS H. B3. 046;

4) karbamid (urea) sa 44% do 46% azota (N) - prema standardu JUS H. B4. 038;

5) azotni rastvor u tečnom stanju - prema standardu JUS H. B4. 046;

6) bezvodni (anhidrovani) amonijak sa 80% azota (N) - prema standardu JUS H. F2. 020;

7) amonijačne vode ili amonijakati - prema standardu JUS H. B3. 048;

8) kalcijumcijanamid u prahu - prema standardu JUS H. B4. 030;

9) kalcijumcijanamid u granulama - prema standardu JUS H. B4. 032;

10) ostala azotna đubriva (natrijum-nitrat, kalcijum-nitrat, amonijum-hlorid) - prema odgovarajućim standardima za određivanje azota u đubrivu.

Fosforna đubriva

Član 12

Kod fosfornih đubriva, čiji je osnovni hranljivi element fosfor, fizičko-hemijske osobine ispituju se prema sledećim standardima:

1) superfosfat u prahu - prema standardu JUS H. B4. 020;

2) superfosfat granulisani (sušen) - prema standardu JUS H. B4. 021;

3) superfosfat granulisani (nesušen) - prema standardu JUS H. B4. 022;

4) trostruki superfosfat u prahu - prema standardu JUS H. B4.039;

5) trostruki superfosfat granulisan (sušen) - prema standardu JUS H. B4. 040;

6) ostala fosforna đubriva (tomasfosfati, termofosfati, metafosfati i sl.) - prema odgovarajućim standardima za određivanje fosfora u đubrivu.

Kalijumova đubriva

Član 13

Kod kalijumovih đubriva, čiji je osnovni hranljivi element kalijum, ispituju se sledeće fizičko-hemijske osobine, i to:

1) kalijum-hlorid (KCl) kao đubrivo:

- sadržaj kalijuma (u obliku K 2 O) iznosi od 40% do 60% +/- 2%;

- sadržaj vlage na 105 o C iznosi do 1%;

2) kalijum-hlorid (KCl) kao tehnička hemikalija - prema standardu JUS H. B1. 055;

3) kalijum-sulfat (K 2 SO 4 )

- sadržaj kalijuma (u obliku K 2 O) iznosi 50% +/-2%;

- sadržaj vlage na 105 o C iznosi do 1%;

4) ostala kalijumova đubriva (kalijum-magnezijum):

- sadržaj kalijuma (u obliku K 2 O) iznosi 28% +/-2%;

- sadržaj magnezijuma (u obliku MgO) iznosi do 10%;

- sadržaj vlage na 105 o C iznosi do 1%.

Član 14

Prosta (jednokomponentna) NPK đubriva navedena u čl. 11, 12 i 13 ovog pravilnika, pored deklarisanog sadržaja jednog od makroelemenata (NPK), mogu imati i deklarisan sadržaj mikroelemenata ili sekundarnih elemenata, i to:

a) sa mikroelementima, kod kojih sadržaj mikroelemenata da bi se deklarisao mora biti izražen u %, najmanje: B-0.01%,

Co - 0,002%, Cu - 0,02%, Fe - 0,02%, Mn - 0,01%, Mo - 0,001%, Zn - 0,002%, a dozvoljena odstupanja od deklarisanih vrednosti su 1/5 deklarisanih vrednosti za sadržaj mikroelemenata do 2%,

b) sa sekundarnim elementima, kod kojih sadržaj sekundarnih elemenata da bi se deklarisao mora biti izražen u %, najmanje: 1% kao MgO, 3% Na 2 O, 5% SO 3 , 5% CaO, a dozvoljena odstupanja u odnosu na kalcijum, magnezijum, natrijum i sumpor su 1/4 od deklarisanog sadržaja ovih elemenata.

B) SLOŽENA (VIŠEKOMPONENTNA) NPK ĐUBRIVA

Član 15

Složena (višekomponentna) NPK đubriva koja imaju deklarisan sadržaj najmanje dva makroelementa a mogu biti i sa dodatkom mikroelemenata ili sekundarnih elemenata. U zavisnosti od toga da li se dobijaju mešanjem ili hemijskim postupkom, dele se na:

1) mešana NPK đubriva, koja se dobijaju mešanjem prostih ili složenih đubriva, bez hemijske reakcije, a mogu biti i sa dodatkom mikroelemenata ili sekundarnih elementa;

2) kompleksna NPK đubriva, koja se dobijaju potpunom ili delimičnom hemijskom reakcijom različitih hemijskih jedinjenja, a mogu biti i sa dodatkom mikroelemenata ili sekundarnih elemenata.

Mešana NPK đubriva

Član 16

Mešana NPK đubriva mogu biti dvojna ili trojna, u kojima ukupni sadržaj makroelemenata ne sme biti manji od 20%, a ispituju se prema standardu JUS H. B4. 035.

Član 17

Mešana NPK đubriva, pored deklarisanog sadržaja makroelemenata, mogu da imaju i deklarisan sadržaj mikroelemenata, odnosno sekundarnih elemenata, mogu biti:

a) sa mikroelementima, kod kojih sadržaj mikroelemenata da bi se deklarisao, mora biti izražen u %, najmanje: B-0.01%,

Co- 0,002%, Cu- 0,02%, Fe- 0,02%, Mn - 0,01%, Mo - 0,001%, Zn - 0,002%, a dozvoljena odstupanja od deklarisanih vrednosti su 1/5 deklarisane vrednosti za sadržaj mikroelemenata do 2%;

b) sa sekundarnim elementima, kod kojih sadržaj sekundarnih elemenata da bi se deklarisao, mora biti izražen u % najmanje: 1% kao MgO, 3% Na 2 O, 5% SO 3 , 5% CaO, a dozvoljena odstupanja u odnosu na kalcijum, magnezijum, natrijum i sumpor su 1/4 od deklarisanog sadržaja ovih elemenata.

Kompleksna NPK đubriva

Član 18

Kompleksna NPK đubriva mogu biti dvojna ili trojna, i dele se na:

1) kompleksna đubriva sa fosfornom komponentom rastvorljivom u 2% limunskoj kiselini, koja se ispituju prema standardu JUS H. B4. 037;

2) kompleksna đubriva sa fosfornom komponentom rastvorljivom u vodi, koja se ispituju prema standardu JUS H. B4. 036;

3) monoamonijum fosfat (MAP), koji se ispituje prema standardu JUS H. B4. 041.

Član 19

Kompleksna NPK đubriva prema agregatnom stanju mogu biti:

a) čvrsta kompleksna NPK đubriva, koja se ispituju prema standardu JUS H. B4. 036 ili JUS H. B4. 037 i u njima ukupan sadržaj makroelemenata ne sme biti ispod 30%;

b) tečna kompleksna NPK đubriva, koja se primenjuju preko lista (folijarno) i predstavljaju bistre rastvore ili suspenzije, a dobijaju se hemijskom reakcijom ili naknadnim rastvaranjem čvrstih soli (đubriva), u kojima ukupan sadržaj makroelemenata ne sme biti za bistre rastvore ispod 20%, a za suspenzije ispod 30%.

Član 20

Kompleksna NPK đubriva (čvrsta ili tečna), pored deklarisanog sadržaja makroelemenata, mogu da imaju i deklarisan sadržaj mikroelemenata, odnosno sekundarnih elemenata, i to:

1) sa mikroelementima kod kojih sadržaj mikroelemenata da bi se deklarisao, mora biti izražen u % najmanje: B-0,01%, Co- 0,002%, Cu - 0,02%, Fe- 0,02%, Mn - 0,01%, Mo- 0,001%, Zn- 0,002%, a dozvoljena odstupanja od deklarisanih vrednosti su 1/5 deklarisane vrednosti za sadržaj mikroelemenata do 2%;

2) sa sekundarnim elementima kod kojih sadržaj sekundarnih elemenata da bi se deklarisao, mora biti izražen u % najmanje: 1% MgO, 3% Na 2 O, 5% SO 3 , 5% CaO, a dozvoljena odstupanja u odnosu na kalcijum, magnezijum, natrijum i sumpor su 1/4 od deklarisanog sadržaja ovih elemenata.

V) ĐUBRIVA NA BAZI MIKROELEMENATA, ODNOSNO SEKUNDARNIH ELEMENATA

Đubriva na bazi mikroelemenata

Član 21

Đubriva na bazi mikroelemenata, koja imaju deklarisan sadržaj jednog ili više mikroelemenata a nemaju deklarisan sadržaj makroelemenata i sekundarnih elemenata, mogu biti:

1) katjonski oblici mikroelemenata Fe, Zn, Co, Cu, Mn) kao rastvorljive sulfatne soli: fero-sulfat (FeSO 4 ), cink-sulfat (ZnSO 4 ), kobalt-sulfat (CoSO 4 ), bakar-sulfat (CuSO 4 ), mangan-sulfat (MnSO4);

2) anjonski oblici mikroelemenata (B, Se, Mo), a preporučuju se najčešće jedinjenja bora - boraks (Na 2 B 4 O 7 ) i borna kiselina (H 3 BO 3 ), selena (Na 2 SeO 4 ) i molibdena (Na 2 MoO 4 ili (NH 4 ) 2 MoO 4 ).

Dozvoljeno odstupanje u odnosu na deklarisanu vrednost sadržaja mikroelemenata je 0,4% u apsolutnoj vrednosti, za sadržaj iznad 2%, a spisak đubriva uz dozvoljena odstupanja daje se u Prilogu 1 ovog pravilnika i čini njegov sastavni deo.

Đubriva na bazi sekundarnih elemenata

Član 22

Đubriva na bazi sekundarnih elemenata, koja imaju deklarisan sadržaj jednog ili više sekundarnih elemenata, a nemaju deklarisan sadržaj makroelemenata i mikroelemenata, mogu biti:

1) đubriva na bazi kalcijuma, u koja spadaju materijali prirodnog ili industrijskog porekla, a koji sadrže:

- najmanje 60% kalcijum-karbonata (CaCO 3 );

- najmanje 22% kalcijum-oksida (CaO);

- sadržajem čestica ispod 0,2 mm, najmanje 80%;

2) đubriva na bazi magnezijuma u koja spadaju materijali prirodnog ili industrijskog porekla, kao što su:

- magnezijum -sulfat (MgSO 4 ) sa najmanje 13% magnezijum-oksida (MgO);

- magnezijum-oksid (MgO) sa najmanje 75% MgO u obliku praha;

- ostala magnezijumova đubriva, koja se mogu pripremiti mlevenjem magnezita (MgCO 3 ) i dolomita (CaCO 3 +MgCO 3 ) sa 15% do 45% MgO;

3) đubriva na bazi sumpora, u koja spadaju materijali prirodnog ili industrijskog porekla, kao što su:

- kalcijum-sulfat, odnosno gips (CaSO 4 );

- elementarni sumpor (S) u praškastom obliku;

4) đubriva na bazi natrijuma, u koja spadaju materijali prirodnog ili industrijskog porekla (NaNO 3 i sl.).

G) MINERALNA ĐUBRIVA SPECIJALNE NAMENE

Član 23

Mineralna đubriva specijalne namene, koja su mešavine prostih ili složenih đubriva sa sredstvima za zaštitu bilja (pesticida) ili pepela dobijenog sagorevanjem biljnih i životinjskih ostataka, mogu biti:

1) pesticidna mineralna đubriva su mešavine prostih i složenih đubriva sa pesticidima (sredstva za zaštitu bilja) sa sadržajem aktivne materije do 5%, koja podležu registraciji pod istim kriterijumima kao i ostali pesticidi i đubriva;

2) pepeo dobijen sagorevanjem biljnih i životinjskih ostataka koji se može koristiti kao mineralno đubrivo ako ima deklarisan sadržaj jednog ili više makroelemenata (NPK) preko 10%.

D) NEORGANSKI OPLEMENJIVAČI ZEMLJIŠTA

Član 24

Neorganski oplemenjivači zemljišta, koji ne sadrže organske materije i nemaju deklarisan sadržaj makroelemenata ili mikroelemenata, mogu biti prirodnog ili sintetizovanog porekla (krečnjak, dolomit, gips, pesak, zeolit, bentonitske gline, vodeno staklo i sl.).

Neorganski oplemenjivači zemljišta, koji ne sadrže organske materije ali imaju deklarisan sadržaj makroelemenata ili mikroelemenata najviše do 3%, mogu biti mešanog porekla (fosfor-gips, obogaćeni zeoliti, bentoniti i sl.).

2. Organska đubriva i organski oplemenjivači zemlijšta

Član 25

Organska đubriva sa preko 30% organske materije, biljnog ili životinjskog porekla (izuzev osoke i stajnjaka koja ne podležu ispitivanjima), dele se na:

1) kompostna čvrsta đubriva, proizvedena mikrobiološkom fermentacijom različitih organskih ostataka biljnog ili životinjskog porekla, i mogu biti:

- biljni (klasični) kompost;

- prerađeni (industrijski) kompost od ostataka prehrambene industrije (mesne, kožarske, šećerne, alkoholne, uljne i drvne industrije);

2) tresetna organska đubriva koja se dobijaju fizičkom homogenizacijom presušenog nemineralizovanog treseta;

3) glistenjaci kao humifikovane organske materije koje se dobijaju fermentacijom organskih materija preko kalifornijske gliste.

Organski oplemenjivači zemljišta su proizvodi biljnog ili životinjskog porekla ili organski proizvodi dobijeni sistezom koji se primenjuju uglavnom radi poboljšanja fizičkih i bioloških osobina zemljišta, i ne mogu se kvalifikovati kao đubriva zbog niskog sadržaja osnovnih makroelemenata (NPK) koji su u finalnom proizvodu najčešće ispod 2%.

3. Đubriva i oplemenjivači zemljišta mešanog (organsko-neorganskog) porekla

Član 26

Đubriva i oplemenjivači zemljišta mešanog (organsko-neorganskog) porekla, mogu biti:

1) poluorganska (organsko-neorganska) đubriva koja predstavljaju smeše organskih i mineralnih materija (mineralnih đubriva i oplemenjivači sa određenim sadržajem hranljivih elemenata (2% do 5% N, 1% do 3% P 2 O 5 ) ili bez smeše neorganskih soli, ali sa većim sadržajem lakopristupačnih biljnih hraniva (preko 1% N, P, K i drugo), ili materije koje deluju na poboljšanje rasta biljaka i razvoj mikroorganizama u zemljištu;

2) organski oplemenjivači zemljišta kojima su dodate male količine (ispod 2%) mineralnih đubriva i mineralnih oplemenjivača.

4. Mikrobiološka đubriva

Član 27

Mikrobiološka đubriva su proizvodi koji sadrže visoke titre određenih sojeva mikroorganizama, a upotrebljavaju se radi stvaranja pristupačnih oblika hranljivih elemenata iz nepristupačnih organskih ili mineralnih jedinjenja zemljišta, kao i sastojaka vazduha, i dele se na:

a) azotofiksatore:

- simbiozne (Rhizobium sp. i sl.);

- slobodne (Azotobacter i sl.);

b) mobilizatore hranljivih elemenata:

- silikatne bakterije;

- sumporne bakterije;

- bakterije koje razlažu fosforna jedinjenja;

- mikroorganizmi gljiva;

- celulozatore i druge.

V ISPITIVANJE BIOLOŠKE HRANLJIVE VREDNOSTI

Član 28

Biološkom hranljivom vrednošću đubriva ispituje se uticaj hranljivih elemenata i njihova prikladnost za praktičnu primenu u odnosu na zemljište i biljke, kao i moguće eventualno štetno delovanje na ljude i životnu sredinu.

Način i vreme izvođenja ogleda vrši se u zavisnosti od vrste đubriva.

Za đubriva koja su do sada bila u primeni, biološka ispitivanja se ne vrše, ali je potrebno mišljenje ovlašćene organizacije, kao dokaz da nije potrebno vršiti biološka ispitivanja.

VI PRIMENA STANDARDA

Član 29

Kod drugih đubriva koja nisu obuhvaćena čl. 10 do 27 ovog pravilnika, fizičko-hemijske karakteristike ispituju se po normativima predloženim od strane proizvođača i ovlašćenih organizacija do utvrđivanja JUS-standarda.

Ako dođe do izmene standarda utvrđenih ovim pravilnikom za ispitivanje fizičko-hemijskih karakteristika đubriva, primenjivaće se izmenjeni, odnosno novi standardi.

VII IZVEŠTAJ O IZVRŠENIM ISPITIVANJIMA

Član 30

Izveštaj o izvršenom ispitivanju fizičkih i hemijskih osobina i biološke hranljive vrednosti đubriva sadrži:

1) opšte podatke iz prijave:

- naziv đubriva;

- naziv proizvođača đubriva i zastupnika;

- sastav đubriva (fizičko-hemijske osobine);

- predložena količina primene za traženu namenu;

- oznaka standarda za ispitivanje (JUS standard);

2) rezultate ispitivanja:

- utvrđeni sastav đubriva, hranljivi elementi i njihovi oblici;

- fizičko-hemijske osobine đubriva;

- biološka hranljiva vrednost đubriva i predložene količine za traženu primenu;

- podaci o eksperimentu (lokalitet, klima, usev, odnosno zasad, tip zemljišta, broj ponavljanja (najmanje dva);

- način i vreme primene;

3) zaključak i predlog:

- opšta ocena o fizičko-hemijskim osobinama i biološkoj hranljivoj vrednosti đubriva;

- ocena o ostalim karakteristikama;

- predlog za primenu;

- predlog o eventualnim upozorenjima i ograničenjima.

VIII IZDAVANJE DOZVOLE ZA STAVLJANJE U PROMET ĐUBRIVA

Član 31

Na osnovu ispitivanja fizičko-hemijskih osobina, biološke hranljive vrednosti đubriva i izveštaja o izvršenim ispitivanjima izdaje se dozvola, koja sadrži sledeće podatke:

1) naziv đubriva;

2) naziv proizvođača đubriva i ovlašćenog zastupnika;

3) sastav đubriva (fizičke i hemijske karakteristike);

4) primenu (način primene, količina po hektaru i vreme primene);

5) eventualna upozorenja i ograničenja, odnosno negativna delovanja u odnosu na zemljište, biljke, životnu sredinu i ljude;

6) registracioni broj dozvole.

Deklaracija i uputstvo za primenu, moraju biti usaglašeni sa navodima u dozvoli iz stava 1 ovog člana.

Svako pojedinačno pakovanje mora imati deklaraciju i uputstvo za primenu, a ako to nije moguće, uputstvo o primeni može posebno biti u svakom pakovanju.

IX PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 32

Donošenjem ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o metodama za ispitivanje đubriva ("Službeni list SRJ", br. 11/99).

Član 33

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu SRJ", a primenjuje se od 1. januara 2001. godine.

Prilog 1

 

 

 

 

DOZVOLJENA ODSTUPANJA ZA ĐUBRIVA KOJA SADRŽE SAMO JEDAN MIKROELEMENT

Broj

Naziv
proizvoda

Podaci o načinu proizvodnje i osnovni sastojci

Najmanji sadržaj
mikroelemenata, u % (m/m); podaci o izražavanju hranljivih elemenata; ostali zahtevi

Ostali podaci o načinu označavanja

Deklarisani sadržaj
mikroelemenata;
rastvorljivost u vodi;
ostali kriterijumi

1

2

3

4

5

6

1) BOR

a)

Borna kiselina

Proizvod dobijen
delovanjem kiseline na borat

14% B rastvorljivog u vodi

Može se dodati uobičajeni trgovački naziv

Bor rastvorljiv u vodi

b)

Natrijum-borat

Proizvod dobijen hemijski koji kao osnovni sastojak sadrži natrijum-borat

10% B rastvorljivog u vodi

Može se dodati uobičajeni trgovački naziv

Bor rastvorljiv u vodi

v)

Kalcijum-borat

Proizvod dobijen delimično iz kalemanita (Ca 2 B 6 O 11 ) x 5H 2 O) ili pandermita (Ca 2 B 4 O 7 x 4H 2 O) koji kao osnovni sastojak sadrži
kalcijum-borat

7% ukupnog B

Veličina čestica: najmanje 98% prolazi kroz sito veličine otvora 0,063 mm

Može se dodati
uobičajeni trgovački naziv

Ukupan bor

g)

Boretanol-amid

Proizvod dobijen reakcijom borne kiseline i etanolamina

8% B rastvorljivog u vodi

 

Bor rastvorljiv u vodi

d)

Borirano đubrivo u rastvoru ili suspenziji

Proizvod dobijen rastvaranjem ili suspendovanjem u vodi proizvoda pod a), b) i g)

2% B rastvorljivog u vodi

 

Bor rastvorljiv u vodi

2) KOBALT

a)

So kobalta

Proizvod dobijen hemijski, koji kao osnovni sastojak sadrži mineralnu so kobalta

19% Co rastvorljivog u vodi

Oznaka mora da
sadrži naziv vezanog mineralnog anjona

Kobalt rastvorljiv u vodi

b)

Helat kobalta

Proizvod dobijen hemijskom reakcijom kobalta i helatnog agensa

2% Co rastvorljivog u vodi
od čega je najmanje
8/10 helatirano

Vrsta helatnog agensa

Kobalt rastvorljiv u vodi

Helatni kobalt (Co)

v)

Rastvor
kobaltnog
đubriva

Proizvod dobijen rastvaranjem proizvoda pod a) ili b) u vodi

2% Co rastvorljivog u vodi

Oznaka mora da sadrži naziv mineralnog anjona, odnosno vrstu helatnog agensa

Kobalt rastvorljiv u vodi

Helatni kobalt (Co)

3) BAKAR

a)

So bakra

Proizvod dobijen hemijski, koji kao osnovni sastojak sadrži mineralnu so bakra

2% Cu rastvorljivog u vodi

Oznaka mora da sadrži naziv vezanog anjona

Bakar rastvorljiv u vodi

b)

Bakar-oksid

Proizvod dobijen hemijski, koji kao osnovni sastojak sadrži bakar-oksid

70 % ukupnog Cu

Veličina čestica najmanje 98% prolazi kroz sito veličine otvora 0,063 mm

 

Ukupan bakar

v)

Bakar-hidroksid

Proizvod dobijen hemijski, koji kao osnovni sastojak sadrži bakar-hidroksid

45% ukupnog Cu

Veličina čestica najmanje 98 % prolazi kroz sito veličine otvora 0,063 mm

 

Ukupan bakar

g)

Helat bakra

Proizvod dobijen hemijskim vezivanjem bakra za helatni agens

9% Cu rastvorljivog u vodi od čega je najmanje 8/10 helatirano

Vrsta helatnog agensa

Bakar rastvorljiv u vodi

Helatni bakar (Cu)

d)

Đubriva na bazi bakra

Proizvod dobijen mešanjem proizvoda pod a), b), v) ili g) i, po potrebi, punioca koji nije hranljivi element

5% ukupnog Cu

Veličina čestica: najmanje 98% prolazi kroz sito veličine otvora 0,063 mm

Vrsta helatnog agensa

Ukupan bakar

Bakar rastvorljiv u vodi, ako iznosi najmanje 1/4 ukupnog bakra

Helatni bakar (Cu)

đ)

Rastvor đubriva sa bakrom

Proizvod dobijen rastvaranjem proizvoda pod a), odnosno
g) u vodi

3% Cu rastvorljivog u vodi

Vrsta helatnog agensa

Bakar rastvorljiv u
vodi, od čega je deo helatni bakar (Cu)

4) GVOŽĐE

a)

So gvožđa

Proizvod dobijen hemijski, koji kao osnovni sastojak sadrži so gvožđa Fe (II)

12% Fe rastvorljivog u vodi

Oznaka mora da sadrži naziv vezanog anjona

Gvožđe rastvorljivo u vodi

b)

Helat gvožđa

Proizvod dobijen hemijskim vezivanjem gvožđa za helatni agens

5% Fe rastvorljivog u vodi,
od čega je najmanje 8/10 u
helatnom obliku

Vrsta helatnog agensa

Gvožđe rastvorljivo u vodi

Helatno gvožđe (Fe)

v)

Rastvor đubriva sa gvožđem

Proizvod dobijen rastvaranjem proizvoda pod a), odnosno
b) u vodi

2% Fe rastvorljivog u vodi

Vrsta helatnog agensa

Gvožđe rastvorljivo u vodi

Helatno gvožđe (Fe)

5) MANGAN

a)

So mangana

Proizvod dobijen hemijski, koji kao osnovni sastojak sadrži mineralnu so

mangana (II)

17% Mn rastvorljivog u vodi

Oznaka mora da sadrži naziv vezanog anjona

Mangan rastvorljiv u vodi

b)

Helat mangana

Proizvod dobijen hemijskim vezivanjem mangana za
helatni agens

5% Mn rastvorljivog u vodi,
od čega je najmanje 8/10 u
helatnom obliku

Vrsta helatnog agensa

Mangan rastvorljiv u vodi

Helatni mangan (Mn)

v)

Mangan-oksid

Proizvod dobijen hemijski, koji kao osnovni sastojak sadrži okside mangana

40% ukupnog mangana
Veličina čestica najmanje 80% prolazi kroz sito veličine otvora 0,063 mm

 

Ukupan mangan

g)

Đubriva na bazi mangana

Proizvod dobijen mešanjem proizvoda pod a) i v)

17% ukupnog mangana

 

Ukupan mangan

Mangan rastvorljiv u vodi ako iznosi najmanje 1/4 ukupnog mangana

d)

Rastvor đubriva na bazi mangana

Proizvod dobijen rastvaranjem proizvoda pod a), odnosno b) u vodi

3% Mn rastvorljivog u vodi

Vrsta helatnog agensa

Helatni mangan (Mn)

6) MOLIBDEN

a)

Natrijum-
molibdat

Proizvod dobijen hemijski, koji kao osnovni sastojak sadrži amonijum-molibdat

35% Mo rastvorljivog u vodi

 

Molibden rastvorljiv u vodi

b)

Amonijum-molibdat

Proizvod dobijen hemijski, koji kao osnovni sastojak sadrži natrijum-molibdat

50% Mo rastvorljivog u vodi

 

Molibden rastvorljiv u vodi

v)

Đubriva na bazi molibdena

Proizvod dobijen mešanjem proizvoda pod a) i b)

35% Mo rastvorljivog u vodi

 

Molibden rastvorljiv u vodi

g)

Rastvor đubriva na bazi molibdena

Proizvod dobijen rastvaranjem proizvoda pod a), odnosno
b) u vodi

3% Mo rastvorljivog u vodi

 

Molibden rastvorljiv u vodi

7) CINK

a)

So cinka

Proizvod dobijen hemijski koji kao osnovni sastojak sadrži mineralnu so cinka

15% Zn rastvorljivog u vodi

Oznaka mora da sadrži oznaku vezanog anjona

Cink rastvorljiv u vodi

b)

Helat cinka

Proizvod dobijen hemijskim vezivanjem cinka za helatni agens

5% Zn rastvorljivog u vodi

Vrsta helatnog agensa

Cink rastvorljiv u vodi Helatni cink (Zn)

v)

Cink-oksid

Proizvod dobijen hemijski, koji kao osnovni sastojak sadrži cink-oksid

70% ukupnog Zn

 

Ukupan cink

g)

Đubrivo na bazi cinka

Proizvod izveden iz proizvoda pod a) i b)

30% ukupnog Zn

 

Ukupan cink

Cink rastvorljiv u vodi, ako iznosi najmanje 1/4 ukupnog cinka

d)

Rastvor đubriva na bazi cinka

Proizvod dobijen rastvaranjem proizvoda pod a) i b) u vodi

8% Zn rastvorljivog u vodi

Vrsta helatnog agensa

Cink rastvorljiv u vodi Helatni cink (Zn)