OPŠTI USLOVIZA OBAVLJANJE UNIVERZALNE POŠTANSKE USLUGE U JAVNOM PREDUZEĆU "POŠTA SRBIJE", BEOGRAD("Sl. glasnik RS", br. 118/2025) |
Opštim uslovima za obavljanje univerzalne poštanske usluge u Javnom preduzeću "Pošta Srbije", Beograd (u daljem tekstu: Opšti uslovi) uređuje se obavljanje univerzalne poštanske usluge u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju, u skladu sa zakonom, propisima donetim na osnovu zakona, kao i na osnovu međunarodnih konvencija, sporazuma i drugih međunarodnih akata potvrđenih od strane Republike Srbije, kao i opštim aktima Javnog preduzeća "Pošta Srbije", Beograd (u daljem tekstu: Pošta Srbije), i to: naziv i sedište poštanskog operatora, teritorija na kojoj Pošta Srbije obavlja univerzalnu poštansku uslugu, načela u obavljanju i korišćenju poštanskih usluga, pojam poštanske usluge, univerzalna poštanska usluga, rezervisane poštanske usluge, nerezervisane poštanske usluge, radno vreme, utvrđivanje identiteta korisnika poštanskih usluga, punomoćje, prava, obaveze i odgovornost Pošte Srbije i korisnika, pismonosne usluge, uputničke usluge, paketske usluge, vrste poštanskih pošiljaka, dopunske poštanske usluge (usluge po zahtevu korisnika) i usluge po službenoj dužnosti, plaćanje poštanskih usluga, uslovi za obavljanje univerzalne poštanske usluge (adresovanje, pakovanje i zatvaranje, predmeti čiji je prenos zabranjen, otvaranje i prepakivanje, prijemi uručenje poštanskih pošiljaka, dostava, isporuka i uručenje pošiljaka, uručenje preko pregratka, rokovi za isplatu poštanskih uputnica, rokovi čuvanja poštanskih pošiljaka, potvrđenje uručenja poštanskih pošiljaka, odbijanje prijema, vraćanje već uručenih pošiljaka, postupanje sa neisporučivim pošiljkama i otvaranje neisporučivih pošiljaka), reklamacije, potraživanja pošiljaka i prigovor, postupak za ostvarivanje naknade štete i druga potraživanja, rokovi čuvanja dokumentacije i zastarelost, overa isprava i obrazaca, kao i druga pitanja u vezi sa obavljanjem univerzalne poštanske usluge.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju uslovi za prijem pošiljaka uređuju se ovim opštim uslovima, kao i aktima Svetskog poštanskog saveza, drugim međunarodnim sporazumima i ugovorima.
2. Naziv i sedište poštanskog operatora
Pošta Srbije posluje pod poslovnim imenom: Javno preduzeće "Pošta Srbije", Beograd.
Skraćeno poslovno ime Pošte Srbije je: JP "Pošta Srbije", Beograd.
Sedište Pošte Srbije je u Beogradu, Takovska 2, 11120 Beograd (Palilula).
Internet stranica Pošte Srbije: www.posta.rs
Adresa za prijem elektronske pošte: posta.rs@posta.rs.
Telefon kontakt centra: 0700 100 300.
Pretežna delatnost Pošte Srbije je 53.10 - Poštanske aktivnosti javnog servisa, registrovana kod Agencije za privredne registre.
3. Teritorija na kojoj Pošta Srbije obavlja univerzalnu poštansku uslugu
Pošta Srbije obavlja univerzalnu poštansku uslugu u unutrašnjem poštanskom saobraćaju na teritoriji Republike Srbije, kao i u međunarodnom poštanskom saobraćaju u polazu iz Republike Srbije i u dolazu u Republiku Srbiju.
Ažurni podaci o lokacijama i radnim vremenima jedinica poštanske mreže (u daljem tekstu: pošta), kao i spisak zemalja sa kojima se obavljaju usluge u međunarodnom poštanskom saobraćaju dostupni su na internet stranici Pošte Srbije.
4. Načela u obavljanju i korišćenju poštanskih usluga
U obavljanju poštanskih usluga, Pošta Srbije se pridržava načela savesnosti i poštenja, kao i drugih načela sadržanih u zakonima i drugim propisima koja Pošta Srbije primenjuje u obavljanju univerzalne i drugih poštanskih usluga.
Pošta Srbije je dužna da preduzima sve neophodne organizacione i tehnološke mere kojima se korisnicima usluga obezbeđuju i pružaju kvalitetne i sigurne poštanske usluge, kao i da obezbedi nepovredivost poštanskih pošiljaka i tajnost podataka. Pošta Srbije i zaposleni u Pošti Srbije dužni su da čuvaju tajnost podataka, a ova obaveza ostaje i u slučaju prestanka radnog odnosa.
Korisnici poštanskih usluga imaju pravo i obavezu da odaberu onu vrstu poštanske usluge koja odgovara prirodi, vrsti i značaju, odnosno stvarnoj vrednosti pošiljke za korisnika.
Pojedini izrazi upotrebljeni u ovim opštim uslovima imaju sledeće značenje:
1) poštanska usluga je usluga koja, po pravilu, obuhvata fazu prijema, usmeravanja, prenosa i uručenje poštanskih pošiljaka/isplatu poštanskih uputnica;
2) poštanski operator, odnosno davalac poštanskih usluga je privredni subjekt koji obavlja jednu ili više poštanskih usluga, na osnovu dozvole;
3) javni poštanski operator je privredni subjekt sa obavezom obavljanja univerzalne poštanske usluge i pravom na obavljanje rezervisanih poštanskih usluga i ostvarivanje naknade za nepravedno finansijsko opterećenje;
4) identifikacioni znak je grafički simbol, odnosno logo koji na jedinstven način identifikuje određenog poštanskog operatora;
5) korisnik poštanske usluge je fizičko ili pravno lice koje koristi poštanske usluge kao pošiljalac poštanske pošiljke ili primalac poštanske pošiljke;
6) univerzalna poštanska usluga je usluga od opšteg ekonomskog interesa koja se u kontinuitetu obavlja na celokupnoj teritoriji Republike Srbije, u okviru propisanog kvaliteta, po pristupačnim cenama i pod jednakim uslovima za sve korisnike, bez diskriminacije;
7) rezervisane poštanske usluge su deo univerzalne poštanske usluge poverene javnom poštanskom operatoru, odnosno Pošti Srbije, kao ekskluzivno pravo u okvirima određenog limita po masi i ceni;
8) nerezervisane poštanske usluge obuhvataju poštanske usluge iz domena univerzalne poštanske usluge koje prevazilaze utvrđene limite po masi i/ili ceni za rezervisane usluge;
9) cenovnik poštanskih usluga Pošte Srbije je spisak cena poštanskih usluga koje obavlja Pošta Srbije;
10) Nomenklatura je spisak poštanskih usluga u okviru univerzalne poštanske usluge
11) poštanske pošiljke su pošiljke koje adresuje pošiljalac, odgovoran za tačnost adresnih podataka, na način da se nesporno može utvrditi primalac, a sadržina tih pošiljaka može biti korespondencija, dokument, knjiga, katalog, novine, časopis i/ili roba;
12) registrovane poštanske pošiljke su pošiljke sa registrovanim brojem prijema, o kojima Pošta Srbije vodi posebnu evidenciju i za koje se izdaje potvrda o prijemu, a koje se primaocu uručuju uz potpis ili drugi odgovarajući način, koji je propisan ovim opštim uslovima.
13) poštarina je cena koju korisnik poštanske usluge plaća Pošti Srbije za izvršenje poštanske usluge;
14) Regulator je Regulatorno telo za elektronske komunikacije i poštanske usluge;
15) poštanski adresni kod (PAK) je niz karaktera koji jednoznačno određuju deo ulice kome pripada adresa pošiljaoca ili primaoca, jedinstven za teritoriju Republike Srbije;
16) poštanska mreža javnog poštanskog operatora je sistem pristupnih tačaka i svih vrsta sredstava međusobno povezanih u jedinstvenu tehničko-tehnološku celinu, koju javni poštanski operator koristi za obavljanje poštanskih usluga na celokupnoj teritoriji Republike Srbije;
17) pristupne tačke poštanske mreže su prijemna mesta (prostorije poštanskog operatora, poštanski sandučići, zbirni sandučići, paketomati i drugi automati i dr.), gde pošiljalac može predati poštansku pošiljku na dalju otpremu;
18) jedinica poštanske mreže je element poštanske mreže Pošte Srbije u kom se obavljaju poštanske usluge i mora biti definisana nazivom i poštanskim brojem (u daljem tekstu: pošta);
19) odredišna pošta je pošta koja vrši uručenje poštanskih pošiljaka na označenoj adresi ili u prostorijama pošte;
20) tajnost podataka podrazumeva zaštitu podataka o ličnosti, poverljivost prenetih ili memorisanih podataka i zaštitu privatnosti.
Poštanska usluga je usluga koja podrazumeva svako postupanje davaoca poštanskih usluga sa poštanskim pošiljkama u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju i obavlja se na osnovu ugovora po pristupu ili na osnovu zaključenog ugovora sa korisnicima poštanskih usluga.
U zavisnosti od načina obavljanja, sadržine, dimenzija, vrednosti, mase, načina pakovanja i brzine prenosa, poštanske usluge u smislu ovih opštih uslova obuhvataju:
1) pismonosne usluge;
2) uputnice;
3) paketske usluge;
4) dopunske poštanske usluge: usluge po zahtevu pošiljaoca i usluge po zahtevu primaoca,
5) poštanske usluge po službenoj dužnosti.
2. Univerzalna poštanska usluga
Pošta Srbije, u svojstvu javnog poštanskog operatora, u obavezi je da univerzalnu poštansku uslugu obavlja na osnovu odgovarajuće dozvole koju izdaje Regulator.
Univerzalna poštanska usluga obuhvata:
1) prijem, usmeravanje, prenos i uručenje pismonosnih pošiljaka mase do 2 (dva) kilograma;
2) prijem, usmeravanje, prenos i uručenje pismena u sudskom, upravnom i prekršajnom postupku, bez obzira na limite;
3) prijem, usmeravanje, prenos i uručenje paketa mase do 10 (deset) kilograma;
4) usmeravanje, prenos i uručenje paketa mase do 20 (dvadeset) kilograma u međunarodnom dolaznom poštanskom saobraćaju;
5) prijem, usmeravanje, prenos i uručenje sekograma mase do 7 (sedam) kilograma, bez naplate poštarine u unutrašnjem poštanskom saobraćaju;
6) prijem, prenos i isplatu poštanskih uputnica.
Najmanje i najveće dimenzije pošiljaka u međunarodnom poštanskom saobraćaju moraju biti u skladu sa aktima Svetskog poštanskog saveza.
3. Rezervisane poštanske usluge
Rezervisane poštanske usluge obuhvataju:
1) prijem, usmeravanje, prenos i uručenje pismonosnih poštanskih pošiljaka mase do 20 (dvadeset) grama;
2) prijem, usmeravanje, prenos i uručenje pismena u sudskom, upravnom i prekršajnom postupku, kao preporučenih pismonosnih pošiljaka, bez obzira na limite;
3) prijem i prenos elektronske poruke u Jedinstveno elektronsko sanduče na Portalu eUprava.
Poštanske usluge ne smatraju se rezervisanim poštanskim uslugama, ako im je poštarina bez dopunskih poštanskih usluga viša od iznosa koji je dva i po puta veći od poštarine za prenos pismonosne pošiljke najbrže kategorije prema cenovniku Pošte Srbije.
Pošta Srbije je ovlašćena da rezervisane poštanske usluge iz stava 1. ovog člana obavlja kako u unutrašnjem, tako i u međunarodnom poštanskom saobraćaju.
4. Nerezervisane poštanske usluge
Nerezervisane poštanske usluge obuhvataju:
1) prijem, usmeravanje, prenos i uručenje pismonosnih poštanskih pošiljaka mase preko 20 (dvadeset) grama do 2 (dva) kilograma;
2) prijem, usmeravanje, prenos i uručenje paketa mase do 10 (deset) kilograma;
3) usmeravanje, prenos i uručenje paketa mase do 20 (dvadeset) kilograma u međunarodnom dolaznom poštanskom saobraćaju.
4) prijem, prenos i isplatu poštanskih uputnica.
III NAČIN I USLOVI OBAVLJANJA UNIVERAZLNE POŠTANSKE USLUGE
Prijem i uručenje poštanskih pošiljaka u okviru univerzalne poštanske usluge Pošta Srbije obavlja, po pravilu, 5 (pet) dana u nedelji, osim u dane državnih i verskih praznika, više sile i odluke nadležnog organa u vezi sa ugroženošću zdravlja i sigurnosti zaposlenih u Pošti Srbije, a u slučaju drugih posebnih okolnosti, uključujući i geografske uslove, Pošta Srbije je u obavezi da dostupnost univerzalne poštanske usluge obezbedi na način da se prijem poštanskih pošiljaka i uručenje poštanskih pošiljaka na adresi primaoca obavljaju najmanje u jednom, unapred određenom, danu u toku nedelje, dok se aktom nadležnog državnog organa može prekinuti ili obustaviti obavljanje pojedinih usluga koje pripadaju univerzalnoj poštanskoj usluzi u cilju zaštite opšteg interesa, javnog morala, javne bezbednosti, krivične istrage, javne politike i u drugim slučajevima predviđenim zakonom. Pošta Srbije može odrediti pošte koje će raditi subotom, nedeljom i u dane praznika.
Izuzetno, petodnevnu radnu nedelju ne moraju imati pošte koje opslužuju stanovnike jednog ili više naseljenih mesta, u kojima ukupno ima manje od 1.300 domaćinstava, a nijedno od njih nije sedište opštine. Pošta na ovim područjima radi najmanje dva dana u nedelji, osim kada je broj pruženih usluga (u prostorijama pošte) iz opsega univerzalne poštanske usluge manji od 10 (deset) na nedeljnom nivou i u tom slučaju pošta radi najmanje jednom nedeljeno.
U slučaju više sile, u vanrednim situacijama ili u situacijama kad Pošta Srbije nije mogla da utiče, Pošta Srbije može, nezavisno od propisanih kriterijuma o kvalitetu dostupnosti, izmeniti radno vreme ili privremeno zatvoriti poštu najduže na period do 30 dana.
U slučaju investicionog održavanja zgrade, pošta se može privremeno zatvoriti na period do 90 dana.
U slučaju potrebe za privremenim zatvaranjem pošte dužem od 30 dana Pošta Srbije je u obavezi da obavesti Regulatora uz obrazloženje o načinu obezbeđivanja pružanja univerzalne poštanske usluge na području zatvorene pošte.
Pošta Srbije dostavlja Regulatoru jednom mesečno spisak pošta sa podacima o radnim vremenima, izuzecima od petodnevne radne nedelje, privremenim zatvaranjima i drugim podacima koji su od značaja za proveru pravilne primene propisanih kriterijuma.
Pošta Srbije određuje radno vreme pošta u skladu sa potrebama korisnika, uz obavezu da to radno vreme sa korisnicima u poslovnim prostorijama ispunjava sledeće uslove:
1) u urbanoj sredini - pošta mora da ima minimalno radno vreme radnim danom pet sati. Ukoliko pošta ne radi subotom, a obavlja isporuku pošiljaka, mora da se obezbedi najmanje jedan radni dan u toku radne nedelje, najkraće do 18 časova;
2) u ruralnoj sredini - pošta mora da ima minimalno radno vreme radnim danom tri sata.
Pod urbanim sredinama, smatraju se gradski tipovi naseljenog mesta, a pod ruralnim sredinama smatraju se ostale sredine, u skladu sa klasifikacijom tipa naseljenog mesta koju koristi Republički Zavod za statistiku Republike Srbije.
Pošta Srbije može zatvoriti poštu ili izmeniti radno vreme pošte, samo ukoliko se posle izvršene analize pokaže da je promena opravdana, pod uslovom da je zadržan minimum kvaliteta dostupnosti poštanske mreže, u skladu sa opštim aktom kojim se uređuju parametri kvaliteta, merila i kriterijumi za obavljanje univerzalne poštanske usluge.
Pošta Srbije dostavlja Regulatoru zahtev za saglasnost za zatvaranje pošte, uz analizu opravdanosti.
Obaveštenje o radnom vremenu pošte sa korisnicima poštanskih usluga mora biti vidno istaknuto na ulazu u poslovne prostorije gde se pružaju poštanske usluge.
Za obavljanje pojedinih vrsta poštanskih usluga, radno vreme u pošti mora biti posebno naznačeno na odgovarajućim radnim mestima, ukoliko se razlikuje od radnog vremena iz stava 11. ovog člana.
Pošta Srbije je dužna da u poslovnim prostorijama u kojima se pružaju poštanske usluge istakne informaciju o vremenu poslednje otpreme pošiljaka, ukoliko je ono pre završetka radnog vremena sa korisnicima poštanskih usluga.
Pošta Srbije je dužna da informaciju o vremenu poslednje otpreme pošiljaka naznači i na svakom drugom prijemnom mestu (poštanski sandučići, zbirni sandučići, automati i dr.).
2. Utvrđivanje identiteta korisnika poštanskih usluga
U slučajevima postojanja obaveze utvrđivanja identiteta, korisnik poštanskih usluga svoj identitet potvrđuje važećom ličnom ispravom, a to su:
- lična karta;
- pasoš;
- izbeglička legitimacija;
- druge isprave izdate od nadležnog državnog organa o kojima se vodi službena evidencija i sadrže fotografiju, registarski broj isprave i podatke o ličnosti (ime i prezime),
- strana putna isprava, nacionalna lična karta stranih državljana, putna isprava za strance i lična karta za strance izdata od nadležnog organa u Republici, kao i druge lične isprave na osnovu kojih se može utvrditi identitet njenog nosioca - stranog državljanina, koje sadrže fotografiju.
Podaci iz lične isprave iz stava 1. ovog člana (naziv isprave, registarski broj isprave, naziv i mesto izdavaoca i sl.) upisuju se u poštanske isprave i dokumenta, na za to predviđenim mestima.
Zaposleni je dužan da odbije izvršenje poštanske usluge ukoliko konstatuje da isprava kojom korisnik usluge potvrđuje svoj identitet nije ispravna, posumnja u zakonitost njenog posedovanja ili istinitost izjave svedoka. Tada se smatra da zaposleni nije mogao da utvrdi identitet korisnika poštanske usluge i nema obavezu pružanja usluge.
U slučajevima kada postoji obaveza zaposlenog u pošti da utvrdi identitet korisnika poštanske usluge, a korisnika lično poznaje, zaposleni u pošti ne mora utvrđivati njegov identitet, ali je dužan da u poštansku ispravu ili dokument iz stava 2. ovog člana upiše reči: "lično poznat", što zaposleni pošte potvrđuje svojim potpisom i overava otiskom poštanskog žiga na toj ispravi, odnosno dokumentu.
Pri prijemu vrednosnih pošiljaka i uputnice utvrđivanje identiteta na osnovu uvida u ličnu ispravu korisnika poštanske usluge je obavezno i u slučaju iz stava 4. ovog člana.
Korisnici poštanskih usluga Pošte Srbije mogu poštanske usluge da ostvaruju preko punomoćnika, u skladu sa opštim propisima o punomoćju.
Predaja pošiljaka po punomoćju/ovlašćenju (posredna predaja) uređuje se opštim aktima/procedurama Pošte Srbije.
Punomoćje se može izdati za uručenje svih vrsta poštanskih pošiljaka, za pojedine vrste poštanskih pošiljaka ili za pojedinačnu poštansku pošiljku.
Davalac punomoćja može biti fizičko ili pravno lice/preduzetnik, uključujući advokate, stečajne upravnike, javne izvršitelje, javne beležnike i druge subjekte koji obavljaju poverene poslove i/ili su nosioci javnih ovlašćenja (u daljem tekstu: pravno lice).
Punomoćje mora sadržati ime i prezime davaoca punomoćja, broj važeće lične isprave davaoca punomoćja, svojeručni potpis davaoca punomoćja, ime, prezime i broj važeće lične isprave lica koje se opunomoćuje (u daljem tekstu: punomoćnik), sadržaj ovlašćenja koji se odnosi na obim datog ovlašćenja i vremenski period važenja, ukoliko se ne odnosi na konkretnu pošiljku.
Punomoćje koje daje fizičko ili pravno lice, uključujući i punomoćje koje se daje advokatu, overava nadležni organ i služba, ukoliko kada je reč o pravnom licu, pravno lice nije punomoćje podnelo na način iz st. 10. i 11. ovog člana.
Punomoćje koje daje fizičko ili pravno lice može biti dato na poštanskom obrascu "Punomoć" (obrazac P-71) i važi samo za usluge koje pruža Pošta Srbije.
Prisustvo fizičkog lica kao davaoca punomoćja na obrascu iz stava 7. ovog člana je obavezno.
Punomoćja iz st. 6. i 7. ovog člana obavezno se u jednom primerku deponuju u pošti. Za punomoćja iz stava 6. ovog člana, u pošti je moguće deponovati foto-kopiju punomoćja, koje na poleđini sadrži potpis i konstataciju zaposlenog pošte da je foto-kopija verna originalu.
Punomoćje koje izdaje pravno lice daje se na memorandumu pravnog lica ili na obrascu iz stava 7. ovog člana, uz obavezan svojeručni potpis registrovanog zakonskog (statutarnog) zastupnika pravnog lica, zastupnika ogranka ili drugog registrovanog zastupnika u pravnom licu, u skladu sa prenetim ovlašćenjem (u daljem tekstu: zastupnik pravnog lica) i otisak pečata tog pravnog lica, ukoliko to pravno lice u svom poslovanju upotrebljava pečat.
Izuzetno, ukoliko pravno lice u svom poslovanju ne upotrebljava pečat, punomoćje iz stava 10. ovog člana obavezno se predaje sa izvodom o osnovnim registrovanim podacima tog pravnog lica, štampanim sa internet stranice odgovarajućeg registra, koji sadrži datum štampe ili kopijom originalnog primerka izvoda o registraciji pravnog lica ili kopijom originalnog primerka rešenja o upisu/registraciji zastupnika pravnog lica. Izvod i kopije sadrže podatak o registrovanom zastupniku pravnog lica i ne mogu biti stariji od 5 (pet) dana od dana predaje tog punomoćja pošti i po potrebi odgovarajućim dokumentom o prenosu ovlašćenja.
U slučaju iz stava 11. ovog člana, zaposleni u pošti otiskuje poštanski žig i svojeručno se potpisuje na punomoćju, čime potvrđuje da je prethodno utvrdio istovetnost podatka o zastupniku pravnog lica, kao davaoca punomoćja, uvidom u sadržaj tog punomoćja i uvidom u jedan od dokumenata iz stava 11. ovog člana.
Punomoćnik pravnog lica je prilikom dolaska u poštu, u cilju realizacije usluge po punomoćju, u obavezi da dokaže svoj identitet na osnovu važeće lične isprave, čiji je registarski broj naveden u punomoćju, a u slučaju da je punomoćje pravnog lica dato na memorandumu tog pravnog lica dužan je i da se svojeručno potpiše na odgovarajućem obrascu pošte.
Punomoćje koje se izdaje na obrascu iz stava 7. ovog člana, sačinjava se u dva ili više istovetnih primeraka, u zavisnosti od broja punomoćnika. Jedan primerak tog punomoćja deponuje se u pošti u kojoj je punomoćje izdato, a svaki punomoćnik zadržava primerak za sebe. Broj punomoćnika nije ograničen.
Ako je davalac punomoćja jednim punomoćjem opunomoćio dva ili više lica, a želi da promeni ili opozove nekog od tih lica, dužan je da opozove to punomoćje u celosti i deponuje novo punomoćje.
Kada se punomoćje izdaje u pošti, na obrascu iz stava 7. ovog člana, zaposleni u pošti je u obavezi da proveri identitet davaoca punomoćja (fizičkog lica, zastupnika pravnog lica), a podatke iz lične isprave upiše u taj obrazac, na za to predviđeno mesto, saglasno članu 11. stav 2. ovih opštih uslova. Prilikom izdavanja tog punomoćja, nije neophodno prisustvo punomoćnika. Davalac punomoćja će zaposlenom u pošti dati neophodne podatke punomoćnika (ime i prezime, registarski broj identifikacionog dokumenta, odnosno važeće lične isprave punomoćnika), koji će biti upisani u obrazac punomoćja, pored imena i prezimena punomoćnika. Prilikom realizacije usluge po tom punomoćju i dokazivanja identiteta punomoćnika, u skladu sa stavom 13. ovog člana, jedan primerak punomoćja uručuje se punomoćniku.
U slučaju iz stava 16. ovog člana, zastupnik pravnog lica kao ovlašćeno lice za davanje punomoćja i preuzimanje poštanske pošiljke, dužan je da dokaže svojstvo zastupnika pravnog lica, ukoliko u svom poslovanju ne upotrebljava pečat, deponovanjem dokumenta iz stava 11. ovog člana.
Kada punomoćje izdaje pravno lice na obrascu iz stava 7. ovog člana i popunjava ga u prostorijama pravnog lica, zastupnik pravnog lica nije u obavezi da dolazi u poštu, u kom slučaju punomoćnik uz to punomoćje u pošti deponuje i dokument iz stava 11. ovog člana, radi utvrđivanja svojstva davaoca punomoćja (da li je davalac punomoćja zastupnik pravnog lica) ili drugi odgovarajući akt nadležnog organa (npr. akt o određivanju stečajnog upravnika i sl.), uz dokazivanje svog identiteta u smislu stava 13. ovog člana.
Punomoćje se ne može izdati licu koje nema poslovnu sposobnost, licu koje je nepismeno ili se ne može potpisati.
Ako je davalac punomoćja nepismen ili zbog telesnih nedostataka ili drugih razloga ne može da stavi svoj potpis na "Punomoć", davanje punomoći potvrdiće svojim potpisom svedok, a zaposleni u pošti će u tom slučaju na "Punomoć" upisati podatke iz lične isprave davaoca punomoćja i svedoka.
Deponovana punomoćja se evidentiraju u "Očevidnik punomoći", a prijem i evidentiranje se naplaćuje po cenovniku.
Kada korisnik usluga Pošte Srbije daje punomoćje licu za područje druge odredišne pošte, overena i potpisana "Punomoć" od strane davaoca punomoćja zavodi se u "Očevidnik punomoći" i otprema se odredišnoj pošti radi uručenja punomoćniku, a u "Očevidniku punomoći", u koloni "Napomena" upisuje se broj vrednosnog pisma u kojem je "Punomoć" otpremljena. Poštarinu za ovo vrednosno pismo plaća davalac punomoćja. Na ovaj način može se opunomoćiti samo jedno lice.
Ukoliko korisnik poštanskog pregratka opunomoći jedno ili više lica za preuzimanje pošiljaka iz poštanskog pregratka, punomoćje se po pravilu, izdaje za uručenje svih vrsta pošiljaka.
Punomoćje iz stava 7. ovog člana i punomoćje pravnog lica izdato na memorandumu pravnog lica važe do roka koji je u njima naznačen, a najduže do isteka kalendarske godine u kojoj su izdata, ukoliko nije nastupio neki od drugih zakonom propisanih razloga za otkaz punomoćja pre roka koji je u njima naznačen, u kom slučaju davalac punomoćja mora deponovati nova punomoćja, čiji se prijem i evidentiranje, takođe, naplaćuju po cenovniku.
Punomoćje overeno od nadležnih organa i službi, važi za vreme koje je u njemu označeno.
Punomoćje prestaje da važi istekom roka na koje je izdato, opozivom od strane davaoca punomoćja, smrću davaoca punomoćja ili punomoćnika, postavljanjem staratelja davaocu punomoćja, odnosno iz drugih razloga propisanih zakonom.
Ako davalac punomoćja opozove izdato punomoćje, dužan je da o tome pisanim putem obavesti poštu kod koje je punomoćje deponovao. Opozivanje punomoćja evidentira se u "Očevidniku punomoći".
U slučaju gubitka punomoćja, punomoćnik je dužan da pisanim putem obavesti poštu kod koje je primao pošiljke. Na isti način dužan je da postupi i davalac punomoćja, ukoliko je o gubitku punomoćja obavešten od punomoćnika. Davalac punomoćja u tom slučaju, daje punomoćniku novo punomoćje, ukoliko to i dalje želi.
Prilikom ostvarivanja prava iz punomoćja, punomoćnik je u obavezi da na zahtev zaposlenog u pošti stavi na uvid punomoćje i dokaže svoj identitet.
Deponovanje kopija dokumenata u postupku utvrđivanja identiteta, vrši se nakon uvida u originalni primerak deponovanog dokumenta.
4. Prava, obaveze i odgovornost Pošte Srbije
Pošta Srbije je u obavezi da poštuje načela nepovredivosti tajnosti sadržine poštanskih pošiljaka u skladu sa zakonom kojim se uređuju poštanske usluge, zakonom kojim se uređuje tajnost podataka, kao i zakonom kojim se uređuje zaštita podataka o ličnosti.
Obaveza Pošte Srbije je da cenovnike poštanskih usluga i uslove za ostvarenje popusta istakne na vidnom mestu u prostorijama u kojima pruža univerzalnu poštansku uslugu i na svojoj internet stranici.
Pošta Srbije je u obavezi da za obavljene poštanske usluge obračunava poštarinu u skladu sa cenovnikom poštanskih usluga i uslovima za ostvarenje popusta.
Prilikom prijema poštanske pošiljke Pošta Srbije je dužna da pored provere ispravnosti opremljenosti pošiljke, utvrdi masu pošiljke i poštarinu.
Pošta Srbije je u obavezi da odbije prijem pošiljke kada ima saznanja da je sadržaj te pošiljke zabranjen za prenos. Kada postoji osnovana sumnja da se u poštanskoj pošiljci nalaze predmeti zabranjeni za prenos Pošta Srbije je dužna da bez odlaganja o tome obavesti nadležni organ i da po njegovoj odluci komisijski otvori i pregleda sadržinu pošiljke.
U slučajevima kada zaposleni u Pošti Srbije prilikom prijema pošiljke proceni da ambalaža u koju je upakovana pošiljka ne odgovara prirodi i sadržini pošiljke, odnosno da ne može da obezbedi nepovredivost sadržine i tajnost podataka, na način propisan zakonom, dužan je da ukaže na nepravilno pakovanje i da ukoliko se isto ne otkloni odbije prijem takve pošiljke.
Ukoliko poštanska pošiljka nije adresovana u skladu sa ovim opštim uslovima zaposleni u Pošti Srbije, dužan je da zahteva od korisnika da otkloni uočene nedostatke u adresovanju, a ukoliko korisnik ne postupi u skladu sa zahtevom, dužan je da odbije prijem takve pošiljke.
5. Prava, obaveze i odgovornost korisnika
Pravo, obaveza i odgovornost pošiljaoca je da odabere onu vrstu usluge koja odgovara prirodi, sadržini, značaju, odnosno stvarnoj vrednosti poštanske pošiljke.
Obaveza pošiljaoca je da poštansku pošiljku adekvatno upakuje tako da obezbedi nepovredivost sadržine i tajnost podataka u skladu sa zakonom i ovim opštim uslovima. Pošiljalac je odgovoran za pravilno unutrašnje i spoljašnje pakovanje kojim se štiti sadržina te pošiljke, druge pošiljke, zaposleni koji rukuju pošiljkom, kao i oprema i sredstva koja se koriste pri rukovanju sa pošiljkom.
Obaveza i odgovornost pošiljaoca je da pravilno adresuje pošiljke u skladu sa zakonom i opštim aktima Pošte Srbije.
Pošiljalac je dužan da na poštanskoj pošiljci pravilno i jasno označi naziv, odnosno ime i prezime i tačnu adresu primaoca i jasno označi naziv pošiljaoca i prezime i tačnu adresu.
Ostvarivanje prava preko punomoćnika odnosi se na prijem i/ili uručenje pošiljaka, u skladu sa opštim propisima o punomoćju, kao i ugovorenim uslovima.
Pismonosne usluge koje spadaju u univerzalnu poštansku uslugu obuhvataju faze prijema, usmeravanja, prenosa i uručenja pismonosnih pošiljaka mase do 2 kilograma.
U pismonosne pošiljke iz stava 1. ovog člana spadaju:
- pismo,
- prioritetno pismo,
- preporučeno pismo,
- vrednosno pismo,
- otkupno pismo,
- dopisnica,
- štampana stvar-tiskovina,
- preporučena štampana stvar-tiskovina,
- sudsko pismo,
- adresovana direktna pošta
- sekogram,
- mali paket,
- praćeni mali paket.
Usluga od opšteg interesa je prijem, usmeravanje, prenos i uručenje obaveštenja o danu i vremenu održavanja izbora. Pismonosna usluga od humanitarnog značaja je dopisnica Crvenog krsta - pozivnica dobrovoljnim davaocima krvi.
Navedene usluge, Pošta Srbije obavlja u skladu sa cenovnim stavovima iz Cenovnika rezervisanih poštanskih usluga u unutrašnjem poštanskom saobraćaju.
Pismo je svako pisano saopštenje u zatvorenom omotu (kovertu), bez označene vrednosti, kao i svaka druga pošiljka koja, u pogledu dimenzija i mase, odgovara uslovima za pismo, ukoliko i ne sadrži pisano saopštenje.
Omot ili pakovanje pisma mora osigurati nepovredivost sadržine pošiljke u svim fazama obavljanja poštanskih usluga.
Pismo može biti mase do 2 kilograma i mora odgovarati sledećim dimenzijama: zbir dužine, širine i visine može biti najviše do 900 milimetra, s tim da najveća od te tri dimenzije može biti najviše 600 milimetara. Najmanje dimenzije pisma su 90x140 milimetara. Ukoliko je pismo u obliku valjka, dimenzije pisma su sledeće: zbir dužine i dva prečnika može biti najviše 1.040 milimetra, s tim da najveća od tih dimenzija može biti 900 milimetra. Zbir dužine i dva prečnika može biti najmanje 170 milimetra, s tim da dužina pisma može biti najmanje 100 milimetra. Dozvoljena tolerancija dimenzija je 2 milimetra.
Pisma sa providnim delom na adresnoj strani, primaju se pod sledećim uslovima:
- providni deo mora biti na strani na kojoj se ne nalazi preklop za zatvaranje;
- providni deo mora biti izrađen od takvog materijala i na takav način da se adresa kroz njega može lako čitati;
- providni deo mora biti pravougaonog oblika (najveća dimenzija mora biti paralelna sa dužinom omota/koverte, a adresa primaoca mora biti u istom pravcu);
- providni deo može biti na udaljenosti najmanje 40 milimetara od gornje ivice omota (koverte) tolerancije dva milimetra, 15 milimetara od bočne desne ivice, 15 milimetara od bočne leve ivice i 15 milimetara od donje ivice;
- minimalne dimenzije providnog dela su 90 milimetara (dužina) i 45 miliometara (širina);
- providni deo ne sme biti oivičen trakom ili okvirom u boji.
Pismonosne pošiljke u međunarodnom poštanskom saobraćaju koje sadrže robu ili druge predmete, primaju se kao mali paketi.
Prioritetno pismo je neregistrovano pismo u unutrašnjem poštanskom saobraćaju koje se otprema najbržim putem do odredišta i uručuje se, po pravilu, redovnom dostavom.
Prioritetno pismo prilikom uručenja ima prednost u odnosu na druge vrste neregistrovanih pošiljaka.
Prioritetno pismo je u osnovi pravougaonog oblika i u levom gornjem uglu ima oznaku "Prioritetno".
Prioritetno pismo može biti mase do dva kilograma i mora odgovarati sledećim dimenzijama: zbir dužine, širine i visine može biti najviše do 900 milimetara, s tim da najveća od te tri dimenzije može biti najviše 600 milimetara. Najmanje dimenzije prioritetnog pisma su 90x140 milimetara.
Preporučeno pismo je registrovana poštanska pošiljka, bez označene vrednosti. Prilikom predaje preporučenog pisma, pošiljalac može zahtevati i sledeće dopunske poštanske usluge: vraćanje povratnice za registrovanu pošiljku i uručenje pošiljke sa oznakom "Lično", u skladu sa ovim opštim uslovima.
Preporučeno pismo za inostranstvo prima se u skladu sa aktima Svetskog poštanskog saveza.
Dimenzije i masa preporučenog pisma moraju odgovarati dimenzijama i masi pisma
Na preporučenom pismu mase preko 20 grama, masa mora biti naznačena na pošiljci.
U preporučenom pismu nije dozvoljeno slati robu bilo koje vrste, novac, hartije od vrednosti i druge dragocene predmete.
Preporučeno pismo mora na adresnoj strani imati "R" nalepnicu sa prijemnim brojem i bar-kod oznakom. Nalepnica se po pravilu, lepi u levom gornjem uglu, ispod adrese pošiljaoca, ukoliko se ona tu nalazi.
Vrednosno pismo je registrovana poštanska pošiljka sa označenom vrednošću, osigurana do visine vrednosti označene od strane pošiljaoca. Označena vrednost, po pravilu, odgovara stvarnoj vrednosti pošiljke, odnosno značaju pošiljke za pošiljaoca, ali je dozvoljeno označiti i deo te vrednosti.
Vrednost pisma označava se brojkom i slovima u desnom delu adresne strane, u prostoru između adrese primaoca i prostora za frankiranje pošiljke.
Iznos označene vrednosti ne sme biti upisan grafitnom olovkom.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju, vrednost se preračunava i označava u SDR (DTS).
Najveća označena vrednost na vrednosnom pismu u unutrašnjem poštanskom saobraćaju utvrđuje se opštim aktom Pošte Srbije, a u međunarodnom poštanskom saobraćaju aktima Svetskog poštanskog saveza.
Vrednosno pismo u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju može da sadrži novac, plemenite metale, vredne komade nakita, vredne predmete ili dokumenta, druge hartije od vrednosti. U međunarodnom poštanskom saobraćaju navedeni predmeti i dokumenta mogu se slati u vrednosnim pismima ukoliko je propisima kojima se uređuje carinski nadzor i devizna kontrola dozvoljeno iznošenje iz zemlje.
Vrednosno pismo mora na adresnoj strani imati "V" nalepnicu sa prijemnim brojem i bar kod oznakom. Nalepnica se, po pravilu, lepi u levom gornjem uglu, ispod adrese pošiljaoca, ukoliko se ona tu nalazi.
Vrednosno pismo mora biti opremljeno tako da ne može biti orobljeno bez vidljivog oštećenja pakovanja.
Za dodatno obezbeđivanje zatvaranja i sadržine vrednosnog pisma koristi se sigurnosna poštanska zalepnica, providna lepljiva traka, poštanska zaštitna lepljiva traka, odgovarajuća plomba, pečatni vosak sa istovetnim otiskom pečatnjaka i sl, u skladu sa članom 55. ovih opštih uslova.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju, vrednosno pismo mora biti dodatno obezbeđeno, bez obzira na visinu označene vrednosti.
Prilikom predaje vrednosnog pisma u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, pošiljalac može zahtevati i sledeće dopunske poštanske usluge: vraćanje povratnice za registrovanu pošiljku, uručenje pošiljke sa oznakom "Lično" i elektronska potvrda o uručenju pošiljke - SMS poruka, u skladu sa ovim opštim uslovima.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju, pismo sa označenom vrednošću prima se u skladu sa aktima Svetskog poštanskog saveza, za zemlje koje prihvataju ovu vrstu pošiljke i to do pojedinačno određenih najvećih dozvoljenih iznosa vrednosti prema odredišnim zemljama. Pošiljalac može zahtevati i dopunsku poštansku uslugu - vraćanje povratnice za registrovanu pošiljku.
Dimenzije i masa vrednosnog pisma moraju odgovarati dimenzijama i masi pisma.
Na omotu vrednosnog pisma ne sme se ništa brisati, strugati, ispravljati, lepiti, precrtavati i podvlačiti, niti stavljati nalepnice ili oznake, osim službenih oznaka i nalepnica. Za pakovanje vrednosnog pisma se po pravilu ne sme koristiti koverat sa providnim delom.
Na vrednosnom pismu označava se tačna masa u gramima.
Pošta Srbije može ugovoriti sa korisnicima poštanskih usluga prijem vrednosnih pisama u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, koje odstupaju od odredaba ovih opštih uslova.
Označena vrednost na vrednosnim pismima koja se razmenjuju između pošta i određenih finansijskih organizacija, može se posebno ugovoriti.
Otkupno pismo je registrovana poštanska pošiljka sa označenom vrednošću u unutrašnjem poštanskom saobraćaju koja se uručuje primaocu, uz obaveznu prethodnu naplatu otkupnog iznosa u korist pošiljaoca te pošiljke.
Na otkupno pismo se, u levom gornjem uglu adresne strane, stavlja oznaka ili nalepnica "OTK".
Pošiljalac je dužan da iznos otkupnine brojkama i slovima ispiše na desnoj adresnoj strani vrednosnog pisma u prostoru između adrese primaoca i prostora za frankiranje pošiljke.
Otkupni iznos ne može biti veći od označene vrednosti pisma, osim u slučaju kada uključuje iznos poštarine. U slučaju da je otkupni iznos jednak iznosu označene vrednosti, na pošiljci se označava samo otkupni iznos.
Otkupni iznos može se pošiljaocu doznačiti nalogom za uplatu i poštanskom uputnicom (u klasičnoj ili elektronskoj formi). Pošta Srbije može sa korisnikom poštanskih usluga ugovoriti uslugu na taj način da se otkupni iznos doznačava pošiljaocu putem više dokumenata jedne vrste (npr. plaćanje po istom osnovu u korist najmanje dva subjekta i dr.).
Kada se otkupni iznos doznačava nalogom za uplatu, pošiljalac je dužan da na vrednosnom pismu ispod adrese pošiljaoca, ispiše broj tekućeg računa i eventualno model i poziv na broj. Kada se otkupni iznos doznačava poštanskom uputnicom, pošiljalac je dužan da na vrednosnom pismu ispod adrese pošiljaoca ispiše oznaku "PU". Kada se otkupni iznos doznačava PostNet uputnicom, pošiljalac je dužan da na vrednosnom pismu ispod adrese pošiljaoca ispiše oznaku "PNU", a broj svog mobilnog telefona na poleđini vrednosnog pisma.
U slučaju predaje otkupnih pisama po popisu, pošiljalac je u obavezi da u Prijemnoj knjizi-listu ispiše broj tekućeg računa i eventualno model i poziv na broj.
Dopisnica je otvorena pošiljka, bez omota (koverte), sa najvećom masom do 20 grama. Izrađena je od tvrdog kartona ili papira u obliku pravougaonika i ne sme imati izbočene ili ispupčene delove.
Najmanje dimenzije dopisnice su 90x140 mm, a najveće 120x235 mm.
Najmanje desna polovina prednje strane dopisnice namenjena je za adresu primaoca, označavanje poštarine, službene oznake i nalepnice, a poleđina i najviše leva polovina prednje strane namenjeni su za pisano saopštenje.
Dopisnicama se smatraju sve razglednice koje odgovaraju dimenzijama za dopisnice.
Dopisnica koja ne ispunjava uslove predviđene odredbama ovog člana, smatra se pismom u pogledu naplate poštarine.
Štampana stvar - tiskovina je otvorena, pismonosna pošiljka koja sadrži knjige, novine i časopise i druge štampane sadržaje koji nemaju obeležja ličnog dopisivanja i odštampane su u više istovetnih primeraka na papiru, kartonu ili drugom materijalu.
Tiskovina može sadržati račun, porudžbenicu, otpremnicu, uplatnicu, magnetni medij, kompakt-disk i sl. koji se odnose na sadržinu pošiljke i čine njen sastavni deo. Tiskovina može da sadrži posvetu.
Knjige su neperiodične publikacije. Na svakom primerku knjige moraju biti odštampani: naslov knjige, ime i prezime autora, mesto izdanja, godina izdanja i izdavač. Listovi knjige moraju biti međusobno uvezani (tvrdi povez, broširano-lepljeno, broširano-šiveno, ili neki drugi način koji se primenjuje za uvezivanje knjiga).
Novine su tiskovine koje izdaje izdavač svakodnevno ili u određenom razdoblju, a nije ukoričena, niti uvezana.
Časopis je ukoričena i uvezana tiskovina koju izdaje izdavač redovno ili povremeno.
Novine i časopisi moraju imati stalan naziv, mesto i datum izlaženja, ime urednika, naziv izdavača, redni broj izdanja i numerisane strane.
Tiskovine treba da budu opremljene tako da njihova sadržina bude dovoljno zaštićena i da se lako i brzo može izvršiti provera sadržaja bez oštećenja pakovanja.
Tiskovina može biti dimenzija koje odgovaraju dimenzijama predviđenim za pismo.
Na adresnoj strani tiskovine, u gornjem levom uglu, pošiljalac je dužan da stavi oznaku "Tiskovina" ili "Štampana stvar" u unutrašnjem poštanskom saobraćaju ili "Imprimé" u međunarodnom poštanskom saobraćaju.
Tiskovine mogu biti mase do dva kilograma.
Tiskovina, u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, primljena na osnovu zaključenog ugovora, može biti upakovana i kao zatvorena pošiljka, s tim da pored adrese primaoca u levom gornjem uglu stoji vidljiva oznaka "Tiskovina" ili "Štampana stvar".
8. Preporučena štampana stvar - tiskovina
Preporučena štampana stvar - tiskovina u unutrašnjem poštanskom saobraćaju je registrovana poštanska pošiljka, bez označene vrednosti.
Prilikom predaje preporučene štampane stvari - tiskovine u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, pošiljalac može zahtevati i sledeće dopunske poštanske usluge: vraćanje povratnice za registrovane pošiljke i uručenje pošiljke sa oznakom "Lično", u skladu sa ovim opštim uslovima.
Preporučena štampana stvar - tiskovina u međunarodnom poštanskom saobraćaju prima se u skladu sa aktima Svetskog poštanskog saveza.
Na preporučenoj štampanoj stvari - tiskovini mase preko 20 grama masa mora biti naznačena na pošiljci.
Preporučena štampana stvar - tiskovina u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, mora na adresnoj strani imati "R" nalepnicu sa prijemnim brojem i bar-kod oznakom, dok preporučena štampana stvar - tiskovina u međunarodnom poštanskom saobraćaju na adresnoj strani mora imati "L" nalepnicu sa prijemnom brojem i bar kod oznakom. Nalepnica se po pravilu, lepi u levom gornjem uglu, ispod adrese pošiljaoca, ukoliko se ona tu nalazi.
Sudska pisma su pisma koja sadrže sudska pismena i pismena u upravnom i prekršajnom postupku, kao što su pozivi, rešenja, odluke, zaključci i drugi službeni spisi koje šalju sudovi, javna tužilaštva, organi za prekršaje, vojne ustanove i drugi državni organi, kada postupaju u navedenim postupcima. Sudska pisma se predaju, po pravilu, kao preporučena pisma uz korišćenje dopunske usluge vraćanje povratnice za registrovane pošiljke. Sudska pisma ne mogu biti adresovana na post restant, izuzev u slučaju naloga suda.
Na sudskom pismu mase preko 20 grama, masa mora biti naznačena na pošiljci. Sudsko pismo može biti mase do dva kilograma.
Za opremanje sudskih pisama, po pravilu, koriste se standardizovane koverte, čiji je izgled dat u aktu Pošte Srbije kojim se uređuju procedure i postupci sa sudskim pismima.
U slučaju da ne koriste standardizovane koverte, pošiljaoci sudskih pisama, dužni su da koriste koverte koje imaju sve elemente propisane aktom iz stava 3. ovog člana.
Ova usluga obavlja se isključivo na osnovu zaključenog ugovora.
Sudska pisma moraju na adresnoj strani imati nalepnicu slovne oznake "R" sa prijemnim brojem ili "RS" sa bar kod oznakom. U gornjem delu koverte na sredini pošiljalac je u obavezi da odštampa naznačenu oznaku postupka na koji se odnosi sadržaj sudskog pisma, sastavljenu od slova "S" numerika.
Sudska pisma uručuju se u skladu sa aktom Pošte Srbije iz stava 3. ovog člana.
Adresovana direktna pošta je pismonosna pošiljka koja sadrži identične reklamne, marketinške i oglasne poruke koje se šalju velikom broju primalaca i nema karakter ličnog dopisivanja.
Adresovana direktna pošta koja se šalje u istoj pošiljci, odnosno istom omotu sa drugom vrstom pošiljke, ne smatra se direktnom poštom u smislu ovih opštih uslova. Pošiljalac je u obavezi da prilikom predaje, dostavi na uvid jedan primerak pošiljke koju šalje kao adresovanu direktnu poštu.
Izuzetno, kao pošiljke adresovane direktne pošte mogu se primati i pošiljke koje sadrže obaveštenja od opšteg društvenog i/ili humanitarnog značaja, uz pisanu saglasnost Pošte Srbije.
Pošiljke adresovane direktne pošte primaju se u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, na osnovu ugovora. Ugovorom se precizira obaveza otvaranja poštanskog pregratka pošiljaoca radi vraćanja neuručenih pošiljaka.
Pošiljke adresovane direktne pošte mogu biti mase do jednog kilograma, dimenzija predviđenih za pismo i moraju biti adresovane na najmanje 100 različitih adresa po jednoj predaji.
Računi, fakture, finansijska stanja, poslovna korespondencija, lična prepiska, izveštaji banaka i druge neidentične poruke ne smatraju se adresovanom direktnom poštom.
U gornjem desnom uglu adresne strane pošiljke mora se nalaziti ugovorena oznaka koja označava da je poštarina plaćena u prijemnoj pošti i naziv usluge: "direktna pošta".
U slučaju komercijalnog oglašavanja, pošiljalac je u obavezi da prilikom predaje dostavi i popunjen obrazac - oglasnu deklaraciju koja sadrži podatke o oglašivaču, oglasnoj poruci, proizvođaču oglasne poruke i vremenu, načinu i mestu oglašavanja.
Svaka pošiljka za slepa lica koju šalje ili prima neka organizacija za slepa lica ili se šalje od strane slepog lica ili za slepo lice oslobođena je plaćanja svih poštanskih naknada.
Slepo lice označava osobu koja je u svojoj zemlji registrovana kao slepo ili slabovido lice ili lice koje ispunjava kriterijume definicije Svetske zdravstvene organizacije o slepim ili slabovidim osobama.
Organizacija za slepa lica označava instituciju ili udruženje koje pomaže slepim licima ili ih zvanično predstavlja.
Sekogrami ili pošiljke za slepa lica podrazumevaju prepisku, literaturu u bilo kom obliku, uključujući zvučne zapise namenjene isključivo potrebama slepih ili slabovidih osoba, kao i opremu ili materijale svake vrste napravljene ili prilagođene u cilju prevazilaženja problema slepila.
Sekogram može biti mase do sedam kilograma i dimenzija koje odgovaraju dimenzijama predviđenim za pismo. Sekogrami moraju biti upakovani tako da se lako i brzo može izvršiti provera njihove sadržine.
Pošiljalac je dužan da na adresnoj strani pošiljke za slepa lica, u desnom gornjem uglu, stavi oznaku "Sekogram" u unutrašnjem ili "Cécogramme" u međunarodnom poštanskom saobraćaju. Preporučuje se, posebno u međunarodnom poštanskom saobraćaju, da pošiljalac na pošiljke za slepa lica stavlja, pored adrese primaoca, belu etiketu sa sledećim znakom:
Mali paket je neregistrovana pismonosna pošiljka u međunarodnom poštanskom saobraćaju koja sadrži robu i druge predmete. U mali paket dozvoljeno je staviti i svaki drugi dokument koji ima karakter ličnog dopisivanja, s tim da je adresovan na primaoca malog paketa i da ga šalje pošiljalac koji je naveden na malom paketu. Pod navedenim uslovima mali paketi mogu da sadrže tonske, video i ostale elektronske zapise i sl.
U mali paket dozvoljeno je stavljati popis sadržine, tehničke uslove, cenu robe i adresu pošiljaoca i primaoca.
U levom gornjem uglu adresne strane malog paketa pošiljalac je obavezan da ispod adrese pošiljaoca stavi oznaku "PETIT PAQUET".
Najmanja dimenzija malog paketa je 105x148 milimetara, a najveća dimenzija malog paketa, kao i dimenzije malog paketa u obliku valjka moraju odgovarati dimenzijama predviđenim za pismo i može biti mase do dva kilograma.
Omot ili pakovanje malih paketa moraju biti obezbeđeni tako da osiguraju nepovredivost sadržine pošiljke u toku prenosa i uručenja.
Praćeni mali paket je registrovana pismonosna pošiljka u međunarodnom poštanskom saobraćaju, koja sadrži robu, za koji je u skladu sa aktima Svetskog poštanskog saveza obezbeđeno praćenje statusa prispeća u državu odredišta, prispeća u nadležnu dostavnu, odnosno isporučenu poštu, pokušaja uručenja i/ili uručenja.
Praćeni mali paket, mora na adresnoj strani imati "L" nalepnicu sa prijemnim brojem i bar-kod oznakom. Praćeni mali paket mora imati logotip koji može biti i crno-beli, u levom gornjem uglu, ispod adrese pošiljaoca, ukoliko se ona tu nalazi.
14. Obaveštenje o danu i vremenu održavanja izbora
Ova usluga podrazumeva prijem, usmeravanje, prenos i uručenje obaveštenja biračima o danu i vremenu održavanja izbora i obavlja se na osnovu zaključenog ugovora kojim se uređuju uslovi, način i postupak obavljanja ove usluge.
15. Dopisnica Crvenog krsta - pozivnica dobrovoljnim davaocima krvi
Dopisnica Crvenog krsta - pozivnica dobrovoljnim davaocima krvi je pismonosna pošiljka čije dimenzije odgovaraju dimenzijama utvrđenim članom 21. ovih opštih uslova.
Uslovi prijema, izgled dopisnice i ostale okolnosti kojima se bliže određuje obavljanje ove usluge uređuju se ugovorom.
Uputnica je registrovana poštanska pošiljka koja se prenosi poštanskom mrežom ili elektronskim putem, a služi kao osnov za isplatu novčanog iznosa primaocu.
Uputnica može biti:
1) poštanska uputnica u unutrašnjem poštanskom saobraćaju koja obuhvata:
- uputnicu u klasičnoj formi - poštanska uputnica i
- uputnicu u elektronskoj formi - PostNet uputnica
2) poštanska uputnica u međunarodnom poštanskom saobraćaju.
Poštanska uputnica je usluga prijema, prenosa i isplate novca na označenoj adresi primaoca ili u pošti.
Pošiljalac poštanske uputnice može biti fizičko i pravno lice, a primalac samo fizičko lice.
Rok za prenos i isplatu poštanske uputnice je narednog radnog dana od dana uplate. Poštanska uputnica je raspoloživa za isplatu pošiljaocu i primaocu u roku od 30 dana od dana prijema. Narednih 30 dana, poštanska uputnica raspoloživa je za isplatu samo pošiljaocu. Po isteku 60 dana od dana prijema pa narednih 5 (pet) godina nakon isteka godine u kojoj je primljena, poštanska uputnica raspoloživa je za isplatu pošiljaocu i primaocu.
Pošta Srbije može sa korisnicima ugovoriti poseban postupak obavljanja prijema, prenosa i isplate poštanske uputnice, rokove prenosa, način vraćanja neisplaćenih uputnica i način plaćanja poštarine.
PostNet uputnica je usluga brzog prenosa i isplate novca, koja omogućava isplatu novčanog iznosa primaocu, neposredno nakon uplate, u pošti ili na označenoj adresi, u skladu sa radnim vremenom pošte koja vrši isplatu.
Rokovi za prenos i isplatu Postnet uputnice na adresi su:
- za uplate izvršene radnim danom do 15 časova, isplata se vrši istog dana,
- za ostale uplate, najkasnije do 12 časova narednog radnog dana.
Pošiljalac i primalac PostNet uputnice može biti samo fizičko lice.
PostNet uputnica je raspoloživa za isplatu pošiljaocu/primaocu u roku od 5 (pet) godina nakon isteka godine u kojoj je primljena.
Poštanska uputnica i PostNet uputnica kojom se doznačava otkupni iznos za otkupnu pošiljku raspoloživa je za isplatu samo primaocu u roku od 5 (pet) godina nakon isteka godine u kojoj je primljena.
Najveći iznos koji se može doznačiti po jednoj poštanskoj uputnici i PostNet uputnici, utvrđuje se aktom Pošte Srbije.
Poštanska uputnica u međunarodnom poštanskom saobraćaju je usluga prijema, prenosa i isplate novčanih sredstava koja se pruža u saradnji sa poštanskim operatorima ili finansijskim institucijama drugih država. Rokovi za raspoloživost i limiti za poštanske uputnice u međunarodnom poštanskom saobraćaju uređeni su bilateralnim ugovorima sa poštanskim operatorima ili finansijskim institucijama i dostupni su na internet stranici Pošte. Uslovi za pružanje usluge poštanska uputnica u međunarodnom poštanskom saobraćaju utvrđeni su aktom Pošte Srbije. Poštanska uputnica u međunarodnom poštanskom saobraćaju, koja nije isplaćena u inostranstvu u propisanom roku, je raspoloživa za isplatu pošiljaocu u roku od 5 (pet) godina nakon isteka godine u kojoj je primljena.
Prilikom prijema i isplate poštanske uputnice i PostNet uputnice, zaposleni u pošti dužan je da izvrši uvid u ličnu ispravu korisnika iz člana 11. stav 1. ovih opštih uslova.
Paketi su registrovane poštanske pošiljke sa i bez označene vrednosti, pakovane na propisan način, koje sadrže robu i/ili druge predmete.
Na paketu ili dokumentu koji prati paket mora se nalaziti opis sadržine i mora biti naznačena masa u kilogramima i/ili gramima.
U paketima je zabranjeno slati robu i predmete zabranjene zakonom, ovim opštim uslovima, kao i aktima Svetskog poštanskog saveza.
Najveća označena vrednost na paketima u unutrašnjem poštanskom saobraćaju utvrđuje se opštim aktom Pošte Srbije, a u međunarodnom poštanskom saobraćaju aktima Svetskog poštanskog saveza.
U skladu sa ovim opštim uslovima, najveća masa paketa u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju u prijemu je 10 (deset) kilograma.
Uslovi za prijem paketa u međunarodnom poštanskom saobraćaju propisani su aktima Svetskog poštanskog saveza, a u unutrašnjem - ovim opštim uslovima.
Minimalne dimenzije adresne strane paketa su 90x140 milimetara.
U unutrašnjem poštanskom saobraćaju zbir dužine i obima paketa na najširem mestu poprečno može biti najviše 3.000 milimetara, s tim da najveća dimenzija može biti do 1.500 milimetara, izuzev ako je u pitanju glomazni paket.
Paketi moraju na adresnoj strani imati "C" nalepnicu sa prijemnim brojem i bar-kod oznakom, a isti mogu biti integrisani u okviru adresnice paketa.
Pošta Srbije opštim aktima propisuje pružanje paketskih usluga u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju, shodno vrsti usluge, u skladu sa zakonom i podzakonskim aktima, kao i međunarodnim propisima.
2. Paket sa označenom vrednošću
Paket sa označenom vrednošću je registrovana poštanska pošiljka, osigurana do visine vrednosti označene od strane pošiljaoca. Označena vrednost, po pravilu, mora odgovarati stvarnoj vrednosti pošiljke, odnosno značaju pošiljke za pošiljaoca, ali je dozvoljeno označiti i deo te vrednosti.
U unutrašnjem poštanskom saobraćaju kao paket sa označenom vrednošću može se primiti do visine označene vrednosti koja se utvrđuje aktom Pošte Srbije.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju paket sa označenom vrednošću može se primiti za one zemlje koje tu uslugu prihvataju, pod uslovima propisanim aktima Svetskog poštanskog saveza, međunarodnim konvencijama, ugovorima, sporazumima i drugim međunarodnim aktima.
Vrednost paketa označava pošiljalac, i to:
- na paketu u unutrašnjem poštanskom saobraćaju - brojkama na adresnici paketa i potvrdi o prijemu paketa;
- na paketu u međunarodnom poštanskom saobraćaju - brojkama i slovima na paketu i brojkama na poštanskoj ispravi koja prati paket, kao i na potvrdi o prijemu paketa.
Iznos označene vrednosti ne sme biti upisan grafitnom olovkom.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju vrednost se preračunava i označava u SDR (DTS).
Paketi sa označenom vrednošću u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju mogu da sadrže novac, kovanice, novčanice, plemenite metale, vredne komade nakita, vredne predmete ili dokumenta, druge hartije od vrednosti. U međunarodnom poštanskom saobraćaju navedeni predmeti i dokumenta mogu se slati u vrednosnim pošiljkama ukoliko je propisima kojima se uređuje carinski nadzor i devizna kontrola dozvoljeno iznošenje iz zemlje.
Paketi sa označenom vrednošću moraju biti opremljeni tako da ne mogu biti orobljeni bez vidljivog oštećenja pakovanja. Za dodatno obezbeđivanje zatvaranja i sadržine ovih paketa koristi se sigurnosna poštanska zalepnica, providna lepljiva traka, poštanska zaštitna lepljiva traka, odgovarajuća plomba, pečatni vosak sa istovetnim otiskom pečatnjaka i sl, u skladu sa članom 55. ovih opštih uslova.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju paketi sa označenom vrednošću moraju biti dodatno obezbeđeni, bez obzira na visinu označene vrednosti.
Prilikom predaje paketa sa označenom vrednošću u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, pošiljalac može zahtevati uslugu otkupni paket kao i dopunske poštanske usluge: postupanje sa izdvojenim (lomljivim) paketom, postupanje sa glomaznim paketom, vraćanje povratnice za registrovane pošiljke, uručenje pošiljke sa oznakom "Lično", elektronska potvrda o uručenju pošiljke, vraćanje povratne dokumentacije, u skladu sa ovim opštim uslovima.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju, paket sa označenom vrednošću prima se u skladu sa aktima Svetskog poštanskog saveza, a pošiljalac može zahtevati dopunske poštanske usluge: postupanje sa izdvojenim (lomljivimi) paketom, postupanje sa glomaznim paketom, za one zemlje koje te usluge prihvataju, u skladu sa ovim opštim uslovima, dok uslugu vraćanje povratnice za registrovane pošiljke, ne može zahtevati.
Dimenzije i masa paketa sa označenom vrednošću moraju odgovarati propisanim dimenzijama i masi paketa.
Na omotu paketa sa označenom vrednošću ne sme se ništa brisati, strugati, ispravljati, lepiti, precrtavati i podvlačiti, niti stavljati nalepnice ili oznake, osim službenih oznaka i nalepnica.
Označena vrednost na paketima sa označenom vrednošću koje se razmenjuju između pošta i određenih finansijskih organizacija, može se posebno ugovoriti.
3. Otkupni paket u unutrašnjem poštanskom saobraćaju
Otkupni paket je registrovana poštanska pošiljka sa označenom vrednošću koja se uručuje primaocu, uz obaveznu prethodnu naplatu otkupnog iznosa u korist pošiljaoca tog paketa.
Na otkupni paket se, u levom gornjem uglu adresne strane, stavlja oznaka ili nalepnica "OTK", a na odgovarajući način vrši se obeležavanje na adresnici paketa i potvrdi o prijemu paketa.
Otkupni iznos označava pošiljalac brojkama na adresnici paketa i potvrdi o prijemu paketa.
Otkupni iznos ne može biti veći od označene vrednosti paketa, osim u slučaju kada uključuje iznos poštarine.
Otkupni iznos može se pošiljaocu doznačiti nalogom za uplatu, poštanskom uputnicom i PostNet uputnicom. Pošta Srbije može sa korisnikom poštanskih usluga ugovoriti uslugu na taj način da se otkupni iznos doznačava pošiljaocu putem više dokumenata jedne vrste (npr. plaćanje po istom osnovu u korist najmanje dva subjekta i dr.).
Kada se otkupni iznos doznačava nalogom za uplatu, pošiljalac je dužan da na adresnici paketa ispiše broj tekućeg računa i eventualno model i poziv na broj. Kada se otkupni iznos doznačava poštanskom uputnicom, pošiljalac je dužan da na adresnici paketa ispiše oznaku "PU". Kada se otkupni iznos doznačava PostNet uputnicom, pošiljalac je dužan da na adresnici paketa ispiše oznaku "PNU", a broj svog mobilnog telefona na adresnici paketa.
U slučaju predaje paketa po popisu, pošiljalac je u obavezi da u Prijemnoj knjizi-listu ispiše broj tekućeg računa i eventualno model i poziv na broj.
VII VRSTE POŠTANSKIH POŠILJAKA
U okviru univerzalne poštanske usluge, Pošta Srbije vrši prijem, usmeravanje, prenos i uručenje registrovanih i neregistrovanih poštanskih pošiljaka.
Neregistrovana poštanska pošiljka je pošiljka za koju se prilikom prijema ne izdaje potvrda o prijemu pošiljke i o kojoj ne vodi evidencija ni u jednoj od faza obavljanja poštanske usluge. Neregistrovane poštanske pošiljke se, po pravilu, uručuju preko kućnih sandučića, zbirnih sandučića, kao i automata.
Kao neregistrovane poštanske pošiljke, u smislu ovih opštih uslova Pošta Srbije vrši prijem sledećih vrsta pismonosnih pošiljaka:
1) Unutrašnji poštanski saobraćaj:
- pismo,
- prioritetno pismo,
- dopisnica,
- štampana stvar - tiskovina,
- adresovana direktna pošta
- obaveštenje o danu i vremenu održavanja izbora,
- dopisnica Crvenog krsta,
- sekogram.
2) Međunardoni poštanski saobraćaj:
- pismo,
- dopisnica,
- štampana stvar - tiskovina,
- sekogram,
- mali paket.
Registrovane poštanske pošiljke su poštanske pošiljke za koje Pošta Srbije izdaje pošiljaocu potvrdu o prijemu pošiljke, o kojima vodi posebnu evidenciju i koje se primaocu uručuju uz potpis ili drugi odgovarajući način potvrđenja uručenja. Uz saglasnost ili na zahtev primaoca registrovana poštanska pošiljka u unutrašnjem poštanskom saobraćaju može se uručiti bez potpisa i potvrđenja.
Registrovane poštanske pošiljke, u smislu ovih opštih uslova, mogu biti:
1) preporučena pismonosna pošiljka, za koju korisnik može da dobije, na svoj zahtev, dokaz o uručenju;
2) vrednosna poštanska pošiljka, koja je osigurana za slučaj gubitka, oštećenja ili umanjenja sadržine pošiljke, do visine vrednosti koju je naveo pošiljalac;
3) otkupna poštanska pošiljka je vrednosna poštanska pošiljka pri čijem uručenju se od primaoca preuzima iznos novca koji je na pošiljci naveo pošiljalac i koji Pošta Srbije uplaćuje pošiljaocu na tekući račun ili upućuje poštanskom uputnicom ili PostNet uputnicom;
4) paket;
5) paket sa označenom vrednošću, koji je osiguran za slučaj gubitka, oštećenja ili umanjenja sadržine pošiljke, do visine vrednosti koju je naveo pošiljalac;
6) otkupni paket je pošiljka sa označenom vrednošću pri čijem uručenju se od primaoca preuzima iznos novca koji je na pošiljci naveo pošiljalac i koji Pošta Srbije uplaćuje pošiljaocu na tekući račun ili upućuje poštanskom uputnicom ili PostNet uputnicom;
7) sudsko pismo;
8) uputnica, koja je osigurana za slučaj gubitka, do visine vrednosti koju je naveo pošiljalac;
9) praćeni mali paket.
DOPUNSKE POŠTANSKE USLUGE I USLUGE PO SLUŽBENOJ DUŽNOSTI
Dopunske poštanske usluge, u smislu ovih opštih uslova, su usluge koje se realizuju na osnovu posebnih zahteva pošiljaoca ili primaoca u pogledu načina postupanja sa pošiljkama i pružanja dodatnih informacija u vezi sa univerzalnom poštanskom uslugom. Pošta Srbije u određenim slučajevima pruža i usluge po službenoj dužnosti.
Zahtev za sve dopunske poštanske usluge se može podneti u bilo kojoj fazi obavljanja poštanskih usluga, u skladu sa mogućnostima, do uručenja.
1. Usluge po zahtevu pošiljaoca
Usluge po zahtevu pošiljaoca su:
1) vraćanje povratnice za registrovane pošiljke;
2) plaćeni odgovor;
3) uručenje pošiljke sa oznakom "Lično";
4) izmena ili ispravka adrese primaoca;
5) nadoslanje registrovane pošiljke na novu adresu uključujući i "poste - restante";
6) vraćanje pošiljke pre uručenja;
7) izdavanje na uvid uplaćene poštanske uputnice ili izdavanje njene fotokopije
8) izdavanje listinga uplaćenih/isplaćenih poštanskih uputnica
9) izdavanje naknadne potvrde o prijemu vrednosne i otkupne pošiljke
10) izdavanje potvrde ili overene foto-kopije poštanske isprave koja se odnosi na uručenje registrovane pošiljke (potvrda ili overena foto-kopija poštanske isprave koju izdaje pošta koja je uručila pošiljku);
11) postupanje sa izdvojenom (lomljivom) pošiljkom;
12) postupanje sa glomaznim paketom.
1) Vraćanje povratnice za registrovane pošiljke
Za registrovane poštanske pošiljke u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju pošiljalac može zahtevati pisano potvrđenje uručenja, na obrascu "POVRATNICA", koja se vraća i uručuje pošiljaocu kao neregistrovana pismonosna pošiljka. Navedena usluga podleže naplati poštarine u skladu sa cenovnikom.
Poštanske uputnice mogu se predati sa uslugom vraćanja povratnice.
Povratnicu popunjava pošiljalac i predaje je zajedno sa pošiljkom. Izuzetno, u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, kod poštanske uputnice, vrednosnog i otkupnog pisma, paketa sa i bez označene vrednosti i otkupnog paketa, povratnica se popunjava u isplatnoj pošti, u fazi isplate, odnosno uručenja.
Na registrovanu pošiljku sa zahtevanom uslugom vraćanje povratnice, u levom gornjem uglu adresne strane, stavlja se oznaka ili nalepnica "AR", a na odgovarajući način vrši obeležavanje na potvrdi o prijemu i adresnici.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju, pošiljka sa zahtevanom uslugom vraćanje povratnice za registrovane pošiljke, prima se pod uslovom da poštanski operator odredišne zemlje prihvata ovu uslugu.
Sa pošiljkama sa povratnicom u dolazu u Republiku Srbiju postupa se u skladu sa propisima kojima se uređuje međunarodni poštanski saobraćaj. Na povratnicama u međunarodnom poštanskom saobraćaju, pored potpisa primaoca velikim slovima i čitko ispisuje se njegovo ime i prezime ili se čitko i jasno ispisuje bilo kakva druga napomena kojom se jasno identifikuje potpisnik.
2) Plaćeni odgovor
Plaćeni odgovor je pismonosna pošiljka (pismo ili dopisnica) za koju pošiljalac ne plaća poštarinu. U središnjem delu adresne strane plaćenog odgovora, u prostoru iznad adrese primaoca, između dve paralelne horizontalne linije, nalazi se odštampan tekst: u unutrašnjem poštanskom saobraćaju "Plaćeni odgovor", a u međunarodnom poštanskom saobraćaju "Reply paid/Réponse payée" na engleskom ili francuskom jeziku. Plaćeni odgovor namenjen je korisnicima - pravnim licima, koji distribuiraju svoje kataloge, brošure, upitnike, ankete i drugi reklamni materijal na veliki broj različitih adresa, očekujući odgovore.
Poštarinu za plaćeni odgovor koji je prispeo na poštanski pregradak plaća primalac - pravno lice, u skladu sa zaključenim ugovorom kojim se bliže uređuju uslovi za prijem plaćenih odgovora. Tim ugovorom se između ostalog reguliše obaveza otvaranja poštanskog pregratka tog pravnog lica u određenoj isporučenoj pošti, radi uručenja vraćenih plaćenih odgovora.
3) Uručenje pošiljke sa oznakom "Lično"
Uručenje pošiljke sa oznakom "Lično" je usluga koja podrazumeva uručenje pošiljke isključivo primaocu uz potvrđenje uručenja potpisom, odnosno staratelju, punomoćniku ili ovlašćenom licu.
Pošiljalac ovu uslugu može zahtevati u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, prilikom predaje svih vrsta registrovanih poštanskih pošiljaka, izuzev PostNet uputnica.
Pošiljke za koje je zahtevano lično uručenje, moraju imati uočljivim slovima ispisanu oznaku "Lično" ili nalepnicu sa istom oznakom, u levom gornjem uglu adresne strane, a takođe se na odgovarajući način vrši obeležavanje na adresnici paketa. Na poštanskoj uputnici usluga "Lično" obeležava se na odgovarajućem mestu prijemnog obrasca.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju, ove pošiljke nose oznaku "A remettre en main proper", a Pošta Srbije uslugu pruža samo u dolazu.
4) Izmena ili ispravka adrese primaoca
Za ovu uslugu pošiljalac podnosi zahtev u pisanoj formi i isti može podneti u bilo kojoj pošti. Pošiljalac ima obavezu da dokaže svoj identitet, kao i da preda na uvid potvrdu o prijemu pošiljke.
5) Nadoslanje registrovane pošiljke na novu adresu uključujući i "poste - restante"
Za ovu uslugu pošiljalac podnosi zahtev u pisanoj formi i isti može podneti u bilo kojoj pošti. Pošiljalac ima obavezu da dokaže svoj identitet, kao i da preda na uvid potvrdu o prijemu pošiljke.
6) Vraćanje pošiljke pre uručenja
Za ovu uslugu pošiljalac podnosi zahtev u pisanoj formi u pošti u kojoj je izvršen prijem pošiljke. Pošiljalac ima obavezu da dokaže svoj identitet, kao i da preda na uvid potvrdu o prijemu pošiljke.
7) Izdavanje na uvid uplaćene poštanske uputnice ili izdavanje njene fotokopije
Za ovu uslugu se popunjava obrazac zahteva za izdavanje na uvid uplaćene poštanske uputnice ili izdavanje njene foto-kopije, uz obaveznu identifikaciju podnosioca zahteva i naplatu poštarine po Cenovniku.
8) Izdavanje listinga uplaćenih/isplaćenih poštanskih uputnica
Za ovu uslugu se popunjava obrazac zahteva za izdavanje listinga uplaćenih/isplaćenih poštanskih uputnica, uz obaveznu identifikaciju podnosioca zahteva i naplatu poštarine po Cenovniku.
9) Izdavanje naknadne potvrde o prijemu vrednosne i otkupne pošiljke
Za ovu uslugu pošiljalac podnosi zahtev u pisanoj formi u pošti u kojoj je izvršen prijem pošiljke. Pošiljalac ima obavezu da dokaže svoj identitet.
Pošiljalac može zahtevati uslugu izdavanje naknadne potvrde o prijemu vrednosne i otkupne pošiljke i to u roku od godinu dana od dana prijema vrednosnog pisma, otkupnog pisma, paketa sa označenom vrednošću i otkupnog paketa.
10) Izdavanje potvrde ili overene foto-kopije poštanske isprave koja se odnosi na uručenje registrovane pošiljke (potvrda ili overena foto-kopija poštanske isprave koju izdaje pošta koja je uručila pošiljku)
Za ovu uslugu pošiljalac podnosi zahtev u pisanoj formi, u roku od 18 (osamnaest) meseci od datuma uručenja pošiljke, na koju se zahtev odnosi. Zahtev se može podneti u bilo kojoj pošti. Pošiljalac ima obavezu da dokaže svoj identitet, kao i da preda na uvid potvrdu o prijemu pošiljke.
Potvrdu ili overenu foto-kopiju poštanske isprave koja se odnosi na uručenje registrovane pošiljke izdaje pošta koja je uručila pošiljku.
Prilikom izdavanja overene foto-kopije poštanske isprave, mora se poštovati načelo tajnosti podataka ostalih pošiljaka ukoliko se nalaze na istoj poštanskoj ispravi. Overa foto-kopije se vrši poštanskim žigom.
11) Postupanje sa izdvojenim (lomljivim) paketom
Izdvojen (lomljiv) paket je paket koji sadrži predmete koji su lako lomljivi i kojim se rukuje sa posebnom pažnjom.
Kao izdvojen (lomljiv) paket, ako to pošiljalac zahteva, može se predati svaki paket u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, bez obzira na sadržinu.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju, izdvojen (lomljiv) paket prima se samo za one zemlje koje te pakete prihvataju, u skladu sa aktima Svetskog poštanskog saveza.
Izdvojen (lomljiv) paket podleže naplati poštarine za postupanje sa izdvojenim (lomljivim) paketom.
Pod uslovom da su ispunjeni uslovi opremanja i pakovanja, pošiljalac ili zaposleni u prijemnoj pošti stavljaju na izdvojen (lomljiv) paket nalepnicu bele boje sa otisnutom slikom čaše u crvenoj boji i na prednjoj strani dokumenta koji prati paket oznaku koja upozorava na lomljivu sadržinu pošiljke. Na potvrdi o prijemu paketa se jasno naznačava da je paket primljen kao izdvojeni (lomljiv) paket.
12) Postupanje sa glomaznim paketom
Glomazni paket je svaki paket čije dimenzije prelaze dimenzije iz stava 7. člana 32, kao i onaj koji se zbog svog oblika ili strukture ne može složiti i prenositi sa ostalim paketima. Zbir dužine i obima paketa na najširem mestu poprečno može biti najviše 3.500 mm, s tim da najveća dimenzija može biti do 2.000 milimetara, ukoliko postoje tehničke mogućnosti za prijem i prenos glomaznog paketa.
Glomazni paket prima se kao izdvojeni i podleže naplati poštarine za postupanje sa glomaznim paketom. Pod uslovom da su ispunjeni uslovi opremanja i pakovanja, pošiljalac ili zaposleni u prijemnoj pošti stavljaju na glomazan paket i na prednjoj strani dokumenta koji prati paket ispisanu podebljanu oznaku sa tekstom "ENCOMBRANT" ("GLOMAZNO") ili nalepnicu sa istim tekstom, koja ukazuje na glomazan paket.
Ukoliko je paket istovremeno izdvojeni (lomljiv) i glomazan, naplata poštarine za postupanje sa izdvojenim (lomljivim) paketom i postupanje sa glomaznim paketom vrši se samo jedanput (samo za jednu uslugu). Na potvrdi o prijemu paketa se jasno naznačava da je paket primljen kao izdvojeni - glomazan.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju, glomazan paket prima se samo za one zemlje koje te pakete prihvataju, u skladu sa aktima Svetskog poštanskog saveza.
2. Druge dopunske poštanske usluge
Pošiljalac može da zahteva i druge dopunske poštanske usluge, uz plaćanje poštarine utvrđene cenovnikom, i to:
1) pakovanje pismonosnih pošiljaka
2) pakovanje paketa
3) adresovanje pošiljaka,
4) popunjavanje obrazaca;
5) elektronska potvrda o uručenju pošiljke - SMS poruka;
6) izdavanje i dostavljanje potvrđenja o izvršenom uručenju paketa;
7) vraćanje povratne dokumentacije.
1) Pakovanje pismonosnih pošiljaka, pakovanje paketa, adresovanje pošiljaka, popunjavanje obrazaca
Ove usluge pošiljalac zahteva usmeno, u bilo kojoj pošti.
2) Elektronska potvrda o uručenju pošiljke - SMS poruka
Ovom uslugom omogućeno je da pošiljalac bude obavešten SMS/elektronskim putem o uručenju pošiljke.
Za ovu uslugu pošiljalac podnosi zahtev prilikom slanja pošiljke u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, označavanjem zahtevane usluge na dokumentu koji predstavlja potvrdu o prijemu pošiljke, odnosno na adresnici pošiljke, uz obavezno navođenje svog mobilnog broja telefona.
3) Izdavanje i dostavljanje potvrđenja o izvršenom uručenju paketa
Za ovu uslugu pošiljalac podnosi zahtev u pisanoj formi, u roku od 18 (osamnaest) meseci od datuma uručenja pošiljke, na koju se zahtev odnosi. Zahtev se može podneti u bilo kojoj pošti. Pošiljalac ima obavezu da dokaže svoj identitet, kao i da preda na uvid potvrdu o prijemu pošiljke.
Potvrđenje o izvršenom uručenju paketa izdaje nadležni organizacioni deo Pošte Srbije, u pisanoj formi (dopis sa prilogom foto-kopije poštanske isprave koja se odnosi na uručenje registrovane pošiljke).
Prilikom izdavanja overene foto-kopije poštanske isprave, mora se poštovati načelo tajnosti podataka ostalih pošiljaka ukoliko se nalaze na istoj poštanskoj ispravi. Overa foto-kopije se vrši poštanskim žigom.
4) Vraćanje povratne dokumentacije
Ovom uslugom pošiljalac zahteva da mu se nakon uručenja paketa vrati potpisana i overena dokumentacija koja prati pošiljku. Za ovu uslugu pošiljalac podnosi zahtev prilikom slanja paketa, označavanjem zahtevane usluge na dokumentu koji predstavlja potvrdu o prijemu pošiljke, odnosno na adresnici pošiljke. Navedena usluga podleže naplati poštarine u skladu sa cenovnikom.
Dokumentacija se uručuje pošiljaocu u vrednosnom pismu, u skladu sa rokovima za uručenje poštanskih pošiljaka.
Usluge po zahtevu primaoca su:
1) čuvanje registrovane pošiljke u pošti, van propisanih rokova, ali ne duže od 30 dana;
2) nadoslanje poštanskih pošiljaka na novu adresu uključujući i "poste - restante";
3) ponovna dostava pismonosnih pošiljaka;
4) ponovna dostava paketa;
5) korišćenje poštanskog pregratka;
6) dostava "poste - restante" pošiljke na adresu;
7) izdavanje na uvid isplaćene poštanske uputnice ili izdavanje njene foto-kopije
8) izdavanje listinga isplaćenih poštanskih uputnica
9) uručenje registrovanih poštanskih pošiljaka lično;
10) izdavanje potvrde ili overene foto-kopije poštanske isprave koja se odnosi na uručenje registrovane pošiljke;
Zahtev primaoca za izvršenje usluga iz ovog člana ne može se primiti ili prema njemu postupati ako je pre uručenja pošiljke, na koju se zahtev odnosi, prispeo zahtev pošiljaoca za vraćanje pošiljke ili nadoslanje na novu adresu.
1) Čuvanje registrovane pošiljke u pošti, van propisanih rokova, ali ne duže od 30 dana
Primalac podnosi zahtev za ovu uslugu u pisanoj formi, u bilo kojoj pošti i plaća poštarinu utvrđenu cenovnikom, uz obavezu da dokaže svoj identitet.
Rok postupanja prema ovom zahtevu ne može biti duži od 30 (trideset) dana.
2) Nadoslanje poštanskih pošiljaka na novu adresu uključujući i "poste - restante"
Primalac podnosi zahtev za ovu uslugu u pisanoj formi, u bilo kojoj pošti i plaća poštarinu utvrđenu cenovnikom, uz obavezu da dokaže svoj identitet.
Rok postupanja prema ovom zahtevu ne može biti duži od 90 (devedeset) dana.
3) Ponovna dostava pismonosnih pošiljaka i paketa
Ponovnu dostavu pismonosnih pošiljaka i paketa u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju, primalac može zahtevati za sve vrste poštanskih pošiljaka, kako u pisanoj formi, tako i usmeno od odredišne pošte. Za ovu uslugu poštarina koja je utvrđena cenovnikom, plaća se prilikom uručenja pošiljke.
4) Korišćenje poštanskog pregratka
Korišćenje poštanskog pregratka uređuje se sporazumom između primaoca i pošte u kojoj je primalac zahtevao ovu uslugu.
5) Dostava "poste - restante" pošiljke na adresu
Primalac podnosi zahtev za ovu uslugu u pisanoj formi, u bilo kojoj pošti i plaća poštarinu utvrđenu cenovnikom, uz obavezu da dokaže svoj identitet.
Rok postupanja prema ovom zahtevu ne može biti duži od 90 (devedeset) dana.
6) Izdavanje na uvid isplaćene poštanske uputnice ili izdavanje njene foto-kopije
Za ovu uslugu se popunjava obrazac zahteva za izdavanje na uvid isplaćene poštanske uputnice ili izdavanje njene fotokopije, uz obaveznu identifikaciju podnosioca zahteva i naplatu poštarine po Cenovniku.
7) Izdavanje listinga isplaćenih poštanskih uputnica
Za ovu uslugu se popunjava obrazac zahteva za izdavanje listinga isplaćenih poštanskih uputnica, uz obaveznu identifikaciju podnosioca zahteva i naplatu poštarine po Cenovniku.
8) Uručenje registrovanih poštanskih pošiljaka lično
Primalac podnosi zahtev u pisanoj formi, u bilo kojoj pošti i plaća poštarinu utvrđenu cenovnikom, uz obavezu da dokaže svoj identitet.
Rok postupanja prema ovom zahtevu ne može biti duži od 90 (devedeset) dana.
9) Izdavanje potvrde ili overene foto-kopije poštanske isprave koja se odnosi na uručenje registrovane pošiljke
Zahtev za ovu uslugu primalac podnosi u pisanoj formi, u bilo kojoj pošti, u roku od 18 (osamnaest) meseci od datuma uručenja pošiljke, na koju se zahtev odnosi, i plaća poštarinu utvrđenu cenovnikom, uz obavezu da dokaže svoj identitet.
Prilikom izdavanja overene foto-kopije poštanske isprave koja se odnosi na uručenje registrovane pošiljke, mora se poštovati načelo tajnosti podataka ostalih pošiljaka ukoliko se nalaze na istoj poštanskoj ispravi. Overa foto-kopije se vrši poštanskim žigom.
4. Usluge po službenoj dužnosti
Usluge po službenoj dužnosti su:
1) vraćanje pošiljaocu neuručene registrovane pošiljke, osim sudskih pisama;
2) prijem i evidentiranje punomoćja;
3) prepakivanje pošiljke sa oštećenim sadržajem, sačinjavanje zapisnika o neispravnosti pošiljke i obaveštavanje korisnika;
4) čuvanje pošiljke radi isporuke, saglasno rokovima utvrđenim ovim opštim uslovima;
5) prenos neregistrovanih pisama ili dopisnica za koje nije plaćena ili je nedovoljno plaćena poštarina
6) postupanje sa pošiljkama u međunarodnom poštanskom saobraćaju u cilju pripreme za carinski postupak
Usluge iz stava 1. ovog člana pružaju se uz plaćanje poštarine utvrđene cenovnikom.
1. Opšte odredbe o plaćanju poštarine
Poštarina za obavljanje poštanskih usluga naplaćuje se prema cenovniku poštanskih usluga, po pravilu od pošiljaoca unapred, ako ugovorom sa korisnikom poštanskih usluga, odnosno ugovorom po pristupu nije drugačije određeno.
Cenovnik poštanskih usluga i uslove za ostvarivanje popusta Pošta Srbije dužna je da istakne u pošti, na vidnom mestu za korisnike poštanskih usluga i na svojoj internet stranici. Pošta Srbije je dužna da na zahtev korisnika, omogući uvid u cenovnik.
Dokaz da je poštarina plaćena može biti poštanska marka, otisak mašine za frankiranje, otisak terminalnog ili mašinskog žiga i oznake koje se uređuju ugovorom između Pošte Srbije i korisnika poštanske usluge, a koje se moraju naznačiti na pošiljci.
Za neregistrovana pisma ili dopisnice za koje poštarina nije plaćena ili je nedovoljno plaćena, poštarinu plaća primalac prilikom uručenja, odnosno pošiljalac prilikom vraćanja takve pošiljke, u visini iznosa nedostajuće poštarine, uvećane za cenu utvrđenu cenovnikom.
Za vraćene neuručene registrovane pošiljke iz unutrašnjeg i međunarodnog poštanskog saobraćaja, ako za njihovo neuručenje nije odgovorna Pošta Srbije, od pošiljaoca se prilikom uručenja naplaćuje povratna poštarina u skladu sa cenovnikom i drugim aktima Pošte Srbije.
Za pošiljke u unutrašnjem poštanskom saobraćaju koje se vraćaju pošiljaocu, a za koje je naznačeno da poštarinu plaća primalac, od pošiljaoca se pored povratne poštarine naplaćuje i poštarina koja bi bila naplaćena prilikom prijema.
U unutrašnjem poštanskom saobraćaju za vraćanje neuručenih poštanskih pošiljaka naplaćuje se poštarina kao prilikom prijema, umanjena za cenu neizvršenih dopunskih usluga.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju, za vraćanje neuručene registrovane pismonosne pošiljke naplaćuje se poštarina kao prilikom prijema, umanjena za cenu neizvršenih usluga i eventualno uvećana za podnošenje na carinski pregled u uvozu. Za vraćanje neuručenog paketa u međunarodnom poštanskom saobraćaju, naplaćuje se poštarina u skladu sa aktima Svetskog poštanskog saveza, bilateralnim i multilateralnim ugovorima.
Pošta Srbije ugovorom sa korisnikom poštanskih usluga uređuje način regulisanja povratne poštarine.
3. Plaćanje otkupnog iznosa i poštarine za uplatu otkupnog iznosa
Poštarinu za uplatu otkupnog iznosa u korist pošiljaoca plaća primalac prilikom uručenja otkupne pošiljke, osim kada je ugovorom sa pošiljaocem drugačije uređeno.
Otkupni iznos kojim je pošiljka opterećena može se uplatiti:
- nalogom za uplatu,
- poštanskom uputnicom i PostNet uputnicom.
Poštanska uputnica, kao otkupni dokument za pošiljku, ne može glasiti na post restant.
4. Poštarina za čuvanje pošiljke radi isporuke - Ležarina
Od korisnika poštanskih usluga naplaćuje se poštarina za čuvanje pošiljke radi isporuke, ležarina, za koju mu je dostavljeno obaveštenje o prispeću pošiljke, osim ukoliko ugovorom sa korisnikom nije drugačije ugovoreno. Ležarina se naplaćuje po danima, izuzev za dan kada je dostavljeno obaveštenje o prispeću pošiljke, dane kada pošta ne radi i dan kada je pošiljka uručena.
U unutrašnjem poštanskom saobraćaju, ležarina se naplaćuje za sve registrovane pismonosne pošiljke i za pakete u skladu sa cenovnicima Pošte Srbije. U međunarodnom poštanskom saobraćaju, ležarina se naplaćuje za sve pismonosne pošiljke mase preko 500 (petsto) grama i za sve pakete.
Za pošiljke koje su adresovane na post restant i koje se po zahtevu korisnika čuvaju u pošti, ležarina se naplaćuje od dana prispeća pošiljke, s tim da se ne naplaćuje za dane kada pošta ne radi i dan uručenja pošiljke.
Ležarina se ne naplaćuje za pošiljke koje glase na poštanski pregradak.
Pošta Srbije, na zahtev pošiljaoca ili ovlašćenog lica, vraća pošiljaocu naplaćenu poštarinu, u sledećim slučajevima:
1) kada pošiljalac zahteva da mu se pošiljka u unutrašnjem poštanskom saobraćaju vrati pre uručenja, ukoliko je pošiljka još uvek u prijemnoj pošti, pošiljaocu se vraća iznos naplaćene poštarine. Ukoliko je registrovana poštanska pošiljka već otpremljena iz prijemne pošte, pošiljaocu se ne vraća poštarina;
2) ukoliko pošiljalac zahteva da mu se pošiljka u međunarodnom poštanskom saobraćaju vrati iz prijemne pošte pre otpreme, pošiljaocu se vraća iznos naplaćene poštarine, koja uključuje i naplaćenu poštarinu za podnošenje na carinski pregled. Ukoliko je registrovana pošiljka u međunarodnom poštanskom saobraćaju već otpremljena iz pošte, a nije otpremljena iz države, pošiljaocu se vraća poštarina u visini dela poštarine koji ostane kada se iznos naplaćene poštarine umanji jednostrukim iznosom poštarine koja bi se naplatila za istu pošiljku u unutrašnjem poštanskom saobraćaju; za praćene male pakete naplaćena poštarina umanjuje se jednostrukim iznosom poštarine za preporučeno pismo iste stope mase u unutrašnjem poštanskom saobraćaju. Ukoliko pošiljka nije podneta na carinski pregled, pošiljaocu se vraća i naplaćena poštarina za podnošenje na carinski pregled;
3) kada se pošiljka u međunarodnom poštanskom saobraćaju vrati pošiljaocu iz pošte carinjenja zbog toga što ne zadovoljava uslove predviđene carinskim ili deviznim propisima, pošiljaocu se vraća poštarina u visini dela poštarine koji ostane kada se iznos naplaćene poštarine umanji jednostrukim iznosom poštarine, koja bi se naplatila za istu pošiljku u unutrašnjem poštanskom saobraćaju; za praćene male pakete naplaćena poštarina umanjuje se jednostrukim iznosom poštarine za preporučeno pismo iste stope mase u unutrašnjem poštanskom saobraćaju; za neregistrovane male pakete naplaćena poštarina umanjuje se jednostrukim iznosom poštarine za pismo iste stope mase u unutrašnjem poštanskom saobraćaju. U ovom slučaju pošiljaocu se ne vraća naplaćena poštarina za podnošenje na carinski pregled. Ako je Pošta Srbije odgovorna za vraćanje pošiljaka u međunarodnom poštanskom saobraćaju iz pošte carinjenja, pošiljaocu se vraća celokupni iznos naplaćene poštarine, koja uključuje i naplaćenu poštarinu za podnošenje na carinski pregled;
U slučaju više naplaćene poštarine, Pošta Srbije je u obavezi da vrati korisniku poštanskih usluga iznos dela poštarine koji je više naplaćen.
XII USLOVI ZA OBAVLJANJE UNIVERZALNE POŠTANSKE USLUGE
1. Teritorijalna dostupnost poštanske mreže
Pošta Srbije, kao davalac univerzalne poštanske usluge, u obavezi je da organizuje i održava poštansku mrežu u skladu sa Zakonom i uslovima koje posebnim aktom definiše Regulator.
Pošta Srbije je dužna da obezbedi prijem i uručenje poštanskih pošiljaka iz domena univerzalne poštanske usluge, u toku dana, svaki radni dan, a ne manje od 5 (pet) dana u nedelji, osim u slučajevima državnih i verskih praznika, više sile i ugroženosti zdravlja i sigurnosti zaposlenih, izuzetaka u pogledu radnih vremena definisanim u članu 10. stav 2. ovih opštih uslova, kao i izuzetaka u pogledu dostave iz st. 8 i 9. ovog člana.
Prijem i uručenje poštanskih pošiljaka u okviru univerzalne poštanske usluge Pošta Srbije obavlja, po pravilu, 5 (pet) dana u nedelji.
Pošta Srbije je dužna da obezbedi dostupnost poštanske mreže za prijem pošiljaka iz opsega univerzalne poštanske usluge na način da procenat stanovnika koji gravitira uličnom mrežom do najbliže pošte (poslovne prostorije Pošte Srbije u radu sa korisnicima) bude sledeći:
1) na nivou teritorije opštine:
- do 2,5 kilometara udaljenosti potrebno je da bude obuhvaćeno minimalno 48% stanovnika,
- do 5 kilometara udaljenosti potrebno je da bude obuhvaćeno minimalno 67% stanovnika,
- do 10 kilometara udaljenosti potrebno je da bude obuhvaćeno minimalno 86% stanovnika,
2) na nivou Republike Srbije:
- do 2,5 kilometara udaljenosti potrebno je da bude obuhvaćeno minimalno 71% stanovnika,
- do 5 kilometara udaljenosti potrebno je da bude obuhvaćeno minimalno 83% stanovnika,
- do 10 kilometara udaljenosti potrebno je da bude obuhvaćeno minimalno 98% stanovnika.
Pošta Srbije je dužna da obezbedi dostupnost poštanske mreže za prijem pošiljaka iz opsega univerzalne poštanske usluge (u skladu sa dozvolom) na teritoriji svake opštine.
Pošta Srbije je dužna da na zahtev Regulatora dostavi podatke kojima raspolaže u cilju analize kvaliteta dostupnosti poštanske mreže.
U odnosu na broj domaćinstava po naseljenim mestima (do 1.000 domaćinstava), Pošta Srbije dostavu pošiljaka iz opsega univerzalne poštanske usluge vrši po unapred utvrđenoj dinamici i to:
1) u naseljenim mestima do 250 domaćinstava, dostava pošiljaka vrši se najmanje jedan radni dan u nedelji;
2) u naseljenim mestima od 250 do 500 domaćinstava, dostava pošiljaka vrši se najmanje dva radna dana u nedelji;
3) u naseljenim mestima od 500 do 1.000 domaćinstava, dostava pošiljaka vrši se najmanje svaki drugi radni dan, odnosno najmanje u proseku 2,5 radna dana nedeljno (naizmenično, prve nedelje tri, a druge nedelje dva radna dana).
Izuzeci od petodnevne dostave pošiljaka u naseljenim mestima sa više od 1.000 domaćinstava, odnose se na delove dostavnih teritorija naseljenih mesta koja imaju prosečno manje od 2,5 pošiljke nedeljno po domaćinstvu iz opsega univerzalne poštanske usluge, gde se dostava pošiljaka vrši najmanje svaki drugi radni dan, odnosno najmanje u proseku 2,5 radna dana nedeljno (naizmenično, prve nedelje tri, a druge nedelje dva radna dana).
Izuzeci od petodnevne dostave pošiljaka iz opsega univerzalne poštanske usluge, koji se odnose na posebna geografska područja, dostava vrši najmanje jednom nedeljno:
1) domaćinstva koja se nalaze na većoj udaljenosti od 500 metara od javnog puta;
2) domaćinstva do kojih ne postoji odgovarajuća saobraćajnica za nesmetani pristup zaposlenom kod Pošte Srbije;
3) domaćinstva koja se nalaze u brdsko-planinskim područjima sa izuzetno otežanim uslovima za pristup.
Pošta Srbije je u obavezi, da za sve slučajeve u dostavi pošiljaka iz opsega univerzalne poštanske usluge, dostavi Regulatoru "Listu sa izuzecima od petodnevne dostave", sa obrazloženjem, jednom godišnje, a Regulator može zahtevati i vanredno dostavljanje.
Pošta Srbije je u obavezi da na sajtu prikaže podatke o danima dostave po dostavnim teritorijama.
Prilikom definisanja izuzetaka od petodnevne dostave, Pošta Srbije je dužna da vodi računa o ispunjenju rokova prenosa poštanskih pošiljaka koji su propisani posebnim aktom Regulatora.
2. Adresovanje poštanskih pošiljaka
2.1. Opšte odredbe o adresovanju
Pošiljalac je dužan da poštansku pošiljku adresuje u skladu sa odredbama ovih opštih uslova.
Poštanska pošiljka može imati samo jednu adresu pošiljaoca i jednu adresu primaoca.
Na adresnoj strani svake pošiljke mora biti čitko i jasno ispisana adresa primaoca, koja sadrži sve podatke za tačno usmeravanje i uručenje pošiljke.
Najmanje desna polovina adresne strane pošiljke je namenjena za adresu primaoca, poštanske marke, otiske za frankiranje i žigosanje ili za nalepnice koje ih zamenjuju. Adresa primaoca mora biti paralelna sa dužom stranom pošiljke.
Pošiljalac je dužan da na poštanskoj pošiljci pravilno i jasno označi naziv, odnosno svoje ime i prezime i tačnu adresu.
U unutrašnjem poštanskom saobraćaju adresa primaoca ispisuje se na srpskom jeziku, ćiriličkim ili latiničkim pismom i arapskim brojevima, kao i adresa na jeziku i pismu nacionalne manjine koji je u službenoj upotrebi, i to ispod ili desno od teksta na srpskom jeziku i pismu, a izuzetno na drugi odgovarajući način u skladu sa tehničkim mogućnostima, tako da ne ugrozi čitljivost podataka ispisanih na srpskom jeziku.
Pošiljke koje glase za inostranstvo, adresuju se u skladu sa propisima odredišne zemlje, s tim da se u zadnjoj liniji adrese ispisuje naziv odredišne zemlje.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju, adresa primaoca se ispisuje latiničkim pismom i arapskim brojevima, s tim da adresa može biti ispisana i pismom odredišne zemlje, uz uslov da se naziv odredišne zemlje mora ispisati i latiničkim pismom.
2.2. Adresa pošiljaoca
Adresa pošiljaoca se ispisuje ili označava u levom gornjem delu adresne strane ili na poleđini pošiljke.
Adresa pošiljaoca je obavezna na svim poštanskim pošiljkama, osim na neregistrovanim pošiljkama ili ukoliko je na omotu označeno "za licitaciju"/"za konkurs" i sl. Upisivanje adrese pošiljaoca je obavezno i na neregistrovanim pošiljkama u slučaju predaje pošiljaka putem ugovora, odnosno pošiljaka oslobođenih od plaćanja poštarine ili dela poštarine.
2.3. Mesto i način upisivanja adrese
Ako je pošiljka u omotu, adresa primaoca se ispisuje na strani koja nema preklop za zatvaranje. Dozvoljeno je da se u donjem desnom delu adresne strane pošiljke nalepi nalepnica sa adresom primaoca.
Ako se za ispisivanje adrese primaoca koristi adresnica, najmanja dimenzija adresnice mora biti 90x140 milimetara.
Pošiljke sa providnim delom na adresnoj strani moraju biti opremljene tako da se kroz providni deo vidi samo adresa primaoca, ili da ona bude odvojena od drugih, eventualno, kroz providni deo vidljivih oznaka. Providni deo mora biti postavljen tako da ostavi dovoljno prostora za frankiranje i žigosanje pošiljaka.
Ako je pošiljka upakovana u providnu foliju, adresa se mora ispisati na papirnoj nalepnici koja je zalepljena na foliju spolja, i koja je dovoljne veličine da se na nju mogu staviti (zalepiti) sve službene poštanske oznake. Minimalne dimenzije nalepnice su 70x90 milimetara.
Pošta Srbije sa korisnikom poštanskih usluga može ugovoriti izgled i dimenzije adresnice/nalepnice drugačije od navedenih odredaba.
Ispod adrese primaoca ne sme se nalaziti nikakav grafički znak ili natpis. Adresa i ostali podaci na pošiljci i na ispravama ne mogu se popunjavati grafitnom olovkom.
2.4. Obavezni elementi adrese
U unutrašnjem poštanskom saobraćaju, podaci u adresi pošiljke moraju biti naznačeni jedan ispod drugoga i to sledećim redom:
- titula, ime i prezime ili naziv primaoca,
- ulica i broj, podbroj, broj stana ili broj poštanskog pregratka, ili broj i naziv paketomata, ili broj i naziv vojne pošte ili oznaka "post restant"/"poste restante",
- naziv naseljenog mesta (odredišta),
- poštanski broj i naziv odredišne pošte,
- poštanski adresni kod (PAK).
Za pošiljke koje su adresovane na paketomat, "post restant", poštanski pregradak ili na vojnu poštu, pošiljalac nije u obavezi da navede naziv naseljenog mesta, ni poštanski adresni kod (PAK) odredišne pošte.
U slučaju registrovanih pošiljaka deo adrese može činiti i broj kontakt telefona i/ili elektronska adresa korisnika.
2.5. Posebne odredbe o adresovanju pošiljaka
Za pošiljke koje glase na primaoca koji je podstanar ili na fizičko lice koje privremno boravi u prostorijama pravnog lica (hotel, odmaralište, bolnica, studentski ili đački dom, vojne ekspedicije i sl.), prilikom adresovanja, pored imena i prezimena primaoca, ispisuje se i ime i prezime stanodavca (npr. Petar Petrović kod Jovana Jovanovića), odnosno naziv pravnog lica.
Pošiljke adresovane na post restant moraju sadržati ime i prezime ili naziv primaoca, oznaku "post restant" ili "poste restante", poštanski broj i naziv pošte.
Pošiljke adresovane na poštanski pregradak moraju sadržati ime i prezime ili naziv korisnika poštanskog pregratka, tekst: Poštanski pregradak (ili skraćeno - PP) sa brojem, poštanski broj i naziv pošte u kojoj se nalazi pregradak.
Pošiljke adresovane na paketomat moraju sadržati ime i prezime ili naziv primaoca, kontakt telefon primaoca, poštanski broj paketomata i reč: "Paketomat" (npr. 11801 Paketomat).
Poštanska uputnica i PostNet uputnica se adresuju popunjavanjem prijemnog obrasca. PostNet uputnica za isplatu na šalteru ne sadrži adresu primaoca, jer je dostupna za isplatu u bilo kojoj pošti. Poštanska uputnica, kao otkupni dokument za pošiljku, ne može glasiti na post restant.
Za pošiljke sa uslugom vraćanje povratnice za registrovanu pošiljku, adresa primaoca na povratnici mora biti identična adresi pošiljaoca na pošiljci.
Pošta Srbije nije odgovorna za posledice uzrokovane nepropisnim adresovanjem poštanskih pošiljaka, koje je pošiljalac predao ubacivanjem u poštanski sandučić ili na neki drugi posredan način.
3. Pakovanje i zatvaranje pošiljaka
3.1. Opšte odredbe o pakovanju
Pod pakovanjem pošiljke podrazumeva se stavljanje sadržine pošiljke u odgovarajući omot, radi obezbeđenja te sadržine. Pakovanje mora odgovarati vrsti, prirodi, sadržini, obliku, veličini, masi i vrednosti pošiljke.
Pošiljalac je u obavezi da upakuje pošiljku tako da obezbedi nepovredivost sadržine i tajnost podataka, zaštiti sadržinu pošiljke, druge pošiljke, zaposlene i poštansku opremu u skladu sa zakonom i pravilima pakovanja propisanim ovim opštim uslovima.
Ukoliko zaposleni prilikom prijema proceni da ambalaža u koju je upakovana pošiljka ne odgovara prirodi i sadržini pošiljke, odnosno da ne može da obezbedi nepovredivost sadržine i tajnost podataka, na način propisan zakonom, dužan je da ukaže na nepravilno pakovanje i da ukoliko se isto ne otkloni odbije prijem takve pošiljke.
Za pošiljku sa lomljivom ili drugom specifičnom sadržinom, dužnost Pošte Srbije je da proveri da li je pošiljka adekvatno upakovana, da ukaže na nepravilno pakovanje, da pošiljaocu ponudi odgovarajuću uslugu, kao i da odbije prijem takve pošiljke ukoliko se nepravilnost ne otkloni. Takođe, dužnost Pošte Srbije je da označi pošiljke sa lomljivom ili drugom specifičnom sadržinom i da sa njima posebno pažljivo rukuje u svim fazama prenosa.
Ukoliko pošiljalac pakuje pošiljku, zaposleni na prijemu, u pošti ili na adresi pošiljaoca, dužan je da upozori korisnika na obavezu pravilnog pakovanja pošiljke i da ga uputi na uslove pravilnog pakovanja propisane ovim opštim uslovima, koji su dostupni na internet stranici Pošte Srbije i u poštama.
Uslovi za pakovanje i zatvaranje, u zavisnosti od vrste pošiljke, bliže su uređeni u glavama IV i VI ovih opštih uslova.
U slučaju kada pošta ima organizovanu uslugu pakovanja pošiljaka i kada pošiljalac zahteva uslugu pakovanja, ista se obavlja u skladu sa odredbama ovih opštih uslova.
3.2. Posebne odredbe o pakovanju pošiljaka
Predmeti od stakla i ostali lomljivi predmeti (predmeti od keramike, električna i računarska oprema i dr.) treba da budu zapakovani u tvrdoj kutiji, ispunjenoj odgovarajućim zaštitnim materijalom, tako da se spreči svako trenje ili udaranje tokom transporta, bilo između predmeta uzajamno, bilo između predmeta i zidova kutije i obezbedi puna sigurnost sadržaja pošiljke u prenosu. Predmete čiji oblik ne dozvoljava pakovanje u kutiju potrebno je obmotati zaštitnim materijalom i upakovati u tvrde kartone.
Paket koji sadrži predmete od stakla i ostale lomljive predmete i zahteva posebnu pažnju prilikom prijema, usmeravanja, prenosa i uručenja, pošiljalac je dužan da preda uz korišćenje dopunske usluge Postupanje sa izdvojenim (lomljivim) paketom. Na potvrdi o prijemu paketa zaposleni unosi oznaku da je paket sa lomljivim sadržajem, a u gornjem levom uglu adresne strane paketa lepi nalepnicu "Lomljivo", koja upozorava na sadržinu paketa.
Tečnosti treba da budu zatvorene u potpuno nepromočive posude. Svaka posuda se stavlja u specijalno tvrdu kutiju u kojoj se nalazi odgovarajući zaštitni materijal za upijanje tečnosti u slučaju oštećenja posude. Poklopac kutije se čvrsto zatvara, tako da ne može da se otvori.
Masne i teško topive materije (maziva, tekući sapun, kreme, smola i sl.) moraju biti zatvorene u prvo pakovanje (kutija, platnena vreća ili plastična vreća), a zatim u kutiju od čvrstog plastičnog materijala ili nekog drugog nepromočivog materijala kako bi se sprečilo isticanje sadržaja.
Razne vrste suvih praškova moraju biti upakovane u posudu (vreću, čvrstu kutiju od otpornog plastičnog materijala ili od kartona).
Pošiljke moraju biti upakovane, osim onih kojima zbog njihove prirode ili sadržine, pakovanje nije potrebno (sanduk, bure, komadi drveta i sl.).
3.3. Zatvaranje pošiljaka
Za zatvaranje pošiljke, zavisno od vrste i vrednosti, mogu se koristiti odgovarajuća sredstva: lepak, lepljiva traka, poštanska sigurnosna lepljiva traka, kanap sa plombom, brava, katanac, plastična sigurnosna zatvornica i sl. Za zatvaranje pošiljaka ne sme se koristiti spajalica i klamerice.
Postupanja koja se primenjuju, radi dodatnog osiguranja zatvaranja i sadržine pošiljke, zavisno od njene vrste i vrednosti, su:
- pakovanje i zatvaranje pošiljaka sa označenom vrednošću u namenskoj visokosigurnosnoj ambalaži, pri čemu nije dozvoljeno lepiti službene nalepnice ili sredstva za zatvaranje istih preko rubova (ivica omota pošiljke);
- pečaćenje pošiljke voskom: mesto zatvaranja pošiljke obezbeđuje se nanošenjem pečatnog voska i utiskivanjem pečatnjaka;
- lepljenje poštanske sigurnosne zalepnice: mesto zatvaranja pošiljke obezbeđuje se lepljenjem zalepnice;
- lepljenje poštanske sigurnosne lepljive trake i providne lepljive trake: mesto zatvaranja pošiljke obezbeđuje se lepljenjem trake, a pošiljalac je dužan da stavi otisak pečata, ukoliko isti upotrebljava u svom poslovanju, faksimil potpisa ili na neki drugi način stavi svoju overu preko trake, tako da su delovi otiska, odnosno potpisa vidljivi na traci i omotu;
- kanap sa plombom sa otiskom plombir klešta, brava, katanac, plastična sigurnosna zatvornica.
Pošta Srbije može ugovoriti sa korisnikom poštanskih usluga i drugačiji postupak zatvaranja sadržine pošiljke sa označenom vrednošću, zavisno od njene vrste.
Pošiljalac, po pravilu, svaku pošiljku čiji oblik to dozvoljava, odnosno čija ambalaža ne obezbeđuje punu sigurnost sadržaja pošiljke u fazama obavljanja poštanskih usluga, povezuje unakrsno kanapom, plastičnom trakom, čija jačina odgovara masi pošiljke.
3.4. Predmeti čiji je prenos zabranjen za prenos u poštanskim pošiljkama
Zabranjeno je slanje poštanskih pošiljaka koje sadrže:
1) opasne i štetne materije, kao i predmete koji mogu ugroziti zdravlje i život ljudi i oštetiti druge poštanske pošiljke, osim materija u vezi sa kojima je postupanje uređeno posebnim zakonom, međunarodnom konvencijom i drugim međunarodnim aktima;
2) narkotike i psihotropne supstance, osim kada su pošiljalac i primalac ovlašćeni za njihov promet, odnosno za njihovu upotrebu;
3) materijale pornografskog ili erotskog karaktera koji prikazuju seksualnu eksploataciju dece (dečiju pornografiju), odnosno seksualne radnje ljudi koje se odnose na životinje i nekrofiliju;
4) proizvode ili supstance koje mogu oštetiti druge poštanske pošiljke ili poštansku opremu zbog svoje prirode ili ambalaže, odnosno pakovanja;
5) novac, kovanice, novčanice, druge hartije od vrednosti, plemenite metale i vredne komade nakita, osim u vrednosnim pošiljkama;
6) žive životinje;
7) predmete čiji je uvoz zabranjen u državi u koju se šalje;
8) druge materije, odnosno predmete čije slanje je zabranjeno drugim propisima.
Ako postoji osnovana sumnja da pošiljka u unutrašnjem saobraćaju sadrži neke predmete čiji je prenos zabranjen zakonom i drugim propisima, zaposleni Pošte Srbije može od lica koja predaje pošiljku zahtevati otvaranje radi uvida u sadržinu, kao i utvrđivanje identiteta.
Kada postoji osnovana sumnja da se u poštanskoj pošiljci nalaze zabranjeni predmeti iz stava 1. ovog člana, Pošta Srbije je dužna da, bez odlaganja, o tome obavesti nadležni organ i da po njegovoj odluci komisijski otvori i pregleda sadržinu pošiljke.
Ako se otvaranjem utvrdi da pošiljka sadrži zabranjene predmete, Pošta Srbije je u obavezi da pošiljke čiji je sadržaj zakonom zabranjen preda, uz zapisnik, nadležnom organu, koji potvrđuje prijem pošiljke na drugom primerku zapisnika.
3.5. Otvaranje i prepakivanje poštanskih pošiljaka
Pošta Srbije može komisijski otvoriti i pregledati sadržinu pošiljke u slučaju kada:
- pošiljka ne može da se uruči primaocu, niti vrati pošiljaocu (neisporučiva pošiljka);
- postoji osnovana sumnja da se u pošiljci nalaze zabranjeni predmeti;
- postoji odluka nadležnog organa
- pošiljka u međunarodnom poštanskom saobraćaju podleže carinskom nadzoru i deviznoj kontroli u smislu carinskih i deviznih propisa, u prisustvu nadležnih organa;
- po spoljnom izgledu pošiljke može da se zaključi da je sadržina pošiljke dostupna, oštećena, umanjena ili pokvarena, uz komisijsko sačinjavanje zapisnika i prepakivanje sadržine pošiljke;
- primalac ili ovlašćeno lice prilikom uručenja uloži prigovor zbog vidnog oštećenja ili umanjenja sadržine, i u tom slučaju Pošta Srbije je u obavezi da nakon uručenja pošiljke istu komisijski otvori u prisustvu primaoca ili ovlašćenog lica i o tome sačini zapisnik.
4. Prijem poštanskih pošiljaka
4.1. Opšte odredbe o prijemu pošiljaka
Prijem poštanskih pošiljaka obavlja se u prostorijama Pošte Srbije, posredstvom poštanskih sandučića, zbirnih sandučića, automata, posredstvom ovlašćenog lica Pošte Srbije na adresi korisnika ili elektronskim putem. Po osnovu zaključenog ugovora sa korisnikom, prijem poštanskih pošiljaka može se vršiti i na adresi po zahtevu korisnika. Postupak prijema poštanskih pošiljaka putem paketomata uređuje se posebnim aktom Pošte Srbije.
Prijem poštanskih uputnica vrši se u poslovnim prostorijama Pošte Srbije ili elektronski.
Putem poštanskih i zbirnih poštanskih sandučića primaju se samo neregistrovane pismonosne pošiljke.
Pošta Srbije je dužna da svaku primljenu poštansku pošiljku i poštanska dokumenta koja se na tu pošiljku odnose označi datumom prijema i svojim identifikacionim znakom.
Datumom prijema ne moraju biti označene pošiljke koje su primljene po ugovoru kojim je, između ostalog, uređeno da se sve pošiljke predate Pošti Srbije ne označavaju datumom prijema, već za njih važi datum otisnut na dokumentu koji služi kao dokaz o predaji pošiljke na dalju otpremu.
Datumom prijema poštanskih pošiljaka smatra se datum otiska žiga prijemne pošte, odnosno datum otisnut mašinom za frankiranje, mašine za žigosanje ili na neki drugi mehanografski način.
Ako se datum, otisnut mašinom za frankiranje ili mehanografski i datum predaje pošiljaka ne slažu, izuzetno se može odobriti prijem takvih pošiljaka, ako razlika između datuma utisnutog mašinom i datuma prijema pošiljaka nije veća od tri dana. U tom slučaju, prijemna (kontrolna) pošta stavlja otisak poštanskog žiga sa datumom prijema na sve takve pošiljke, a netačan otisak žiga mašine se precrtava. Otisak žiga prijemna (kontrolna) pošta stavlja na čistoj površini adresne strane pošiljke i ne sme se stavljati preko mehanografskog otiska ili otiska mašine za frankiranje.
Prilikom prijema poštanske pošiljke Pošta Srbije dužna je da pored provere ispravnosti opremljenosti pošiljke, utvrdi masu pošiljke i poštarinu.
Ukoliko prilikom prijema poštanske pošiljke na adresi pošiljaoca, Pošta Srbije nema tehničke mogućnosti za precizno utvrđivanje mase pošiljke, masa i poštarina se nakon provere u poslovnim prostorijama poštanskog operatora menjaju u slučaju neslaganja. U tom slučaju Pošta Srbije je u obavezi, da o izmenama mase i poštarine, obavesti korisnika pisanim putem (SMS poruka, imejl ili drugim pisanim putem).
Pošta može da izvrši uvid u sadržinu pošiljke na prijemu, pre njenog zatvaranja, a pošiljalac je dužan da omogući uvid, osim u pošiljke čija je sadržina pisano saopštenje.
Za poštanske pošiljke koje sadrže predmete za čiji prijem je potrebno odobrenje nadležnog organa, ovlašćene ustanove ili organizacije, pošiljalac je dužan da takvo odobrenje priloži zajedno sa pošiljkom.
Prijem pošiljaka u međunarodnom poštanskom saobraćaju, čija sadržina podleže carinskom nadzoru i deviznoj kontroli, obavlja se u skladu sa propisima kojima se uređuje ova oblast i aktima Svetskog poštanskog saveza. Pošiljke u međunarodnom poštanskom saobraćaju pošiljalac predaje otvorene da bi zaposleni Pošte Srbije, u prisustvu pošiljaoca, izvršio kontrolu sadržine pošiljke, u smislu propisa kojima se uređuje carinska i devizna kontrola poštanskih pošiljaka, osim u slučajevima uređenim posebnim ugovorima. Po izvršenoj kontroli, pošiljalac zatvara pošiljku u prisustvu zaposlenog Pošte Srbije.
Pošiljku koja podleže carinskoj kontroli, pošiljalac je dužan da preda sa odgovarajućim carinskim ispravama predviđenim carinskim propisima.
U međunarodnom poštanskom saobraćaju pošiljke se primaju sa uključenim avionskim prenosom. Na ove pošiljke se, u gornji levi ugao adresne strane, stavlja nalepnica plave boje ili otisak, sa tekstom "PAR AVION" (Avionom).
Poštanske pošiljke, izuzev pošiljaka definisanih u članu 67. stav 6. ovih opštih uslova, ne otpremaju se iz pošte ako ne ispunjavaju uslove za prenos i uručenje, i vraćaju se pošiljaocu, po pravilu, nežigosane. Ako na ovim pošiljkama ne postoji adresa pošiljaoca, pošiljke se smatraju neisporučivim.
4.2. Prijem poštanskih pošiljaka od korisnika na osnovu zaključenog ugovora
Pošiljalac koji predaje pošiljke na osnovu zaključenog ugovora, pošiljke predaje preko lica opunomoćenog za predaju svih vrsta pošiljaka. Pošta Srbije, odnosno zaposleni vrše uvid u ličnu ispravu iz člana 11. stav 1. ovih opštih uslova punomoćnika za predaju pošiljaka i evidentiraju registarski broj lične isprave, u cilju utvrđivanja identiteta punomoćnika ili identifikaciju vrše na osnovu deponovanog punomoćja.
Prijem i evidentiranje punomoćja navedenih u stavu 1. ovog člana se ne naplaćuje. Pošta Srbije vodi posebnu evidenciju lica opunomoćenih za potpisivanje Prijemne knjige-list.
Pošiljalac koji predaje pošiljke po ugovoru, po pravilu, dužan je da Prijemnu knjigu-list overi svojim pečatom, ukoliko pravno lice, kao pošiljalac, u svom poslovanju upotrebljava pečat, a ako to nije slučaj, niti je upotreba pečata izričito ugovorena, Prijemnu knjigu-list overava štambiljem ili istu svojeručno potpisuje punomoćnik pravnog lica, na za to predviđeno mesto u Prijemnoj knjizi-listu, a svoj identitet i identitet davaoca punomoćja dokazuje u skladu sa članom 11. ovih opštih uslova.
Pošta Srbije sa korisnicima može ugovoriti obavljanje poštanskih usluga koje se u pogledu dimenzija, mase i rokova prenosa mogu razlikovati od uslova propisanih ovim opštim uslovima.
4.3. Prijem registrovanih poštanskih pošiljaka
Pošiljalac je u obavezi da prilikom predaje registrovane poštanske pošiljke preda i čitko popunjenu potvrdu o prijemu pošiljke.
Potvrdom o prijemu pošiljke smatra se: obrazac Potvrda o prijemu pošiljke, Potvrda o prijemu paketa, paketska adresnica, sprovodnica, Prijemna knjiga-list, obrazac ili deo obrasca za uplatu poštanske uputnice i spisak poštanskih uputnica i svaki drugi dokument, uključujući i elektronsku potvrdu, kojim se potvrđuje prijem registrovane pošiljke.
Za prijem poštanske uputnice kojom se doznačava otkupni iznos ne izdaje se Potvrda o prijemu.
Prilikom prijema registrovane poštanske pošiljke, pošiljaocu se obavezno izdaje potvrda o prijemu pošiljke overena poštanskim ili terminalnim žigom, koja po pravilu mora da sadrži elemente na osnovu kojih se može utvrditi identitet pošiljke, kao što je ime i prezime ili naziv i adresa primaoca, broj pošiljke, zahtevane dopunske poštanske usluge, datum prijema, masa, opis sadržine (za paket), poštarina i drugi podaci o pošiljci. Na potvrdi o prijemu poštanske pošiljke mora biti jasno naznačeno da li je pošiljka sa lomljivim sadržajem, kao i da li je pošiljka vrednosna, odnosno otkupna, uz navođenje iznosa vrednosti odnosno otkupnine. Potvrda o prijemu pošiljke može se izdati i elektronskim putem.
Kada se prijem pošiljaka vrši na adresi pošiljaoca, potvrda o prijemu pošiljke ne sadrži otisak poštanskog ili terminalnog žiga.
Potvrda o prijemu pošiljke može se, uz saglasnost korisnika, izdati i elektronskim putem.
Prilikom predaje registrovane poštanske pošiljke, pošiljalac svojim potpisom na potvrdi potvrđuje verodostojnost upisanih podataka i zahtevanih usluga. Sve ponuđene usluge na potvrdi o prijemu pošiljke, a koje pošiljalac ne zahteva moraju se precrtati, osim kod pošiljaka kod kojih se popunjava, odnosno sačinjava adresnica kod prijema paketa.
Pošiljalac koji redovno ili povremeno predaje pet ili više pošiljaka, pošiljke predaje grupisane po vrstama, uz obrazac Prijemna knjiga-list, koji se popunjava u jednom ili više primeraka, zavisno od vrste pošiljaka i načina plaćanja poštarine. Na izričit zahtev pošiljaoca, pošiljke iz ovog stava mogu se primiti i bez obrasca Prijemna knjiga-list, uz Potvrdu o prijemu pošiljke.
Obrazac Prijemnu knjigu-list mogu štampati i korisnici pod uslovom da sadrži sve propisane elemente i uz saglasnost Pošte Srbije. Dokumentacija koja se nalazi na pošiljci ili prati pošiljku, mora sadržati sve podatke kao i potvrda o prijemu pošiljke iz stava 4. ovog člana.
Ukoliko se registrovana poštanska pošiljka nakon prijema ne može otpremiti istog dana (primljena posle poslednje otpreme pošiljaka), obaveza Pošte Srbije je da o tome obavesti pošiljaoca i stavi napomenu na potvrdi o prijemu pošiljke.
4.4. Prijem vrednosnih, otkupnih pošiljaka i poštanskih uputnica
Zaposleni u Pošti Srbije dužni su da pri prijemu vrednosnih i otkupnih i pošiljaka i poštanskih uputnica izvrše uvid u ličnu ispravu korisnika sa fotografijom i evidentiraju registarski broj važeće lične isprave u cilju utvrđivanja identiteta pošiljaoca i sprečavanja pranja novca i finansiranja terorizma i prometa robe neregistrovanih subjekata.
Pošta Srbije je dužna da podatke iz stava 1. ovog člana čuva kao poslovnu tajnu, koristi u svrhu za koju su prikupljeni i da samo po zahtevu suda ili drugog nadležnog organa, za potrebe postupka koji se vodi pred tim organom, dostavi tražene podatke.
Podatke iz stava 1. ovog člana Pošta Srbije je dužna da čuva 12 meseci, na način propisan zakonom kojim se uređuje tajnost podataka.
4.5. Postupanja sa pošiljkom u slučaju oštećenja ili umanjenja sadržine
Pošta Srbije je u obavezi da preduzme sve radnje koje će obezbediti da se poštanske pošiljke na siguran, bezbedan i efikasan način prenesu od pošiljaoca do primaoca.
U slučaju da prilikom postupanja sa pošiljkom od prijema do uručenja dođe do oštećenja ili umanjenja sadržine pošiljke, Pošta Srbije je dužna da u najkraćem roku obezbedi sadržinu pošiljke, sačini zapisnik o neispravnosti, obavesti korisnika i uruči ga korisniku zajedno sa pošiljkom.
U slučaju reklamacije u vezi oštećenja ili umanjenja sadržine poštanske pošiljke, Pošta Srbije je dužna da pribavi fotografije unutrašnje i spoljašnje ambalaže, kao i fotografije oštećenja sadržine pošiljke.
Pošta Srbije je dužna da po prijemu reklamacije u slučajevima oštećenja ili umanjenja sadržine poštanske pošiljke sačini zapisnik koji mora sadržati sve podatke o pošiljci, pošiljaocu i primaocu.
Zapisnik se, po pravilu, sačinjava u prisustvu korisnika poštanskih usluga, a može se sačiniti i dostaviti korisniku i elektronskim putem.
5. Uručenje poštanskih pošiljaka
Uručenje poštanskih pošiljaka obuhvata dostavu poštanskih pošiljaka primaocu na adresi, putem kućnih, zbirnih sandučića, paketomata ili drugih automata, isporuku u poslovnim prostorijama Pošte Srbije ili na drugo sigurno mesto po izboru korisnika.
Pošta Srbije, po pravilu, uručuje registrovanu poštansku pošiljku lično primaocu, punomoćniku ili ovlašćenom licu.
Uručenje registrovane poštanske pošiljke vrši se uz prethodno utvrđivanje identiteta lica kome se pošiljka uručuje, u skladu sa članom 11. ovih opštih uslova.
Izuzetno, ukoliko nemaju oznaku "lično", pošiljke bez označene vrednosti, kao i pošiljke sa označenom vrednošću i poštanske uputnice do visine utvrđene aktom Pošte Srbije, mogu se uručiti na adresi primaoca i odraslom članu porodičnog domaćinstva, kao i licu zaposlenom u domaćinstvu, kao i zaposlenom licu zatečenom u poslovnoj prostoriji primaoca, pod uslovom da se primalac ne zatekne na označenoj adresi i ukoliko zaposleni zna ili utvrdi da su ta lica u navedenom odnosu sa primaocem.
Registrovana poštanska pošiljka se može uručiti i preko kućnog sandučića primaoca, zbirnog sandučića, paketomata, drugih automata, ili sigurnih mesta po zahtevu ili uz saglasnost korisnika dostavljenim u prostorijama Pošte Srbije ili sredstvima elektronskih komunikacija (SMS/viber poruka, imejl, namenska aplikacija i dr.). Sigurno mesto podrazumeva lokaciju koju primalac odredi kao bezbednu i pogodnu za ostavljanje poštanske pošiljke, pri čemu primalac pošiljke preuzima odgovornost za slučaj krađe, oštećenja i uticaja nepovoljnih vremenskih uslova. Uručenje na sigurnom mestu korisnicima usluga omogućava dostavu: ispred vrata, na balkonu/terasi, u dvorištu, ispred garaže i sl. Primalac podnosi zahtev u pisanoj formi odredišnoj pošti, uz obavezu da dokaže svoj identitet.
Za uručenje pošiljaka na alternativnim lokacijama (poslovne prostorije Pošte Srbije, paketomati i drugi automati i dr.) Pošta Srbije je dužna da informiše primaoca pisanim putem, na pogodan način (SMS/ viber poruka, imejl i dr.) o roku čuvanja pošiljke, pre pribavljanja saglasnosti primaoca za nadoslanje pošiljke. U slučaju neuručenja pošiljke na alternativnoj lokaciji, Pošta Srbije je dužna da informiše primaoca o daljem statusu pošiljke.
Registrovane poštanske pošiljke za koje je pošiljalac zahtevao dopunske poštanske usluge: vraćanje povratnice za registrovane pošiljke, vraćanje povratne dokumentacije, uručenje pošiljke sa oznakom "Lično", ne mogu se uručiti u skladu sa stavom 7. ovog člana.
U prostorijama pošte, poštanske pošiljke koje nemaju oznaku "Lično", pošiljke bez označene vrednosti, kao i pošiljke sa označenom vrednošću do visine utvrđene aktom Pošte Srbije mogu se uručiti i odraslom članu porodičnog domaćinstva kada to lice donese izveštaj o prispeću pošiljke ili priloži obaveštenje dostavljeno sredstvima elektronske komunikacije (SMS/viber poruka, imejl i dr.) i kada na uvid, zaposlenom u pošti, podnese važeću ličnu ispravu sa adresom na koju glasi tražena poštanska pošiljka. U prostorijama pošte, sudska pisma i poštanske uputnice mogu se uručiti isključivo primaocu, ovlašćenom licu, zakonskom zastupniku i staratelju.
Pod članom domaćinstva podrazumeva se: bračni/vanbračni drug, roditelj, dete, brat, sestra i svaki drugi srodnik koji sa primaocem živi u zajedničkom domaćinstvu.
Ako je primalac pravno lice, poštanske pošiljke se uručuju licu koje je ovlašćeno za prijem ili licu koje je primalac opunomoćio. Ako pravno lice prestane da postoji, poštanske pošiljke se uručuju njegovom pravnom sledbeniku na osnovu rešenja nadležnog organa.
Poštanske pošiljke adresovane na advokata, mogu se uručiti i licu zaposlenom na adresi advokatske kancelarije.
Poštanske pošiljke za fizičko lice koje u adresi imaju i naziv pravnog lica mogu se uručiti tom pravnom licu (posredovanjem) koje se nalazi na adresi primaoca, osim pošiljaka koje su opterećene otkupninom, carinskim i drugim dažbinama, kao i pošiljaka za koje je zahtevana usluga Uručenje pošiljke sa oznakom "Lično".
Ako pošiljka glasi na fizičko lice koje privremeno boravi u prostorijama pravnog lica (hotel, odmaralište, bolnica, studentski ili đački dom, vojne ekspedicije i slično), uručenje se vrši licu ovlašćenom za prijem pošiljaka ili na način koji je Pošta Srbije ugovorila sa nadležnom institucijom.
Poštanske pošiljke koje su adresovane na lica pod starateljstvom, lica u pritvoru ili lica koje se nalaze na izdržavanju kazne zatvora, ne mogu se uručiti primaocu, već:
- za lica pod starateljstvom - njihovom staratelju,
- za lica u pritvoru - istražnom organu,
- za lica koja se nalaze na izdržavanju kazne zatvora - upravniku zatvora, kazneno-popravnog ili vaspitno-popravnog doma u kome se lice nalazi ili licu koje je od strane upravnika ovlašćeno za prijem pošiljaka.
Sudska pisma uručuju se u skladu sa posebnim zakonima i prema tehnološkom uputstvu Pošte Srbije.
Postupak uručenja poštanskih pošiljaka putem paketomata uređuje se posebnim aktom Pošte Srbije.
Poštanske pošiljke koje su adresovane na vojna lica i lica koja su na odsluženju vojnog roka, uručuju se na način koji je Pošta Srbije ugovorila/dogovorila sa nadležnom institucijom.
Sve pošiljke se uručuju zatvorene bez mogućnosti otvaranja radi provere sadržine pošiljke na zahtev primaoca.
Potvrđenje uručenja poštanskih pošiljaka vrši se saglasno članu 70. ovih opštih uslova.
Otkupna i ocarinjena pošiljka uručuje se primaocu, punomoćniku ili ovlašćenom licu uz prethodnu naplatu otkupnog iznosa ili iznosa kojim je pošiljka opterećena i uz naplatu odgovarajućeg iznosa poštarine za uplatu otkupnog iznosa pošiljaocu, odnosno carinskom organu, osim kada je ugovorom sa korisnikom drugačije uređeno. Na zahtev primaoca ili ovlašćenog lica Pošta Srbije je dužna da izda račun za naplaćeni iznos poštarine.
Oštećene i prepakovane pošiljke uručuju se u prostorijama pošte, lično primaocu, ili ovlašćenom licu, zajedno sa zapisnikom o neispravnosti pošiljke.
6. Dostava poštanskih pošiljaka
Pod dostavom poštanskih pošiljaka podrazumeva se predaja pošiljaka primaocu na označenoj adresi.
Pokušaj dostave se, po pravilu, vrši samo jedanput, osim ako posebnim ugovorom nije drugačije određeno.
Pošta Srbije, po pravilu, uručuje neregistrovane poštanske pošiljke preko kućnih sandučića, zbirnih sandučića, kao i automata.
Ukoliko se zbog svojih dimenzija ne mogu ubaciti u kućni sandučić, za poštanske pošiljke, za koje je ovim opštim uslovima propisano da se mogu dostaviti ubacivanjem u kućni sandučić, Pošta Srbije može da ostavi izveštaj o prispeću pošiljke.
Pošta Srbije je dužna da registrovanu poštansku pošiljku dostavi na označenu adresu primaoca. Izuzetno, uz saglasnost primaoca pošiljka se može uručiti ispred stambene zgrade primaoca ili na drugoj lokaciji. Ukoliko poštanska pošiljka nije uručena na naznačenoj adresi, obaveza Pošte Srbije, odnosno zaposlenog je da primaocu ostavi izveštaj o prispeću pošiljke koji sadrži obaveštenje u kom roku i gde primalac može preuzeti poštansku pošiljku. Umesto ostavljanja izveštaja o prispeću pošiljke Pošta Srbije za obaveštenje primaoca o prispelim poštanskim pošiljkama može koristiti i sredstva elektronskih komunikacija (SMS/viber poruka, imejl i dr.), uz instrukcije za dalje postupanje.
Izveštaj o prispeću pošiljke ostavlja se i u slučaju kada:
- primalac ili ovlašćeno lice stavi prigovor na ispravnost pošiljke ili na iznos carinskih dažbina;
- u odredišnu poštu stigne registrovana pošiljka koju prati zapisnik o neispravnosti pošiljke;
- u odredišnu poštu stigne oštećena registrovana pošiljka za koju je potrebno sačiniti zapisnik o neispravnosti pošiljke;
- poštanska uputnica glasi na veći iznos od limita utvrđenog aktom Pošte Srbije za isplatu na dostavi.
Umesto ostavljanja izveštaja o prispeću pošiljke Pošta Srbije za obaveštenje primaoca o prispelim poštanskim pošiljkama iz stava 7. ovog člana mogu se koristiti i sredstva elektronskih komunikacija (SMS/viber poruka, imejl i dr.).
Dostavljanjem izveštaja o prispeću pošiljke ili slanjem obaveštenja putem sredstava elektronskih komunikacija (SMS/viber poruka, imejl ili dr.) primaocu, pre isteka roka za uručenje pošiljke, smatra se da je Pošta Srbije ispunila svoju obavezu i pošiljku uručila u propisanom roku.
7. Isporuka poštanskih pošiljaka
Isporuka poštanskih pošiljaka podrazumeva predaju pošiljaka ili isplatu poštanskih uputnica i PostNet uputnica primaocu ili ovlašćenom licu u prostorijama pošte i to, po pravilu, u sledećim slučajevima:
- kada je primaocu ostavljeno obaveštenje o prispeću pošiljke (izveštaj o prispeću pošiljke, SMS/viber poruka, imejl i dr.), u skladu sa odredbama ovih opštih uslova, kao i ugovorenim uslovima;
- kada su pošiljke adresovane na primaoce - korisnike poštanskih pregradaka, bez obzira da li te pošiljke u adresi imaju oznaku broja pregratka;
- kada su pošiljke naslovljene na fizička lica, a u adresi primaoca imaju naziv korisnika poštanskog pregratka;
- kada su pošiljke adresovane na post restant;
- kada je PostNet uputnica primljena za isplatu na šalteru;
- u skladu sa uslovima ugovorenim sa korisnikom;
- na zahtev primaoca ili ovlašćenog lica, nakon carinjenja pošiljke.
Poštanske pošiljke koje se uručuju u poslovnim prostorijama Pošte Srbije, primaoci mogu preuzeti u rokovima koji su utvrđeni ovim opštim uslovima.
8. Uručenje poštanskih pošiljaka preko poštanskog pregratka
Korisnik poštanskih usluga može zahtevati da mu se pošiljke uručuju putem poštanskog pregratka. Pošta Srbije je u obavezi da korisniku omogući korišćenje poštanskog pregratka, osim ako to zbog malog broja pošiljaka nije opravdano ili ako nema dovoljno prostornih mogućnosti za otvaranje poštanskog pregratka.
Pošta Srbije može sa korisnikom ugovoriti da se pojedine poštanske pošiljke prispele na poštanski pregradak uručuju na adresi.
Korisnik poštanskih usluga je dužan da sve prispele pošiljke preuzme u roku propisanom za čuvanje ovih pošiljaka.
U slučaju da korisnik poštanskih usluga ne podiže pošiljke u roku, Pošta Srbije će otkazati upotrebu poštanskog pregratka.
9. Vraćanje pošiljaka pošiljaocu
Ako pošiljalac nije drugačije odredio, poštanske pošiljke iz unutrašnjeg poštanskog saobraćaja, osim neisplaćenih otkupnih poštanskih uputnica i neisplaćenih otkupnih PostNet uputnica, vraćaju se na adresu pošiljaoca, koja je označena na pošiljci, u sledećim slučajevima:
- primalac odbio prijem;
- primalac nepoznat;
- nepotpuna adresa;
- netačna adresa;
- istekao rok čuvanja;
- primalac preseljen;
- primalac preminuo.
Pošta je u obavezi da prilikom vraćanja poštanskih pošiljaka, saglasno stavu 2. ovog člana, na omotu pošiljke naznači razlog vraćanja pošiljke i isto overi poštanskim žigom.
Vraćanje pošiljaka u međunarodnom poštanskom saobraćaju uređeno je aktima Svetskog poštanskog saveza.
Pošiljaocu se ne vraćaju:
1) neregistrovane pošiljke iz unutrašnjeg i međunarodnog poštanskog saobraćaja, na kojima nema adrese pošiljaoca,
2) pošiljke za koje se naknadno utvrdi da sadrže predmete čiji je prenos zabranjen.
Neregistrovana pisma i dopisnice, primljene putem poštanskog sandučića, sa neplaćenom ili nedovoljno plaćenom poštarinom, pošta otprema u odredište, ako te pošiljke zadovoljavaju ostale uslove propisane ovim opštim uslovima, uz uslov naplate poštarine od primaoca. Pre otpreme, na takve pošiljke se otiskuje otisak žiga "T", u sredini gornjeg dela adresne strane, s tim što se na pošiljke u međunarodnom poštanskom saobraćaju, pored žiga "T", upisuje razlomak, čiji brojilac predstavlja iznos nedostajuće poštarine, a imenilac iznos poštarine za pismo prve stope mase u međunarodnom poštanskom saobraćaju.
U slučaju da se u poštanskom sandučiću pronađe više od 5 (pet) neregistrovanih pošiljaka istog pošiljaoca, sa neplaćenom ili nedovoljno označenom poštarinom, pošiljke se ne otpremaju u odredište, već se vraćaju pošiljaocu, pod uslovom da na poštanske marke nije otisnut poštanski žig. Ako na ovim pošiljkama nije naznačena adresa pošiljaoca, sa njima se postupa, saglasno stavu ovog člana.
Svaka pošiljka iz međunarodnog poštanskog saobraćaja prispela bez oznake "T", smatra se pošiljkom s pravilno označenom poštarinom.
10. Rokovi za uručenje poštanskih pošiljaka i isplatu uputnica
Pod rokovima za uručenje poštanskih pošiljaka i isplatu poštanskih uputnica, podrazumeva se vreme od prijema pošiljke/ uputnice do uručenja, odnosno isplate uputnice primaocu. Pošta je u obavezi da sve primljene poštanske pošiljke u unutrašnjem poštanskom saobraćaju uruči primaocima u rokovima ne dužim od pet radnih dana. Pošta Srbije je obavezi da se pridržava rokova uručenja u skladu sa aktom Regulatora kojim se uređuju parametri kvaliteta za obavljanje univerzalne poštanske usluge.
Datum prijema utvrđuje se na osnovu:
- otiska žiga na potvrdi o prijemu pošiljke ili na poštanskoj ispravi;
- otiska žiga na pošiljci;
- datuma i vremena (sat i minut) označenog na obrascu za prijem poštanske pošiljke;
- datuma otisnutog mašinom za frankiranje ili mehanografski;
- datuma na Spisku primljenih poštanskih uputnica za pošiljaoce pravna lica.
Za pošiljke u međunarodnom poštanskom saobraćaju ne postoje garantovani rokovi uručenja.
U rokove za uručenje poštanskih pošiljaka iz domena univerzalne poštanske usluge ne računa se:
1) dan prijema pošiljke;
2) neradni dani i dani kada se ne obavlja dostava poštanskih pošiljaka.
U smislu Pravilnika o parametrima kvaliteta, merilima i kriterijumima za obavljanje univerzalne poštanske usluge ("Službeni glasnik RS", broj 78/2025), i računanja rokova uručenja, neradnim danima i danima kada se ne obavlja dostava poštanskih pošiljaka, smatraju se dani državnih i verskih praznika koji se praznuju neradno, kao i subota i nedelja, kada JPO/davalac univerzalne poštanske usluge po pravilu ne obavlja dostavu poštanskih pošiljaka iz okvira univerzalne poštanske usluge
Takođe, u rokove se ne računa i vreme kašnjenja zbog nepotpune i netačne adrese primaoca, zbog više sile ili vanredne situacije.
U računanju rokova uručenja sve poštanske pošiljke za koje je pokušano uručenje, smatraju se uručenim.
Ako je pošiljka primljena posle poslednje otpreme pošiljaka iz pošte, rokovi za uručenje se produžavaju za jedan radni dan, o čemu se prilikom prijema odmah obaveštava pošiljalac. Ukoliko je pismonosna pošiljka ubačena u poštanski sandučić posle predviđenog vremena poslednjeg pražnjenja, rok se produžava za jedan radni dan.
Pošta može sa korisnicima ugovoriti drugačije rokove za uručenje poštanskih pošiljaka od rokova utvrđenih ovim članom.
11. Rokovi za čuvanje poštanskih pošiljaka
Poštanske pošiljke, osim sudskih pisama, čuvaju se u pošti 5(pet) radnih dana, osim u sledećim slučajevima:
1) 20 (dvadeset) dana - za pošiljke iz međunarodnog poštanskog saobraćaja
2) 30 (trideset) dana - za poštanske pošiljke adresovane na post restant;
3) 30 (trideset) dana - za pakete iz međunarodnog poštanskog saobraćaja za primaoce na područjima na kojima se dostava vrši jednom nedeljno;
4) uputnice se elektronski čuvaju u roku u kom su raspoložive za isplatu;
Rokovi za čuvanje poštanskih pošiljaka teku od narednog dana od dana dostavljanja obaveštenja o prispeću pošiljke (izveštaj o prispeću pošiljke, SMS/viber poruka, imejl i dr.), odnosno od dana prispeća za pošiljke koje glase na post restant i korisnike poštanskih pregradaka.
Rokovi utvrđeni ovim članom primenjuju se ukoliko Pošta Srbije sa pošiljaocem nije ugovorila drugačije rokove čuvanja.
Poštanske pošiljke čuvaju se u paketomatima 2 (dva) radna dana od dana prispeća u paketomat, nakon čega se otpremaju u isporučnu poštu nadležnu za punjenje paketomata, gde se čuvaju do isteka roka predviđenog za čuvanje pošiljaka u isporučnoj pošti, u skladu sa stavom 1. ovog člana.
12. Potvrđenje uručenja poštanskih pošiljaka
Registrovane poštanske pošiljke, po pravilu, uručuju se primaocu ili ovlašćenom licu uz potpis na odgovarajućoj poštanskoj ispravi ili uređaju.
Umesto potpisa uručenje se može potvrditi elektronskim putem sistemima koji pouzdano beleže datum uručenja i informaciju o primaocu pošiljke (namenske aplikacije, veb-stranica, kod, SMS/viber poruke, imejl i dr.).
Za potvrđenje uručenja na poštanskoj ispravi ne sme se upotrebljavati grafitna olovka.
Registrovana poštanska pošiljka u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju može se uručiti i bez potpisa uz prethodnu saglasnost sadržanu u pisanom zahtevu primaoca.
Ako je primalac pošiljke nepismen, potvrđenje uručenja pošiljke vrši se otiskom kažiprsta na odgovarajućoj poštanskoj ispravi. Otisak kažiprsta primaoca overava zaposleni u pošti svojim potpisom.
Kada je primalac nesposoban za pisanje zbog nekog telesnog nedostatka, za potvrđenje uručenja može koristiti faksimil. U slučaju upotrebe faksimila, zaposleni u pošti prvo pristupa identifikaciji korisnika na osnovu lične isprave, a zatim vrši upoređivanje otiska faksimila na poštanskoj ispravi sa otiskom faksimila na identifikacionoj ispravi. Otisak faksimila na poštanskoj ispravi mora biti stavljen u prisustvu zaposlenog u pošti. U slučaju da primalac ne koristi faksimil, zaposleni pošte, nakon identifikacije korisnika na osnovu lične isprave, čitko upisuje njegovo ime i prezime štampanim slovima na poštanskoj ispravi, dan i mesec uručenja i razlog zbog čega primalac nije stavio potpis.
Kada u ime primaoca pošiljku prima ovlašćeno lice, član domaćinstva ili lice zaposleno kod primaoca, zaposleni u pošti mora na odgovarajućoj poštanskoj ispravi ili na uređaju označiti i odnos tog lica prema primaocu (lice ovlašćeno za prijem pošte, supružnik, dete, sekretar/ica i sl.). Pored potpisa ili drugog oblika potvrđenja preuzimanja pošiljke, zaposleni mora naznačiti ime i prezime primaoca, napisano velikim štampanim slovima ili čitko i jasno ispisati drugu napomenu kojom se nesporno identifikuje potpisnik.
Kada je primalac pošiljke pravno lice, potvrđenje uručenja vrši se, po pravilu svojeručnim potpisom punomoćnika ili otiskom štambilja/pečata pravnog lica i potpisom lica koje preuzima pošiljku, ukoliko pravno lice u svom poslovanju upotrebljava štambilj/pečat. Potvrđenje uručenja pošiljaka pravnom licu može se prilikom dostave izvršiti i na osnovu potpisa zaposlenog kod pravnog lica koje prima pošiljku, uz obavezno upisivanje broja i naziva lične isprave i njegove funkcije kod pravnog lica.
U prostorijama pošte, ukoliko pravno lice u svom poslovanju ne upotrebljava pečat, zastupnik pravnog lica, kao i ostali zastupnici pravnog lica upisani u odgovarajući registar mogu lično preuzeti pošiljku adresovanu na pravno lice, uz prethodno dokazivanje svog identiteta, na osnovu važeće lične isprave i svojstva zastupnika/ostalog zastupnika pravnog lica, dostavljanjem jednog od tri dokumenta iz člana 12. stav 11. ovih opštih uslova, ne starijih od 5 (pet) dana od dana preuzimanja te pošiljke, koji ostaje u pošti i čuva se uz poštansku ispravu. Zaposleni u pošti, u odgovarajućoj poštanskoj ispravi upisuje registarski broj lične isprave i napomenu "Ne upotrebljava pečat", koja se ispisuje ukoliko pravno lice nije u pošti deponovalo punomoćje.
Izuzetno, kada zastupnik pravnog lica, ne poseduje jedan od tri dokumenta iz člana 12. ovih opštih uslova, obaveza zaposlenog u pošti je da zastupnika identifikuje i da proveru podataka o registrovanom zastupniku izvrši uvidom u registar Agencije za privredne registre. Zaposleni ne štampa izvod iz tog registra, već u odgovarajućoj poštanskoj ispravi upisuje ime i prezime, registarski broj lične isprave i napomenu "Zastupnik - uvid u APR".
Poštanske pošiljke sa uslugom vraćanje povratnice za registrovanu pošiljku uručuju se uz potvrđenje uručenja na odgovarajućoj poštanskoj ispravi i na povratnici, uz obavezno potpisivanje i upisivanje datuma uručenja pošiljke, što zaposleni u pošti overava otiskom žiga na povratnici.
Uručenje pošiljke putem paketomata vrši se bez potpisa primaoca. Potvrda uručenja pošiljke putem paketomata je elektronski log koji se beleži 15 minuta nakon iskorišćenog glasovnog žetona ili nakon unetih kredencijala na paketomatu (koda i mobilnog broja telefona), nakon čega se smatra da je pošiljka uručena primaocu.
13. Odbijanje prijema poštanskih pošiljaka
Primalac, odnosno pošiljalac može da odbije prijem pošiljke.
Ako korisnik poštanske usluge odbije prijem pošiljke, zaposleni u pošti stavlja oznaku "NE PRIMA" i to overava potpisom i otiskom žiga.
14. Vraćanje već uručenih pošiljaka
Pošta mora da primi natrag pogrešno uručene pošiljke. Za te pošiljke, pošta vraća licu koje je pošiljku primilo celokupni iznos koji je eventualno naplatilo od njega prilikom uručenja.
Pogrešno uručene pošiljke, pošta je dužna da primi natrag iako su otvorene.
Za vraćene otvorene pogrešno uručene pošiljke, pošta sačinjava zapisnik o neispravnosti pošiljke.
Zaposleni pošte može na terenu primiti već uručene pošiljke na adresi primaoca samo ako su bile pogrešno uručene i ako se vraćaju neotvorene.
15. Postupanje sa neisporučivim poštanskim pošiljkama
Poštanska pošiljka smatra se neisporučivom ukoliko:
1) pošiljku nije moguće uručiti ni primaocu ni pošiljaocu;
2) poštarina nije plaćena ili je delimično plaćena, a pošiljalac i primalac su odbili da plate neplaćeni iznos poštarine.
Pošta je u obavezi da komisijski pregleda neisporučive poštanske pošiljke, što podrazumeva njihovo otvaranje, ukoliko:
1) je istekao rok čuvanja i nije moguće utvrditi adresu pošiljaoca,
2) postoje vidljivi dokazi o oštećenju poštanske pošiljke čiji sadržaj može oštetiti druge poštanske pošiljke ili ugroziti sigurnost i bezbednost opreme i zaposlenih,
3) postoji odluka nadležnog organa.
Ukoliko se ni posle komisijskog pregleda pošiljka ne može uručiti primaocu ili vratiti pošiljaocu, pošta će:
- korespondenciju, komisijski odmah uništiti;
- poštansku pošiljku koja sadrži robu i druge predmete čuvati 6 (šest) meseci, računajući od dana komisijskog pregleda.
- isprave i dokumenta, pronađena u poštanskoj pošiljci, uključujući i pošiljku čija je sadržina zabranjena, dostaviti u roku od 30 (trideset) dana od dana komisijskog pregleda, organu koji je isprave i druga dokumenta izdao ili nadležnom organu opštine na čijoj teritoriji je ta pošiljka primljena.
U slučaju kada primalac i pošiljalac odbiju prijem poštanske pošiljke, izuzev poštanske uputnice smatra se da su se odrekli prava vlasništva u korist Pošte Srbije i nemaju pravo na pokretanje reklamacionog postupka, kao ni pravo na naknadu štete. Takve pošiljke se mogu odmah prodati ili uništiti.
Uputnica postaje vanredni prihod Pošte Srbije po isteku raspoloživosti za isplatu i tada postaje neisplativa, pri čemu se za poštanske uputnice komisijski utvrđuje da se nisu mogle uručiti ni primaocu ni pošiljaocu, a za PostNet uputnice i poštanske uputnice u međunarodnom poštanskom saobraćaju komisijski utvrđuje da su ispravno primljene, ali da nisu isplaćene ni primaocu ni pošiljaocu. Poštanska uputnica može se isplatiti pošiljaocu, na pisani zahtev, i posle isteka roka u kom je poštanska uputnica raspoloživa za isplatu ako se utvrdi nepravilnost u postupanju sa poštanskom uputnicom.
Robu i druge predmete koje sadrži neisporučiva poštanska pošiljka, po isteku roka čuvanja, Pošta Srbije izlaže javnoj prodaji.
Ako je sadržina neisporučive poštanske pošiljke podložna kvarenju, Pošta Srbije predmetnu pošiljku uništava ili je prodaje neposrednom pogodbom.
Novčana sredstva dobijena prodajom sadržine poštanske pošiljke čuvaju se godinu dana od isteka roka za čuvanje poštanske pošiljke.
Sredstva dobijena javnom prodajom isplaćuju se pošiljaocu ako u roku od godinu dana od dana izvršene prodaje podnese zahtev za isplatu, umanjena za troškove čuvanja, javne prodaje i isplate ovih sredstava. Ako pošiljalac ne podnese zahtev za isplatu u predviđenom roku, novčana sredstva od prodaje sadržine neisporučive pošiljke postaju vanredni prihod Pošte Srbije.
Postupak sa neisporučivim pošiljkama uređuje se posebnim aktom Pošte Srbije.
XIII REKLAMACIJE, POTRAŽIVANJE POŠILJAKA I PRIGOVORI
Ukoliko korisnik ili ovlašćeno lice smatra da poštanska pošiljka nije uručena primaocu ili da je uručena sa zakašnjenjem, da posebno ugovorena obaveza nije izvršena ili da nije izvršena u celini, da je pogrešno obračunata i naplaćena poštarina, može izjaviti reklamaciju Pošti Srbije u roku od 60 (šezdeset) dana u unutrašnjem poštanskom saobraćaju i u roku od 6 (šest) meseci u međunarodnom poštanskom saobraćaju, računajući od narednog dana od dana predaje poštanske pošiljke.
Reklamaciju za poštansku uputnicu i PostNet uputnicu, korisnik može podneti u roku od 3 (tri) godine od dana uplate/isplate. Reklamaciju za poštansku uputnicu u međunarodnom poštanskom saobraćaju, korisnik može podneti u roku od 6 (šest) meseci od dana uplate/isplate.
U slučajevima oštećenja ili umanjenja sadržine poštanske pošiljke korisnik ili ovlašćeno lice može izjaviti reklamaciju Pošti Srbije odmah prilikom uručenja pošiljke ili najkasnije narednog radnog dana od dana uručenja pošiljke.
U zavisnosti od vrste usluga korisnik može podneti reklamaciju pisanim putem, elektronskim putem, telefonom i neposredno u poslovnim prostorijama Pošte Srbije.
Za reklamacije koje korisnici podnose telefonskim putem, a koje ne mogu biti rešene u neposrednoj komunikaciji, korisnik se upućuje da iste podnese pisanim putem, elektronskim putem i neposredno u poslovnim prostorijama Pošte Srbije.
Reklamacija mora da sadrži: broj poštanske pošiljke, ime, prezime i adresu pošiljaoca i primaoca, kao i podatke o vrednosti pošiljke i otkupnom iznosu, ukoliko je predmet reklamacije vrednosna ili otkupna pošiljka. Prilikom podnošenja reklamacije, po pravilu, korisnik dostavlja i potvrdu o prijemu pošiljke.
Sve podnete reklamacije, evidentiraju se u Pošti Srbije i za svaku podnetu reklamaciju korisniku se, sem reklamacija podnetih telefonom, izdaje potvrda kao dokaz o preuzimanju podnete reklamacije.
Pošta Srbije je u obavezi da se o osnovanosti reklamacije u unutrašnjem poštanskom saobraćaju izjasni u roku od 8 (osam) dana od dana prijema reklamacije i da donese odluku o podnetoj reklamaciji u roku od 15 (petnaest) dana od dana prijema reklamacije, dok odluku o osnovanosti reklamacije u međunarodnom poštanskom saobraćaju donosi u rokovima propisanim aktima Svetskog poštanskog saveza.
U slučaju da korisnik ne podnese reklamaciju u zakonskom roku gubi pravo na novčanu naknadu štete koju bi mogao da ostvari po odredbama zakona i ovim opštim uslovima.
2. Reklamacija zbog neuručenja ili prekoračenja roka za uručenje poštanske pošiljke
Korisnik ili ovlašćeno lice može da podnese reklamaciju Pošti Srbije ako smatra da poštanska pošiljka nije uručena primaocu ili mu nije uručena u propisanom roku prema odredbama ovih opštih uslova, prilažući na uvid potvrdu o prijemu pošiljke. Reklamacija se može podneti u bilo kojoj pošti, bez obzira da li je pošiljalac u njoj predao pošiljku na prenos.
Način sprovođenja reklamcionog postupka u unutrašnjem i u međunarodnom poštanskom saobraćaju uređuje se aktom kojim se uređuje sprovođenje reklamacionog postupka u Pošti Srbije, kao i u skladu sa međunarodnim aktima potvrđenim od strane Republike Srbije.
3. Reklamacija zbog oštećenja ili umanjenja sadržine poštanske pošiljke
Primalac ili ovlašćeno lice može da izjavi reklamaciju zbog oštećenja ili umanjenja sadržaja registrovane pošiljke odmah prilikom uručenja, a najkasnije narednog radnog dana. Reklamacija se podnosi pošti koja je uručila predmetnu pošiljku. U tom slučaju, pošta je dužna da izvrši komisijski pregled pošiljke u prisustvu primaoca ili ovlašćenog lica, sačini Zapisnik o neispravnosti pošiljke i da pribavi fotografije unutrašnje i spoljašnje ambalaže, kao i fotografije oštećenja sadržine pošiljke. Zapisnik mora sadržati sve podatke o pošiljci, pošiljaocu i primaocu i može se dostaviti korisniku sredstvima elektronskih komunikacija uključujući imejl ili mobilne aplikacije ukoliko je ugovorom sa korisnikom tako definisano.
Ukoliko se reklamacija iz stava 1. ovog člana izjavi van propisanih rokova, zaposleni u pošti neće sačinjavati zapisnik o neispravnosti pošiljke. U tom slučaju primalac ili ovlašćeno lice, može podneti reklamaciju u pisanoj formi, bez prava na naknadu štete.
Oštećenje ili umanjenje sadržaja registrovane pošiljke može da reklamira i lice, koje je u skladu sa odredbama ovih opštih uslova, primilo pošiljku.
Ako se reklamira oštećenje ili umanjenje sadržaja neregistrovane pošiljke primalac ili ovlašćeno lice, može podneti reklamaciju u pisanoj formi, bez prava na naknadu štete.
4. Reklamacija zbog neizvršene ili delimično izvršene poštanske usluge i reklamacija zbog više naplaćene poštarine
Pošiljalac ili ovlašćeno lice može podneti reklamaciju ako smatra da poštanska usluga nije izvršena ili je delimično izvršena, kao i reklamaciju zbog više naplaćene poštarine.
Reklamacija iz stava 1. ovog člana podnosi se u pisanoj formi, elektronskim putem i neposredno u pošti, uz dostavljanje potvrde o prijemu pošiljke.
Reklamaciju zbog delimičnog izvršenja poštanske usluge i više naplaćene poštarine može podneti i primalac ili ovlašćeno lice ukoliko je platio poštarinu za njeno izvršenje. U tom slučaju primalac reklamaciju podnosi odredišnoj pošti prilažući dokaz na osnovu kojeg se može utvrditi osnovanost reklamacije.
5. Prigovor na odluku o osnovanosti reklamacije
Za univerzalnu poštansku uslugu, nakon okončanog reklamacionog postupka, korisnik ima pravo da Pošti Srbije, organizacionoj celini navedenoj u odgovoru na reklamaciju, podnese prigovor u roku od 15 dana od dana uručenja pisanog odgovora. Pošta Srbije je dužna da u roku od 15 dana od dana prijema prigovora odluči o osnovanosti prigovora korisnika.
Protiv odluke iz stava 1. ovog člana kojom se odbija reklamacija, korisnik može podneti prigovor Regulatoru u roku od 15 (petnaest) dana od dana prijema te odluke, odnosno u roku od 90 (devedeset) dana od dana podnošenja reklamacije, zbog nedostavljanja odluka iz stava 1. ovog člana i stava 8. člana 74 ovih opštih uslova.
XIV POSTUPAK ZA OSTVARIVANJE NAKNADE ŠTETE
Pošta je dužna da poštansku pošiljku uruči primaocu u stanju u kome je primljena od pošiljaoca.
Ako korisnik poštanskih usluga ima pravo na naknadu štete i druga potraživanja Pošta Srbije je u obavezi da od korisnika pribavi informacije neophodne za realizaciju naknade štete.
Za prouzrokovanu štetu koja je nastala u međunarodnom poštanskom saobraćaju, Pošta Srbije odgovara u skladu sa aktima Svetskog poštanskog saveza, u granicama utvrđene odgovornosti.
Za prouzrokovanu štetu koja je nastala u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, Pošta Srbije je dužna da korisniku isplati naknadu štete, i to za:
1) gubitak ili potpuno oštećenje pošiljke vrednosne poštanske pošiljke - iznos označen na pošiljci uvećan za iznos naplaćene poštarine za tu pošiljku;
2) delimično oštećenje ili umanjenje sadržine vrednosne poštanske pošiljke - iznos u visini utvrđenog dela oštećenja ili umanjenja sadržine, s tim da iznos ne može biti veći od iznosa koji bi se isplatio na osnovu tačke 1) ovog stava;
3) gubitak ili potpuno oštećenje registrovane poštanske pošiljke - desetostruki iznos naplaćene poštarine;
4) delimično oštećenje ili umanjenje sadržine registrovane poštanske pošiljke - iznos u visini utvrđenog dela oštećenja ili umanjenja sadržine, s tim da iznos ne može biti veći od iznosa koji bi se isplatio na osnovu tačke 3) ovog stava;
5) gubitak ili pogrešnu isplatu uputnice - iznos u visini iznosa označenog na uputnici, uvećan za iznos naplaćene poštarine za prijem, prenos i isplatu uputnice;
6) neizvršenu, nepotpuno ili pogrešno izvršenu poštansku uslugu registrovane poštanske pošiljke - trostruki iznos naplaćene poštarine;
7) prekoračenje roka za uručenje registrovane poštanske pošiljke - dvostruki iznos naplaćene poštarine;
8) više naplaćenu poštarinu - iznos više naplaćene poštarine;
9) pogrešno isplaćen ili neisplaćen otkupni iznos - iznos u visini neisplaćenog otkupnog iznosa.
Obračunati iznos iz stava 4. tač. 1)-7) ovog člana uvećava se za jednu povratnu poštarinu ukoliko je ista naplaćena prilikom vraćanja poštanske pošiljke pošiljaocu, a u slučaju da poštarina nije naplaćena Pošta Srbije je dužna da nadoknadi štetu korisniku koji je ugovorio uslugu sa Poštom Srbije, pri čemu korisnik ostvaruje naknadu štete u visini koja je propisana stavom 4. tač. 1), 3) i 5) ovih opštih uslova umanjenu za iznos poštarine.
Indirektna šteta ili izmakla dobit se ne uzima u obzir prilikom obračuna naknade štete, kao ni u postupku vansudskog rešavanja spora pred Regulatorom, što ne isključuje mogućnost pokretanja postupka pred nadležnim sudom.
Pošta Srbije je u obavezi da štetu iz stava 4. ovog člana naknadi korisniku koji je platio poštarinu.
Ako korisnik ostvari pravo na naknadu štete, Pošta Srbije je u obavezi da isplati tu naknadu u roku od 30 (trideset) dana od dana donošenja odluke iz stava 8. člana 74. ovih opštih uslova ili odluke iz stava 1. člana 78. ili dostavljanja odluke Regulatora iz stava 2. člana 78. ovih opštih uslova.
Isplata naknade štete korisniku može se izvršiti po više osnova, saglasno stavu 4. ovog člana, s tim da ukupan iznos ne bude veći od iznosa koji bi se isplatio u slučaju gubitka, potpunog oštećenja pošiljke ili pogrešne isplate poštanske uputnice.
Pošta Srbije se oslobađa odgovornosti za naknadu štete u slučajevima:
1) nastanka štete usled više sile;
2) prijema, usmeravanja, prevoza i uručenja poštanske pošiljke u skladu sa zakonom i drugim aktima donetim na osnovu zakona;
3) nastanka štete usled propusta pošiljaoca u vezi sa izborom poštanske usluge ili obezbeđenjem njene sadržine;
4) prekoračenja roka ili neizvršenja usluge zbog nepotpune ili netačne adrese.
Pošiljalac koji ima pravno na naknadu štete može se iste odreći u korist primaoca, na osnovu pisane saglasnosti. Obrazac saglasnosti dostupan je na korporativnom sajtu Pošte Srbije.
Pošta Srbije je obavezna da o pronađenoj pošiljci ili njenog dela obavesti pošiljaoca ili ovlašćeno lice, koje u slučaju da zahteva naknadnu isporuku dužan je da Pošti Srbije vrati primljeni iznos naknade, a u suprotnom Pošta Srbije ima pravo da je uništi ili proda.
Pošta Srbije može sa korisnikom koji predaje veći broj poštanskih pošiljaka ugovoriti i drugačiji iznos naknade štete, ukoliko je ugovorom predviđeno da pošiljalac plaća poštarinu.
1. Rokovi čuvanja dokumentacije i zastarelost
Rok čuvanja poštanskih isprava koje se odnose na prijem, prenos i uručenje poštanskih pošiljaka iznosi 18 (osamnaest) meseci.
Rok čuvanja dokumentacije produžava se za dokument koji se odnosi na nalog za uplatu i iznosi 5 (pet) godina od dana izdavanja naloga za uplatu, naplatu i potraživanja.
Dokumentacija o pošiljkama iz reklamacionih postupaka čuva se do isteka roka prava korisnika na potraživanje nadoknade štete, a dokumentacija o pošiljkama koje se odnose na sudske postupke, čuva se do okončanja sudskog postupka.
Potraživanja korisnika za naknadu štete zastarevaju istekom roka od 3 (tri) godine.
Zastarelost iz stava 4. ovog člana, počinje da teče:
1) za potraživanja naknade štete zbog manje ili više naplaćene poštarine ili drugih troškova - od dana plaćanja;
2) za potraživanja koja se odnose na otkupninu - nakon 15 (petnaest) dana od dana kada je istekao rok za uručenje poštanske pošiljke;
3) za potraživanje naknade štete zbog oštećenja ili umanjenja sadržine vrednosne poštanske pošiljke ili zbog prekoračenja roka za uručenje registrovane poštanske pošiljke - od dana uručenja poštanske pošiljke, odnosno od dana isteka roka za uručenje;
4) za potraživanja naknade štete zbog gubitka poštanske pošiljke - nakon 30 (trideset) dana od isteka roka za uručenje poštanske pošiljke;
5) za potraživanja naknade štete po osnovu isplate uputnice neovlašćenom licu od dana isplate uputnice.
Zastarevanje se prekida kada se Pošti Srbije dostavi zahtev za isplatu potraživanja u pisanoj formi ili se pokrene postupak za vansudsko rešavanje spora pred Regulatorom u skladu sa zakonom. Zastarevanje počinje iznova da teče kada je korisniku ili ovlašćenom licu dostavljen pisani odgovor na taj zahtev.
Zastarevanje ne može da nastupi pre isteka roka od 30 (trideset) dana od dana dobijanja odgovora Pošte Srbije u vezi sa zahtevom za potraživanje.
Naknadni zahtevi u vezi sa istim predmetom ne prekidaju zastarevanje.
U poštanskim ispravama i obrascima koji su u upotrebi u Pošti Srbije, a koji sadrže mesto otiska pečata, bez obzira na način na koji je to označeno (npr. oznaka: "MP" ili dr.), pravno lice, kao korisnik poštanskih usluga, nije dužan da te isprave i obrasce overava pečatom, ukoliko u svom poslovanju ne upotrebljava pečat, u kom slučaju se poštanske isprave i obrasci overavaju svojeručnim potpisom ovlašćenog lica u pravnom licu.
Pošta Srbije u obavezi je da ove opšte uslove istakne na vidnom mestu u poštama, objavi na svojoj internet stranici i na drugi način učini javno dostupnim korisnicima.
Stupanjem na snagu ovih opštih uslova prestaju da važe Opšti uslovi za obavljanje univerzalne poštanske usluge u Javnom preduzeću "Pošta Srbije", Beograd ("Službeni glasnik RS", br. 126/21 i 115/23).
Ovi opšti uslovi, po dobijanju saglasnosti Regulatora, stupaju na snagu narednog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije", a primenjuju se od 1. januara 2026. godine.