GODIŠNJI PROGRAMZAŠTITE, UREĐENJA I KORIŠĆENJA POLJOPRIVREDNOG ZEMLJIŠTA U DRŽAVNOJ SVOJINI GRADA PROKUPLJA ZA 2026. GODINU("Sl. list grada Prokuplja", br. 24/2026) |
Godišnjim Programom zaštite, uređenja i korišćenja poljoprivrednog zemljišta na teritoriji grada Prokuplja za 2026. godinu utvrđuju se:
- vrsta i obim radova koje treba izvršiti u 2026. godini,
- dinamika izvođenja radova i
- ulaganje sredstava.
1. OSNOVNI PODACI O TERITORIJI GRADA PROKUPLJA
1.1. Položaj i veličina teritorije
Grad Prokuplje poseduje 108 katastarskih Opština, raspolaže ukupno sa 759 km² poljoprivrednog zemljišta. Grad Prokuplje graniči se sa severa Opštinom Kruševac i Aleksinac, sa istoka Opštinom Merošina i Žitorađa, sa juga Opštinom Bojnik i sa zapada Opštinom Kuršumlija i Blace.
Šire područje Grada okruženo je planinama Veliki i Mali Jastrebac sa Severa, Kopaonik sa Zapada i Radan sa Juga. One tako predstavljaju zaokruženu geografsku celinu, kroz koje protiče reka Toplica sa svojim pritokama. Sa obe strane doline reke Toplice prostire se pretežno plodno zemljište brdsko-planinskog karaktera.
Grad Prokuplje čini središnji deo subregiona Toplica koji u geografskom smislu leži u granicama : 43°10' i 43°20' severne geografske širine, odnosno 21°00' i 21°50' istočne geografske širine.
Umereno-kontinentalna klima sa blagim prelazima između godišnjih doba u kotlini, a duga i oštra zima na planini uslovili su plodno tle duž reke i njenih pritoka, bogatstvo šumama i pašnjacima kako na teritoriji grada Prokuplja tako i u širem okrugu.
Umereno-kontinentalna klima i brdsko planinsko područje kao i bogatstvo podzemnim tekućim i termomineralnim vodama pružaju povoljne uslove za razvoj poljoprivrede.
Na teritoriji grada Prokuplja prosečna godišnja temperatura vazduha kreće se između 10.6 i 11.4°C. Srednje mesečne temperature vazduha u toku vegetacionog perioda su oko 18.5°C. Apsolutne maksimalne temperature vazduha u letnjim mesecima mogu biti dosta visoke i preko 40°C. dok apsolutne minimalne temperature vazduha u toku januara i februara mogu se spustiti ispod -20°C.
Ono što je evidentno je činjenica, da su prolećni i jesenji mrazevi skoro redovna pojava na ovom području, posebno u nekoliko poslednjih godina. Pozni mrazevi se javljaju u toku izvesnog broja dana u aprilu i maju i to uglavnom na lokalitetima sa većom nadmorskom visinom (preko 800m.n.v.). Ovi mrazevi u dobroj meri doprinose dužem održavanju snežnog pokrivača na ovim lokalitetima (najčešće do kraja aprila), a istovremeno su i razlog za čestu pojavu inja na biljkama i poledice na hladnom i vlažnom zemljištu. Rani jesenji mrazevi se javljaju nešto ređe i to u toku oktobra i novembra, najčešće se manifestujući takođe na lokalitetima sa većim nadmorskim visinama ali često i pored jačih vodotoka (naročito pored reke Toplice).
Područje grada Prokuplja pripada semiaridnim područjima naše zemlje, što znači da se karakteriše dosta oskudnim padavinama u toku godine.
Padavine nisu ravnomerno raspoređene po mesecima i godišnjim dobima. Najviše taloga padne maja i oktobra a najmanje septembra i februara. Letnji meseci su dosta oskudni u talozima i u tom periodu godine osveženje donose samo ređi i kratkotrajni pljuskovi, proleće je najbogatije a zima najoskudnija u vodnim talozima. Relativna vlažnost vazduha u toku vegetacionog perioda dosta malo varira i kreće se najčešće između 68-76%. ona je u uskoj korelaciji sa količinama padavina, temperaturama vazduha i intenzitetom vazdušnih strujanja.
Godišnja oblačnost na ovom području je prilično velika usled mešanja kontinentalnih i sredozemnih vazdušnih masa, s tim što je oblačnost izraženija na područjima sa većom nadmorskom visinom. Godišnji tok oblačnosti najveći je tokom zime a najmanji tokom leta.
Naše područje ne odlikuje se velikim vetrovima - vazdušna cirkulacija se svodi u lokalne okvire. Duvaju vetrovi severnog i severozapadnog pravca koji donose padavine.
Najznačajniji vodotok na području grada Prokuplja je reka Toplica koja izvire na Kopaoniku a uliva se u Južnu Moravu. Ona predstavlja stalni vodotok a najviše vode u prolećnom, odnosno smanjenim količinama u letnjem periodu. Zahvaljujući stalnosti ovaj vodotok u značajnoj meri utiče kako na svojstva zemljišta tako i na nivou podzemnih voda u blizini svojih obala. Naime zbog čestih plavljenja susednih ravničarskih površina oko ovog vodotoka su obrazovane značajne površine sa aluvijalnim zemljištem a zbog toga što su oko njega podzemne vode visoke pored njega je razvijena pretežno higrofilna (vlažna) vegetacija. Pored Toplice su fragmentno raspoređene i površine koje su u toku godine duže pod vodom (depresije) i s toga su obrasle močvarnom vegetacijom. Osim Toplice u nešto krupnije vodotoke mogu se ubrojiti i neke njene pritoke (Bejašnička, Bresnička i Rastovnička reka) dok su ostali vodotoci skoro beznačajni odnosno uglavnom su aktivni u proleće i kasnu jesen.
Reka Toplica još uvek nema značaj koji bi objektivno trebalo da ima na ovom području naime oko nje se organizuje dosta ekstenzivna poljoprivredna proizvodnja.
Bresnička reka je pregrađena u blizini svoga izvorišta i predstavlja osnovu vodosnabdevanja Prokuplja i više seoskih naselja duž trase vodovoda.
Komisija za izradu Predloga godišnjeg programa zaštite, uređenja i korišćenja poljoprivrednog zemljišta a na osnovu člana 64a Zakona o poljoprivrednom zemljištu ("Sl. glasnik R. Srbije", br. 62/06, 65/08 - dr. zakon, 41/09, 112/15, 80/17 i 95/18 - dr. zakon), uputila je:
Javni poziv za dokazivanje prava prečeg zakupa poljoprivrednog zemljišta u državnoj svojini na teritoriji grada Prokuplja za 2026. godinu i
Javni poziv za ostvarivanje prava korišćenja bez plaćanja naknade poljoprivrednog zemljišta u državnoj svojini na teritoriji grada Prokuplja za 2026. godinu.
Po upućenim Javnim Pozivima odazvala se srednja poljoprivredna škola Radoš Jovanović "Selja" sa pravom besplatnog korišćenja, ali se odustalo od zahteva zbog zakupa istog zemljišta na petogodišnji period.
U Prilogu vam dostavljamo: Saglasnost resornog Ministarstva broj 003275903 2026 14847 000 000 000 001 od 09.07.2026. godine i validirani godišnji Program grada Prokuplja za 2026. godinu na CD-u tabelarno.