UREDBAO GEOGRAFSKIM ZONAMA ZA SISTEME BESPILOTNIH VAZDUHOPLOVA("Sl. glasnik RS", br. 69/2026) |
Ovom uredbom utvrđuju se geografske zone u Republici Srbiji za sisteme bespilotnih vazduhoplova, kao i uslovi za odvijanje operacija u tim zonama.
Ova uredba se ne primenjuje na sisteme bespilotnih vazduhoplova koje za svoje operativne potrebe koriste ministarstvo nadležno za poslove odbrane, ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove, posebna organizacija nadležna za bezbednosno-informativne poslove i uprava nadležna za carinske poslove, kao ni na sisteme bespilotnih vazduhoplova namenjene za korišćenje isključivo u zatvorenom prostoru.
Pojedini izrazi koji se koriste u ovoj uredbi imaju sledeće značenje:
1) auto-put je državni put namenjen isključivo za saobraćaj motocikala, putničkih vozila, teretnih vozila i autobusa, sa ili bez priključnih vozila, sa fizički odvojenim kolovoznim trakama za saobraćaj iz suprotnih smerova, sa najmanje dve saobraćajne trake po smeru i jednom zaustavnom trakom za svaki smer, bez ukrštanja u nivou sa drugim putevima i železničkim ili tramvajskim prugama, sa potpunom kontrolom pristupa, na koji se može uključiti ili isključiti samo određenim i posebno izgrađenim javnim putem i kao takav obeležen propisanim saobraćajnim znakom;
2) geografska zona za sisteme bespilotnih vazduhoplova (u daljem tekstu: geografska zona za UAS-e) je deo vazdušnog prostora koji se utvrđuje kako bi se olakšale, ograničile ili zabranile operacije sistema bespilotnih vazduhoplova i na taj način umanjili rizici koji proističu iz tih operacija, a koji se odnose na bezbednost, privatnost, zaštitu podataka o ličnosti, obezbeđivanje ili životnu sredinu;
3) daljinski pilot je fizičko lice koje je odgovorno za bezbedno obavljanje leta bespilotnog vazduhoplova upravljanjem njegovim letačkim komandama ručno ili, ako bespilotni vazduhoplov leti automatski, praćenjem njegovog kursa i zadržavanjem mogućnosti intervenisanja i promene kursa u svakom trenutku;
4) zaštićena područja su područja koja imaju izraženu geološku, biološku, ekosistemsku i/ili predeonu raznovrsnost i zbog toga se aktom o zaštiti proglašavaju zaštićenim područjima od opšteg interesa;
5) zgrada je objekat sa krovom i spoljnim zidovima, izgrađena kao samostalna upotrebna celina koja pruža zaštitu od vremenskih i spoljnih uticaja, a namenjena je za stanovanje, obavljanje neke delatnosti ili za smeštaj i čuvanje životinja, robe, opreme za različite proizvodne i uslužne delatnosti i drugo;
6) značajni elektroenergetski objekti su transformatorske stanice, postrojenja i priključno-razvodna postrojenja visokog napona koji su sastavni deo prenosnog sistema električne energije i koji su vlasništvo operatora prenosnog sistema, objekti i delovi objekata koji su u funkciji proizvodnje električne energije i uglja;
7) mobilna aplikacija za prijavu leta bespilotnih vazduhoplova (u daljem tekstu: mobilna aplikacija) je softverska aplikacija koja se koristi za potrebe automatizacije procesa prijave leta bespilotnih vazduhoplova, za uvid u podatke o operaterima sistema bespilotnog vazduhoplova, daljinskim pilotima i sistemima bespilotnog vazduhoplova, kao i za uvid u aktuelna ograničenja u vazdušnom prostoru i aktivne letove bespilotnih vazduhoplova;
8) objekti koje koristi ministarstvo nadležno za poslove odbrane i Vojska Srbije su vojni kompleksi, vojna postrojenja, vojna skladišta, odnosno vojni objekti u smislu zakona kojim se uređuje odbrana;
9) operater sistema bespilotnog vazduhoplova (u daljem tekstu: operater UAS-a) je svako pravno ili fizičko lice koje koristi ili namerava da koristi jedan ili više sistema bespilotnih vazduhoplova;
10) operativno mesto je mesto koje nije aerodrom, a koje je odabrao operater, pilot koji upravlja vazduhoplovom ili vođa vazduhoplova, za sletanje, poletanje i/ili prevoz spoljašnjeg tereta;
11) osnovna staza poletno-sletne staze je određena površina, uključujući poletno-sletnu stazu i produžetak za zaustavljanje, ako postoji, koja je namenjena:
(1) smanjenju rizika od oštećenja vazduhoplova koji je nekontrolisano skrenuo sa poletno-sletne staze;
(2) zaštiti vazduhoplova koji je nadleće za vreme poletanja, odnosno sletanja;
12) privremeno izdvojeni deo vazdušnog prostora (Temporary Segregated Area, TSA) je deo vazdušnog prostora koji je izdvojen na određeno vreme na zahtev određenog korisnika radi njegovog korišćenja isključivo od strane tog korisnika;
13) privremeno rezervisani deo vazdušnog prostora (Temporary Reserved Area, TRA) je deo vazdušnog prostora privremeno rezervisan za određenog korisnika, ali može biti dostupan i drugim korisnicima, po odobrenju jedinice kontrole letenja;
14) referentna tačka helidroma je određena lokacija helidroma ili određena lokacija za sletanje;
15) sistem bespilotnog vazduhoplova (u daljem tekstu: UAS) označava bespilotni vazduhoplov i opremu za daljinsko upravljanje njime;
16) sistem za daljinsku identifikaciju je sistem koji obezbeđuje lokalnu emisiju informacija o aktivnom bespilotnom vazduhoplovu, uključujući oznaku bespilotnog vazduhoplova, tako da se ove informacije mogu dobiti bez fizičkog pristupa bespilotnom vazduhoplovu.
Odgovornost operatera UAS-a i daljinskog pilota
Operateri UAS-a i daljinski piloti su dužni da se upoznaju sa geografskim zonama za UAS-e koje su utvrđene ovom uredbom i koje su dostupne na internet stranici Direktorata civilnog vazduhoplovstva Republike Srbije (u daljem tekstu: Direktorat), kao i da obezbede da se let bespilotnog vazduhoplova obavlja u skladu sa uslovima koji su određeni za letenje u tim zonama.
Operater UAS-a koji, u skladu sa odredbama ove uredbe, za izvođenje operacije mora da pribavi prethodnu pisanu ili elektronsku saglasnost vlasnika, korisnika objekta ili nadležnog organa, dužan je da takvu saglasnost, u elektronskoj formi, učini dostupnom putem mobilne aplikacije, kao sastavni deo zahteva za odobrenje ili najavu operacije.
Saglasnost mora biti jasno povezana sa konkretnom lokacijom, vremenskim periodom i vrstom operacije, i mora omogućiti nedvosmislenu identifikaciju izdavaoca.
Nadležni organi imaju pravo uvida u dostavljene saglasnosti u realnom vremenu, radi provere ispunjenosti uslova za izvođenje operacije.
Vrste geografskih zona za UAS-e
Geografske zone za UAS-e razvrstavaju se na:
1) restriktivne geografske zone za UAS-e (UAS Restricted Geographical Zone, URG zone), koje predstavljaju delove vazdušnog prostora u kojima su operacije UAS-a zabranjene bez odobrenja odgovarajućeg subjekta određenog ovom uredbom i/ili u kojima je neophodno ispuniti unapred određene uslove;
2) zabranjene geografske zone za UAS-e (UAS Prohibited Geographical Zone, UPG zone), koje predstavljaju delove vazdušnog prostora u kojima su operacije UAS-a zabranjene.
Restriktivne geografske zone za UAS-e se u mobilnoj aplikaciji prikazuju narandžastom bojom, a zabranjene geografske zone za UAS-e crvenom bojom.
Operacije UAS-a i druge strukture vazdušnog prostora
U delu vazdušnog prostora koji je propisom kojim se utvrđuju privremeno rezervisani i privremeno izdvojeni delovi vazdušnog prostora određen kao privremeno izdvojen deo vazdušnog prostora (TSA) ili privremeno rezervisan deo vazdušnog prostora (TRA) zabranjeno je sprovođenje svih vrsta operacija UAS-a u vreme kada su te zone aktivne.
U delu vazdušnog prostora koji je utvrđen kao zabranjena zona za letenje vazduhoplova sa posadom zabranjeno je sprovođenje svih vrsta operacija UAS-a.
U delu vazdušnog prostora koji je uspostavljen i alociran kao ad-hoc zona u skladu sa propisom kojim se uređuje upravljanje vazdušnim prostorom zabranjeno je sprovođenje svih vrsta operacija UAS-a za vreme trajanja alokacije, osim operacija koje sprovodi operater UAS-a na čiji zahtev je doneta odluka o alokaciji tog dela vazdušnog prostora.
U delu vazdušnog prostora koji je utvrđen kao uslovno zabranjena zona, operacije UAS-a se mogu odvijati samo na osnovu odobrenja Direktorata, osim operacija UAS-a u otvorenoj kategoriji za koje odobrenje Direktorata nije potrebno pod uslovom da je bespilotni vazduhoplov opremljen sistemom za daljinsku identifikaciju i da je taj sistem aktiviran.
U slučaju da se geografska zona za UAS-e preklapa u celini ili delimično sa uslovno zabranjenom zonom ili sa drugom geografskom zonom, uslovi propisani za operacije UAS-a u tim zonama se kumulativno primenjuju.
Slobodna zona za operacije UAS-a
Deo vazdušnog prostora koji se prostire do visine od 120 m od najbliže tačke na površini zemlje, koji ne spada u zone iz člana 4. ove uredbe i čije korišćenje nije zabranjeno ili ograničeno postojanjem struktura vazdušnog prostora iz člana 5. ove uredbe, smatra se delom vazdušnog prostora koji je slobodan za operacije UAS-a (UAS Free Geographical Zone).
Operacije UAS-a u blizini državne granice
Zabranjene su sve vrste operacija UAS-a u blizini državne granice, pri čemu se pod blizinom državne granice podrazumeva područje širine 300 m, koje se prostire od granične linije ka unutrašnjosti teritorije Republike Srbije.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, operacije UAS-a su dozvoljene ako su ispunjeni svi sledeći uslovi:
1) ako je operater UAS-a pribavio odobrenje Direktorata, koje se izdaje na osnovu prethodne saglasnosti ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove;
2) ako je bespilotni vazduhoplov opremljen sistemom za daljinsku identifikaciju i ako je on aktiviran.
Operacije UAS-a u blizini administrativne linije sa Autonomnom pokrajinom Kosovo i Metohija
Zabranjene su sve vrste operacija UAS-a unutar rastojanja od 5.000 m od administrativne linije sa Autonomnom pokrajinom Kosovo i Metohija, izuzev ako je operater UAS-a prethodno pribavio odobrenje ministarstva nadležnog za poslove odbrane, ako je najkasnije 48 sati pre planirane operacije o njenom sprovođenju obavestio mesno nadležnu organizacionu jedinicu policije, ako je bespilotni vazduhoplov opremljen sistemom za daljinsku identifikaciju i ako je taj sistem aktiviran.
Operacije UAS-a iznad i u blizini jedinica, objekata, kompleksa i poligona ministarstva nadležnog za poslove odbrane, ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove i posebne organizacije nadležne za bezbednosno-informativne poslove
Zabranjene su sve vrste operacija UAS-a iznad i na horizontalnoj udaljenosti:
1) manjoj od 500 m od objekata i kompleksa koje koristi ministarstvo nadležno za poslove odbrane i Vojska Srbije, ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove i posebna organizacija nadležna za bezbednosno-informativne poslove;
2) manjoj od 1.000 m od poligona koji se koriste za obuku pripadnika organa i organizacija iz tačke 1) ovog stava;
3) manjoj od 500 m od vojnih jedinica i jedinica ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove kada su one stacionirane ili su u pokretu izvan svojih objekata.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, operacije UAS-a su dozvoljene ako je operater UAS-a dobio odobrenje Direktorata izdato na osnovu prethodne saglasnosti ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove, ukoliko je reč o objektima, kompleksima, poligonima i jedinicama tog ministarstva, odnosno odobrenje ministarstva nadležnog za poslove odbrane ili posebne organizacije, ukoliko je reč o objektima, kompleksima, poligonima i jedinicama pod njihovom nadležnošću, i pod uslovom da se za operaciju koristi bespilotni vazduhoplov opremljen sistemom za daljinsku identifikaciju i da je taj sistem aktiviran.
U skladu sa operativnim potrebama ministarstava, odnosno organizacije iz stava 1. ovog člana, pojedini objekti, kompleksi, lokacije ili poligoni koje oni koriste ili za koje utvrde da su od izuzetnog bezbednosnog značaja, mogu biti u potpunosti zabranjeni za operacije UAS-a i označeni u mobilnoj aplikaciji kao UPG zone.
Operacije UAS-a unutar granica aerodroma i helidroma
Zabranjene su sve vrste operacija UAS-a unutar granica aerodroma i helidroma navedenih u prilozima 1. i 2, koji su odštampani uz ovu uredbu i čine njen sastavni deo.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, operacije UAS-a su dozvoljene ako su ispunjeni svi sledeći uslovi:
1) ako je operater UAS-a prethodno dobio odobrenje operatera aerodroma, odnosno helidroma;
2) ako se operacija odvija na osnovu operativnog odobrenja Direktorata u okviru posebne kategorije operacija UAS-a, u skladu sa propisom kojim se uređuju pravila i procedure za operacije sistema bespilotnih vazduhoplova.
Operacije UAS-a unutar granica aerodroma i helidroma koji nisu navedeni u prilozima 1. i 2. ove uredbe su dozvoljene ako je operater UAS-a prethodno pribavio odobrenje operatera aerodroma, odnosno helidroma, uz poštovanje uslova propisanih za kategoriju u kojoj se operacija obavlja.
Pre nego što izda odobrenje operater aerodroma, odnosno helidroma je dužan da planiranu operaciju koordinira sa nadležnom jedinicom aerodromske kontrole letenja, odnosno sa pružaocem usluge aerodromskog informisanja vazduhoplova u letu (AFIS) na aerodromima koji nisu kontrolisani.
Operacije UAS-a u blizini aerodroma
Pod blizinom aerodroma, u smislu ove uredbe, podrazumeva se:
1) u slučaju aerodroma navedenih u Prilogu 1. ove uredbe - područje oko poletno-sletne staze, pravougaonog oblika, koje se prostire 3 km od svake ivice osnovne staze poletno-sletne staze;
2) u slučaju ostalih aerodroma - područje oko poletno-sletne staze, pravougaonog oblika, koje se prostire 1,5 km od svake ivice osnovne staze poletno-sletne staze.
Za sprovođenje operacije UAS-a u blizini aerodroma je neophodno da operater UAS-a dobije odobrenje za sprovođenje operacije od strane Direktorata i da je pre njenog sprovođenja izvršena alokacija vazdušnog prostora u skladu sa članom 23. ove uredbe.
U slučaju vojnih i mešovitih aerodroma, pored odobrenja Direktorata iz stava 2. ovog člana, operater UAS-a je dužan da pribavi i odobrenje za sprovođenje operacije od strane ministarstva nadležnog za poslove odbrane.
Izuzetno od st. 2. i 3. ovog člana, dozvoljene su operacije UAS-a u okviru otvorene kategorije bez odobrenja Direktorata, odnosno ministarstva nadležnog za poslove odbrane i bez alokacije vazdušnog prostora ako se operacija odvija na visini do 30 m i na rastojanju od najmanje 1 km od svake ivice osnovne staze poletno-sletne staze.
Ako se na aerodromu nalazi više poletno-sletnih staza, rastojanja navedena u st. 1. i 4. ovog člana se računaju od ivica osnovne staze svake od poletno-sletnih staza.
Operacije UAS-a u blizini helidroma
Pod blizinom helidroma, u smislu ove uredbe, podrazumeva se krug poluprečnika 1,5 km od referentne tačke helidroma.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, u slučaju helidroma navedenog u Prilogu 2. ove uredbe, pod blizinom helidroma podrazumeva se zona ograničena koordinatama datim u tom prilogu, koja je aktivna u vremenu kada je aktivan i helidrom.
Za sprovođenje operacije UAS-a u blizini helidroma je neophodno da operater UAS-a dobije odobrenje za sprovođenje operacije od strane Direktorata i da je pre njenog sprovođenja izvršena alokacija vazdušnog prostora u skladu sa članom 23. ove uredbe.
U slučaju vojnih i mešovitih helidroma, pored odobrenja Direktorata iz stava 3. ovog člana, operater UAS-a je dužan da pribavi i odobrenje za sprovođenje operacije od strane ministarstva nadležnog za poslove odbrane.
Izuzetno od st. 3. i 4. ovog člana, dozvoljene su operacije UAS-a u okviru otvorene kategorije bez odobrenja Direktorata, odnosno ministarstva nadležnog za poslove odbrane i bez alokacije vazdušnog prostora:
1) ako se operacija odvija na visini do 30 m i na rastojanju od najmanje 1 km od referentne tačke helidroma;
2) ako podaci iz mobilne aplikacije pokazuju da se u periodu kada se operacija planira helidrom neće koristiti za poletanje ili sletanje helikoptera.
Odobrenje za sprovođenje operacije u blizini aerodroma, odnosno helidroma
Uz zahtev za izdavanje odobrenja za sprovođenje operacije UAS-a u blizini aerodroma, odnosno helidroma, operater UAS-a je obavezan da dostavi Direktoratu podatke o planiranoj operaciji (tačna lokacija operacije, maksimalna visina operacije, trajanje operacije, klasa UAS-a, način izvršenja operacije i dr.), kao i podatke o daljinskom pilotu koji će sprovoditi operaciju.
Direktorat izdaje odobrenje iz stava 1. ovog člana ako na osnovu zahteva i dostavljene dokumentacije utvrdi da operacija neće ugroziti bezbednost vazdušnog saobraćaja.
Ako utvrdi da je neophodno, u odobrenju iz stava 1. ovog člana Direktorat može odrediti ograničenja u pogledu zahtevane operacije ili dopunske uslove za njeno sprovođenje.
Operacije UAS-a u blizini operativnih mesta koje koriste vazduhoplovi sa posadom
Zabranjene su sve vrste operacija UAS-a u blizini operativnog mesta koje je za poletanje, sletanje ili prevoz spoljašnjeg tereta odabrao operater vazduhoplova, pilot koji upravlja vazduhoplovom ili vođa vojnog ili civilnog vazduhoplova, u periodu kada se to mesto koristi za poletanje ili sletanje vazduhoplova sa posadom.
U slučaju da se bespilotni vazduhoplov zatekne na operativnom mestu u vreme poletanja ili sletanja vazduhoplova, operater UAS-a je dužan da odmah prekine operaciju UAS-a i može je nastaviti po završetku poletanja, odnosno sletanja vazduhoplova i gašenja motora.
Operacije UAS-a u blizini objekata koje koriste državni organi, diplomatska i konzularna predstavništva i međunarodne organizacije
Zabranjene su sve vrste operacija UAS-a iznad i na horizontalnoj udaljenosti manjoj od 500 m od objekata Narodne skupštine, Vlade i Generalnog sekretarijata predsednika Republike, odnosno manjoj od 150 m od:
1) objekata ministarstava, izuzev ako se radi o objektima iz člana 9. stav 1. tačka 1) ove uredbe u kom slučaju se primenjuju rastojanja utvrđena u članu 9. stav 1. tačka 1) ove uredbe;
2) objekata sudova i javnih tužilaštava;
3) objekata stranih diplomatskih i konzularnih predstavništava i međunarodnih organizacija;
4) objekata kazneno-popravnih ustanova.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, operacije UAS-a su dozvoljene iznad i na horizontalnoj udaljenosti manjoj od 500 m, odnosno manjoj od 150 m ako su ispunjeni svi sledeći uslovi:
1) ako je operater UAS-a pribavio odobrenje Direktorata, koje se izdaje na osnovu prethodne saglasnosti ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove;
2) ako je bespilotni vazduhoplov opremljen sistemom za daljinsku identifikaciju i ako je taj sistem aktiviran.
Operacije UAS-a u blizini kliničko-bolničkih centara
Zabranjene su sve vrste operacija UAS-a iznad i na horizontalnoj udaljenosti manjoj od 50 m od kliničko-bolničkih centara, izuzev ako je operater UAS-a pribavio odobrenje uprave kliničko-bolničkog centra, ako je bespilotni vazduhoplov opremljen sistemom za daljinsku identifikaciju i ako je taj sistem aktiviran.
Operacije UAS-a iznad i u blizini objekata putne infrastrukture
Zabranjeno je obavljanje operacija UAS-a koje se sastoje od preletanja autoputa, lebdenja iznad autoputa ili neprekidnog letenja duž autoputa, kao i obavljanje operacija UAS-a u blizini autoputa, pri čemu se pod blizinom autoputa podrazumeva područje širine 20 m koje se prostire sa obe strane autoputa.
Izuzetno od stava 1. ovog člana:
1) preletanje auto-puta, lebdenje iznad autoputa i neprekidno letenje duž autoputa, kao i letenje u blizini autoputa se mogu obaviti na osnovu operativnog odobrenja Direktorata u okviru posebne kategorije operacija UAS-a, u skladu sa propisom kojim se uređuju pravila i procedure za operacije sistema bespilotnih vazduhoplova;
2) u okviru otvorene kategorije operacija UAS-a, dozvoljeno je preletanje autoputa prilikom sprovođenja operacija potkategorije A1 ili A2, ako su ispunjeni sledeći uslovi:
(1) prilikom preletanja daljinski pilot održava bespilotni vazduhoplov sve vreme na minimalnoj visini od 20 m iznad autoputa;
(2) daljinski pilot se nalazi u poziciji koja mu omogućava da sprovodi operaciju sa vizuelnim kontaktom (VLOS) i da prati saobraćaj na autoputu;
(3) daljinski pilot je primenio sve raspoložive mere kako bi se umanjio rizik od ometanja vozača na autoputu i to pre svega tako što je izabrao putanju leta koja maksimalno skraćuje vreme preletanja i što prilikom preletanja ne vrši vuču transparenata i ne emituje lasersko zračenje;
(4) u slučaju operacija u potkategoriji A2, nema vozila u pokretu prilikom preletanja autoputa.
Iznad javnog puta koji nije kategorisan kao autoput zabranjeno je obavljanje operacija UAS-a koje se sastoje od lebdenja iznad puta ili neprekidnog letenja duž puta, kao i obavljanje operacija UAS-a na području širine 20 m koje se prostire sa obe strane puta, izuzev u periodu kada na putu nema saobraćaja motornih vozila.
Preletanje javnog puta koji nije kategorisan kao autoput je dozvoljeno, s tim da je daljinski pilot dužan da izbegava prelet preko bilo kog puta sa velikom gustinom saobraćaja ako nema operativne potrebe za preletom.
Prilikom preletanja puta koji nije kategorisan kao autoput daljinski pilot mora da održava bespilotni vazduhoplov sve vreme na minimalnoj visini od 20 m iznad puta, da bira putanju leta koja maksimalno skraćuje vreme preletanja, da ne vrši vuču transparenata i druge postupke kojima se ometaju vozači na putu i da održava vizuelni kontakt sa bespilotnim vazduhoplovom, kao i sa putem iznad koga se vrši preletanje.
Ako se prilikom preletanja na putu nalaze bicikli, motocikli ili druga slična vozila u kojima vozači nisu zaštićeni, lica koja upravljaju ili se prevoze tim vozilima smatraju se neuključenim licima u smislu propisa kojim se uređuju pravila i procedure za operacije bespilotnih vazduhoplova i na njih se primenjuju odgovarajuća ograničenja utvrđena tim propisom.
Operacije UAS-a iznad i u blizini železničkih pruga
Iznad železničke pruge koja je od značaja za međunarodni i nacionalni saobraćaj (magistralna pruga) zabranjeno je obavljanje operacija UAS-a koje se sastoje od lebdenja ili neprekidnog letenja duž takve pruge ili u njenoj blizini, pri čemu se pod blizinom pruge podrazumeva područje širine 20 m koje se prostire sa obe strane pruge.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, operacija UAS-a je dozvoljena ako se odvija na osnovu operativnog odobrenja Direktorata u okviru posebne kategorije operacija UAS-a, u skladu sa propisom kojim se uređuju pravila i procedure za operacije sistema bespilotnih vazduhoplova.
Dozvoljeno je preletanje svih vrsta železničkih pruga, s tim da je daljinski pilot dužan da prilikom preletanja sve vreme održava bespilotni vazduhoplov na minimalnoj visini od 20 m iznad pruge, a pozicija omogućava daljinskom pilotu da sprovodi operaciju sa vizuelnim kontaktom (VLOS).
Operacije UAS-a u blizini industrijskih objekata, značajnih elektroenergetskih objekata i objekata vodosnabdevanja
Zabranjene su sve vrste operacija UAS-a iznad i na horizontalnoj udaljenosti manjoj od 100 m od industrijskih objekata, značajnih elektroenergetskih objekata i objekata snabdevanja vodom za piće, odnosno na horizontalnoj udaljenosti manjoj od 500 m u slučaju objekata u kojima se proizvode, koriste ili skladište eksplozivne ili toksične materije, zapaljive i gorive tečnosti ili zapaljivi gasovi, izuzev ako je operater UAS-a pribavio odobrenje vlasnika ili korisnika objekta.
Operacije UAS-a iznad zaštićenih prirodnih dobara
Zabranjene su sve vrste operacija UAS-a iznad zaštićenih područja na kojima je uspostavljen režim zaštite I stepena, u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita prirode.
U periodu od 1. februara do 15. jula kalendarske godine zabranjene su sve vrste operacija UAS-a iznad i na horizontalnoj udaljenosti manjoj od 500 m od gnezdilišta strogo zaštićenih divljih vrsta ptica grabljivica.
Izuzetno od st. 1. i 2. ovog člana, dozvoljene su operacije UAS-a ako je operater UAS-a prethodno pribavio odobrenje upravljača zaštićenog područja, a u slučaju gnezdilišta koja su izvan zaštićenog područja, odobrenje zavoda nadležnog za zaštitu prirode.
Operacije UAS-a u blizini objekata namenjenih za stanovanje
Zabranjene su sve vrste operacija UAS-a na horizontalnoj udaljenosti manjoj od 15 m od objekata koji predstavljaju stambene, stambeno-poslovne zgrade ili porodične kuće, kao i na visinama manjim od 50 m iznad tih objekata, izuzev u sledećim slučajevima:
1) ako je to neophodno za poletanje ili sletanje UAS-a, nezavisno od vrste operacije koja se sprovodi;
2) ako je za sprovođenje operacije operater UAS-a prethodno pribavio pisanu ili elektronsku saglasnost od skupštine stambene zajednice, odnosno vlasnika ili korisnika porodične kuće;
3) ako se za sprovođenje operacije koristi UAS koji pripada klasi S0, u skladu sa propisom kojim se uređuju sistemi bespilotnih vazduhoplova i dodaci za daljinsku identifikaciju i koji pri tome nije opremljen uređajima za audio i video snimanje i fotografisanje;
4) ako je sprovođenje operacije UAS-a neophodno za izvođenje radova na komunalnoj infrastrukturi, pod uslovom da su stanari unapred obavešteni o sprovođenju operacije.
Operacije UAS-a na visinama iznad 120 m
Ako se planira sprovođenje operacije UAS-a na visini iznad 120 m od najbliže tačke na površini zemlje, neophodno je da se pre njenog sprovođenja izvrši alokacija vazdušnog prostora u skladu sa članom 23. ove uredbe.
Operater UAS-a podnosi zahtev za alokaciju vazdušnog prostora jedinici za upravljanje vazdušnim prostorom u okviru Kontrole letenja Srbije i Crne Gore SMATSA d.o.o. Beograd i uz zahtev prilaže kopiju odobrenja Direktorata za sprovođenje operacije.
U pogledu rokova za podnošenje zahteva za alokaciju vazdušnog prostora, načina podnošenja ovog zahteva, donošenja i objavljivanja i stavljanja van snage odluke o alokaciji vazdušnog prostora, prekida aktivnosti u prethodno alociranom vazdušnom prostoru primenjuje se propis kojim se uređuje upravljanje vazdušnim prostorom.
Ažuriranje podataka o geografskim zonama i saradnja nadležnih subjekata
Državni organi, organizacije i institucije nadležni za objekte i prostore koji se štite uspostavljanjem geografske zone za UAS obavezni su da redovno i blagovremeno obaveštavaju Direktorat o svim promenama koje zahtevaju ažuriranje podataka o geografskim zonama radi njihovog stavljanja na raspolaganje korisnicima vazdušnog prostora.
Radi realizacije aktivnosti utvrđenih ovom uredbom, Direktorat će do početka primene ove uredbe zaključiti sporazume sa ministarstvom nadležnim za poslove odbrane, ministarstvom nadležnim za unutrašnje poslove i Kontrolom letenja Srbije i Crne Gore SMATSA d.o.o. Beograd, kojima se detaljno uređuju upotreba mobilne aplikacije, uloge, odgovornosti i rokovi za realizaciju navedenih aktivnosti, međusobna koordinacija i razmena podataka.
Ovlašćenje za primenu mera protiv UAS-a
U slučaju da operater UAS-a sprovodi operaciju suprotno uslovima utvrđenim u ovoj uredbi, vojna jedinica, jedinica ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove ili posebna organizacija nadležna za bezbednosno-informativne poslove mogu protiv UAS-a primeniti mere usmerene na njegovo prizemljenje ili onesposobljavanje.
Ova uredba stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije", a primenjuje se od 29. oktobra 2026. godine.
Aerodromi na koje se odnose čl. 10. i 11. ove uredbe
- Aerodrom Beograd / Nikola Tesla / LYBE
- Aerodrom Niš / Konstantin Veliki / LYNI
- Aerodrom Užice / Ponikve / LYUZ
- Aerodrom Beograd / Batajnica - Pukovnik - pilot Milenko Pavlović / LYBT
- Aerodrom Kraljevo / Morava / LYKV
- Aerodrom Vršac / LYVR
Helidromi na koje se odnose čl. 10. i 12. ove uredbe
- Helidrom "Banjički vis"
Pod blizinom ovog helidroma podrazumeva se deo vazdušnog prostora pravougaonog oblika čije su granice određene sledećim koordinatama:
N 44 47 06 |
N 44 46 54 |
E 20 26 12 |
E 20 30 22 |
N 44 45 32 |
N 44 45 24 |
E 20 26 12 |
E 20 30 08 |