ODLUKAO SADRŽINI, ROKOVIMA I NAČINU DOSTAVLJANJA PODATAKA KOJE PRUŽAOCI PLATNIH USLUGA DOSTAVLJAJU NARODNOJ BANCI SRBIJE("Sl. glasnik RS", br. 90/2026) |
1. Ovom odlukom utvrđuju se sadržina, rokovi i način dostavljanja podataka u vezi s pružanjem platnih usluga i izdavanjem elektronskog novca koje su pružaoci tih usluga dužni da dostavljaju Narodnoj banci Srbije.
2. Podatke iz tačke 1. ove odluke Narodna banka Srbije prikuplja i obrađuje u statističke svrhe, radi praćenja razvoja platnog prometa i korišćenja platnih instrumenata u zemlji, kao i radi vršenja nadzora.
3. Pojedini pojmovi, u smislu ove odluke, imaju sledeća značenja:
1) pružalac platnih usluga je subjekt iz člana 10. stav 1. tač. 1), 2), 3), 5) i 6) Zakona o platnim uslugama (u daljem tekstu: Zakon);
2) izdavalac elektronskog novca je subjekt iz člana 106. stav 1. tač. 1), 2), 3) i 5) Zakona;
3) platna usluga ima značenje platne usluge iz člana 4. Zakona;
4) elektronski novac ima značenje elektronskog novca iz člana 2. stav 1. tačka 13) Zakona;
5) platna transakcija ima značenje platne transakcije iz člana 2. stav 1. tačka 1) Zakona;
6) platni nalog ima značenje platnog naloga iz člana 2. stav 1. tačka 2) Zakona;
7) korisnik platnih usluga ima značenje korisnika platnih usluga iz člana 2. stav 1. tačka 6) Zakona;
8) platilac ima značenje platioca iz člana 2. stav 1. tačka 7) Zakona;
9) primalac plaćanja ima značenje primaoca plaćanja iz člana 2. stav 1. tačka 8) Zakona;
10) potrošač ima značenje lica iz člana 2. stav 1. tačka 9) Zakona;
11) preduzetnik ima značenje lica iz člana 2. stav 1. tačka 10) Zakona;
12) tekući račun ima značenje računa iz člana 70. Zakona;
13) platni račun sa osnovnim uslugama ima značenje računa iz člana 73n Zakona;
14) promena platnog računa ima značenje usluge iz člana 73i Zakona;
15) drugi platni račun označava a) platni račun koji nije tekući račun a vodi ga banka za jednog ili više korisnika platnih usluga i koristi se za izvršavanje platnih transakcija na osnovu okvirnog ugovora, bez posebnih ograničenja, kao i b) platni račun u smislu člana 2. stav 1. tačka 3) Zakona koji se vodi kod javnog poštanskog operatora, institucije elektronskog novca ili platne institucije;
16) platna kartica označava platni instrument u fizičkom i/ili elektronskom obliku zasnovan na jedinstvenom broju pohranjenom na nosaču podataka (ili mediju) u fizičkom obliku, na drugom uređaju ili u elektronskom obliku bez tog nosača koji imaocu te kartice omogućava izvršenje platnih transakcija (uplatu, isplatu i prenos), pri čemu platna kartica, u skladu sa ugovorom o izdavanju, može imati jednu ili više funkcija;
17) platni instrument zasnovan na platnoj kartici ima značenje iz člana 2. tačka 15) Zakona o međubankarskim naknadama i posebnim pravilima poslovanja kod platnih transakcija na osnovu platnih kartica ("Službeni glasnik RS", br. 44/2018), pri čemu se, isključivo za potrebe prikupljanja, obrade i iskazivanja podataka u skladu sa ovom odlukom, platne kartice u fizičkom ili elektronskom obliku razmatraju odvojeno u odnosu na druga tehnička sredstva koja predstavljaju platni instrument zasnovan na platnoj kartici u smislu tog zakona;
18) kartica s funkcijom uplate/isplate gotovog novca (cash card) označava platnu karticu koja njenom korisniku omogućava samo uplatu i/ili isplatu gotovog novca na bankomatima;
19) kartica s funkcijom plaćanja označava platnu karticu, osim kartice s funkcijom elektronskog novca, koja ima najmanje jednu od sledećih funkcija: funkciju debitne kartice, funkciju kartice sa odloženom naplatom ili funkciju kreditne kartice;
20) debitna kartica označava platnu karticu koja njenom korisniku omogućava plaćanje robe i usluga i isplatu gotovog novca do visine pokrića na njegovom računu, koje uključuje i dozvoljeno prekoračenje po računu;
21) kartica sa odloženom naplatom (eng. delayed debit) označava platnu karticu koja njenom korisniku omogućava plaćanje robe i usluga i isplatu gotovog novca do iznosa određenog (ugovorenog) limita, a ukupno zaduženje nastalo upotrebom ove platne kartice tokom određenog perioda izmiruje se u celosti naknadno, na kraju određenog perioda, odnosno na ugovoreni datum zaduženja;
22) kreditna kartica označava platnu karticu koja njenom korisniku omogućava kupovinu robe i usluga i isplatu gotovine do visine prethodno odobrenog kredita (limita), a zaduženje nastalo upotrebom ove platne kartice tokom određenog perioda može biti izmireno u celosti na kraju određenog perioda ili se automatski deli na ugovoreni broj rata prema unapred ugovorenom modelu;
23) kartica s funkcijom elektronskog novca označava platnu karticu koja njenom imaocu omogućava izvršenje platne transakcije sa elektronskim novcem;
24) kartica na koju se direktno pohranjuje elektronski novac označava platnu karticu s funkcijom elektronskog novca koja omogućava prenos elektronskog novca s kartice na primaoca elektronskog novca;
25) kartica koja daje pristup elektronskom novcu pohranjenom na računu elektronskog novca označava platnu karticu s funkcijom elektronskog novca koja daje pristup elektronskom novcu baziranom na serveru;
26) kartica s povezanim funkcijama uplate/isplate gotovog novca, debitne kartice i elektronskog novca označava platnu karticu koja ima sve tri navedene funkcije;
27) bankomat (ATM) označava elektromehanički uređaj koji korisnicima omogućava uplatu i/ili isplatu gotovog novca i/ili korišćenje drugih usluga (npr. transfer novčanih sredstava, uvid u stanje i dr.) upotrebom platne kartice ili na drugi dostupan način;
28) POS terminal označava uređaj instaliran na prodajnom mestu ili šalteru pružaoca platnih usluga koji omogućava korišćenje platnih kartica, pri čemu se informacije o platnim transakcijama beleže elektronski (EFTPOS);
29) terminal za elektronski novac označava uređaj instaliran na prodajnom mestu ili šalteru pružaoca platnih usluga koji, pored funkcije EFTPOS terminala, omogućava i prenos elektronskog novca na karticu s funkcijom elektronskog novca i obrnuto ili koji imaocu elektronskog novca na kartici s funkcijom elektronskog novca omogućava izvršenje plaćanja primaocu plaćanja;
30) terminal za izdavanje/otkup elektronskog novca označava uređaj koji omogućava prenos elektronskog novca na karticu s funkcijom elektronskog novca i obrnuto;
31) terminal za prihvatanje elektronskog novca označava uređaj koji imaocu elektronskog novca na kartici s funkcijom elektronskog novca omogućava da izvrši prenos elektronskog novca primaocu plaćanja;
32) tehničko-tehnološko rešenje za prihvatanje platnog instrumenta za instant transfer odobrenja na fizičkom prodajnom mestu označava uređaje i tehnička sredstva, uključujući mobilne uređaje s mobilnom aplikacijom za trgovca, nezavisno samostalno tehničko rešenje trgovca, samouslužne uređaje i POS terminale koji omogućavaju prihvatanje platnih transakcija instant transferom odobrenja na prodajnom mestu;
33) platna transakcija obavljena elektronskim novcem označava prenos elektronskog novca od imaoca elektronskog novca ka primaocu tog novca, bilo da je takva transakcija obavljena karticom s funkcijom elektronskog novca ili s računa elektronskog novca;
34) platna transakcija obavljena karticom na kojoj je direktno pohranjen elektronski novac označava prenos elektronskog novca primaocu plaćanja izvršen ovom karticom preko terminala za prihvatanje elektronskog novca;
35) platna transakcija obavljena s računa elektronskog novca označava platnu transakciju kod koje se elektronski novac prenosi s računa elektronskog novca platioca na račun primaoca plaćanja, bez obzira na to da li se koristi kartica koja daje pristup elektronskom novcu pohranjenom na računu elektronskog novca;
36) platna transakcija izdavanja/otkupa elektronskog novca označava transakciju prenosa elektronskog novca od izdavaoca elektronskog novca na karticu na kojoj se direktno pohranjuje elektronski novac i obrnuto, izvršenu preko terminala za izdavanje/otkup elektronskog novca;
37) neodobrena platna transakcija označava platnu transakciju za čije izvršenje korisnik platnih usluga nije dao saglasnost u skladu s članom 33. Zakona;
38) prevarna platna transakcija označava platnu transakciju koja je izvršena kao posledica prevare ili zloupotrebe, uključujući izdavanje platnog naloga koje vrši lice koje postupa s namerom prevare, izmenu platnog naloga koju vrši lice koje postupa s namerom prevare, kao i manipulaciju platiocem radi izdavanja platnog naloga koju vrši lice koje postupa s namerom prevare;
39) platni nalog koji je izdalo lice koje postupa s namerom prevare označava vrstu neodobrene platne transakcije, nastalu usled neovlašćenog izdavanja platnog naloga nakon što su na prevarni način pribavljeni osetljivi podaci o plaćanju ili platnom instrumentu, uključujući slučajeve koji su posledica gubitka, krađe ili zloupotrebe tih podataka, bez obzira na mogućnost njihovog otkrivanja pre izvršenja transakcije;
40) izmena platnog naloga koju je izvršilo lice koje postupa s namerom prevare označava vrstu neodobrene platne transakcije u kojoj se autentičan platni nalog koji je izdalo ovlašćeno lice neovlašćeno menja tokom elektronske komunikacije između platioca i pružaoca platnih usluga, ili u sistemu pružaoca platnih usluga pre nego što se izvrše kliring i poravnanje naloga za plaćanje;
41) manipulacija platiocem radi izdavanja platnog naloga koju je izvršilo lice koje postupa s namerom prevareoznačava vrstu prevarne platne transakcije izvršene na osnovu platnog naloga ili instrukcije za plaćanje koje je platilac - usled manipulacije lica koje postupa s namerom prevare - u dobroj veri izdao u korist računa za koji veruje da pripada legitimnom primaocu plaćanja;
42) transfer odobrenja označava platnu uslugu iz člana 4. stav 2. Zakona;
43) rešenje za mobilno plaćanje označava tehničko-tehnološko rešenje koje se koristi za iniciranje i/ili potvrđivanje plaćanja putem mobilne komunikacije i tehnologije prenosa podataka korišćenjem mobilnog uređaja, a koje se odnosi na plaćanja izvršena transferom odobrenja i elektronskim novcem;
44) direktno zaduženje označava platnu uslugu iz člana 4. stav 3. Zakona, uključujući i fakture - specifikacije naloga koje poverilac dostavlja platiočevom pružaocu platnih usluga (najčešće nije reč o fiksnom iznosu);
45) trajni nalog označava instrukciju koju platilac daje svom pružaocu platnih usluga za periodično izvršavanje jedne ili više platnih transakcija (najčešće u fiksnom iznosu), pri čemu trajni nalog nije instrukcija koju daje primalac plaćanja;
46) izvršavanje novčane doznake označava platnu uslugu iz člana 4. stav 4. Zakona;
47) platna transakcija na osnovu menice označava platnu transakciju iz člana 66. stav 1. Zakona;
48) ugovor na daljinu ima značenje iz člana 2. tačka 1) Zakona o zaštiti korisnika finansijskih usluga kod ugovaranja na daljinu ("Službeni glasnik RS", br. 44/2018);
49) pouzdana autentifikacija korisnika ima značenje iz člana 2. stav 1. tačka 47) Zakona;
50) usluga pružanja informacija o računu ima značenje iz člana 4. stav 8. Zakona;
51) pružalac usluge pružanja informacija o računu označava pružaoca platnih usluga iz člana 2. stav 1. tačka 45) Zakona;
52) usluga iniciranja plaćanja ima značenje iz člana 4. stav 7. Zakona;
53) pružalac usluge iniciranja plaćanja označava pružaoca platnih usluga iz člana 2. stav 1. tačka 44) Zakona;
54) gubitak po osnovu prevarnih radnji označava realizovan iznos gubitaka u izveštajnom periodu koji snose nosioci odgovornosti (pružalac platne usluge, korisnik platne usluge - platilac i druga lica učesnici u izvršavanju platne transakcije) u vezi s neodobrenim korišćenjem platnih instrumenata;
55) SEPA pravila za izvršavanje platnih transakcija i SEPA područje imaju značenje utvrđeno Odlukom o posebnim pravilima za izvršavanje transfera odobrenja i direktnih zaduženja u evrima ("Službeni glasnik RS", br. 68/2024 i 102/2024).
4. Pružaoci platnih usluga dužni su da Narodnoj banci Srbije tačno i potpuno dostavljaju sledeće podatke:
1) podatke o broju korisnika po vrstama platnih usluga - na obrascu Platne usluge (Prilog 1);
2) podatke o broju izdatih platnih kartica i platnih instrumenata zasnovanih na platnoj kartici - na obrascu Platne kartice i platni instrumenti zasnovani na platnoj kartici (Prilog 2);
3) podatke o broju uređaja, odnosno tehničko-tehnoloških rešenja i virtuelnih, odnosno internet prodajnih mesta na kojima se prihvataju platni instrumenti - na obrascu Prihvatna mreža (Prilog 3);
4) podatke o platnim transakcijama obavljenim platnim karticama i platnim instrumentima zasnovanim na platnoj kartici - na obrascu Transakcije platnim karticama (Prilog 4);
5) podatke o platnim transakcijama obavljenim platnim karticama i elektronskim novcem na prihvatnoj mreži po vrsti uređaja koji prihvataju platne kartice i elektronski novac - na obrascu Platne transakcije obavljene platnim karticama i elektronskim novcem na prihvatnoj mreži (Prilog 5);
6) podatke o platnim transakcijama obavljenim platnim nalozima uz primenu ili bez primene pouzdane autentifikacije korisnika - na obrascu Platne transakcije platnim nalozima - PAK (Prilog 6);
7) podatke o platnim transakcijama obavljenim bez platnog naloga - na obrascu Platne transakcije bez platnog naloga (Prilog 7);
8) podatke o platnim transakcijama uplate i isplate gotovog novca - na obrascu Uplata i isplata (Prilog 8);
9) podatke o platnim transakcijama obavljenim čekom - na obrascu Ček (Prilog 9);
10) podatke o platnim transakcijama kupovine robe i usluga preko interneta - na obrascu Internet kupovina (Prilog 10);
11) podatke o vrednosti elektronskog novca - na obrascu Elektronski novac (Prilog 11);
12) podatke o platnim transakcijama obavljenim instant transferom odobrenja na prodajnom mestu iz ugla izdavaoca - na obrascu Instant transfer odobrenja na prodajnom mestu - izdavaoci (Prilog 12);
13) podatke o platnim transakcijama obavljenim instant transferom odobrenja na prodajnom mestu iz ugla prihvatioca - na obrascu Instant transfer odobrenja na prodajnom mestu - prihvatioci (Prilog 13);
14) podatke o platnim transakcijama obavljenim korišćenjem usluge izvršavanja novčane doznake - na obrascu Novčane doznake (Prilog 14);
15) podatke o broju korisnika platnog računa, otvorenih i ugašenih platnih računa i izvršenih promena platnog računa - na obrascu Platni računi (Prilog 15);
16) podatke o primljenim i odobrenim zahtevima za odobravanje kredita - na obrascu Zahtevi za odobravanje kredita (Prilog 16);
17) podatke o platnim transakcijama iniciranim platnim karticama prema MCC kôdu kategorije trgovca - na obrascu Platne transakcije platnim karticama prema MCC kôdu (Prilog 17);
18) podatke o broju zaključenih ugovora na daljinu po vrsti ugovorene usluge - na obrascu Ugovori na daljinu (Prilog 18);
19) podatke o visini gubitaka po osnovu prevarnih radnji u vezi s korišćenjem platnih instrumenata prema nosiocu odgovornosti (pružalac platne usluge, korisnik i dr.) - na obrascu Gubici po osnovu prevarnih radnji (Prilog 19);
20) podatke o platnim transakcijama obavljenim platnim karticama i elektronskim novcem uz primenu ili bez primene pouzdane autentifikacije korisnika iz ugla izdavaoca - na obrascu Transakcije platnim karticama i elektronskim novcem - PAK - izdavaoci (Prilog 20);
21) podatke o platnim transakcijama obavljenim platnim karticama uz primenu ili bez primene pouzdane autentifikacije korisnika iz ugla prihvatioca - na obrascu Transakcije platnim karticama - PAK - prihvatioci (Prilog 21);
22) podatke o vrstama prevarnih platnih transakcija - na obrascu Evidencija zloupotreba i prevara (Prilog 22);
23) podatke o platnim transakcijama transfera odobrenja i direktnih zaduženja koje su obavljene posredstvom SEPA pravila za izvršavanje platnih transakcija - na obrascu SEPA - Platne transakcije platnim nalozima - PAK (Prilog 23);
24) podatke o platnim transakcijama transfera odobrenja i direktnih zaduženja koje su obavljene posredstvom SEPA pravila za izvršavanje platnih transakcija - na obrascu SEPA - Platne transakcije - vrednosna kategorija i naknade (Prilog 24);
25) podatke o lokacijama i funkcionalnostima bankomata - na obrascu Bankomati (Prilog 25);
26) podatke o lokacijama i strukturi prodajnih mesta - na obrascu Prodajna mesta (Prilog 26).
Podaci iz stava 1. odredbe pod 1), 2), 3), 11) i 25) ove tačke i podaci iz odredbe pod 15) tog stava na pozicijama 151, 1514, 152, 153, 1534, 154, 1544 i 157 - iskazuju se sa stanjem na poslednji radni dan za izveštajni period, dok se podaci iz ostalih odredaba tog stava iskazuju kumulativno za izveštajni period.
Podaci iz stava 1. ove tačke o vrednosti platnih transakcija iskazuju se s dve decimale.
Podaci iz stava 1. ove tačke odnose se na platne transakcije izvršene u dinarima u Republici Srbiji, odnosno u evrima kada je reč o platnim transakcijama koje se izvršavaju u skladu sa SEPA pravilima za izvršavanje platnih transakcija, osim ako je u prilozima iz tog stava naznačeno drugačije.
Uputstvo za popunjavanje obrazaca iz stava 1. odredbe pod 1) do 26) ove odluke utvrđeno je u Prilogu 27 uz ovu odluku.
5. Podatke iz tačke 4. ove odluke pružaoci platnih usluga dostavljaju u skladu sa uputstvom Narodne banke Srbije kojim se uređuje elektronsko dostavljanje podataka.
6. Pružaoci platnih usluga dužni su da podatke iz tačke 4. ove odluke dostavljaju tromesečno, i to:
1) podatke za prvo tromesečje, sa stanjem na dan 31. marta tekuće godine - najkasnije 20. aprila te godine;
2) podatke za drugo tromesečje, sa stanjem na dan 30. juna tekuće godine - najkasnije 20. jula te godine;
3) podatke za treće tromesečje, sa stanjem na dan 30. septembra tekuće godine - najkasnije 20. oktobra te godine;
4) podatke za četvrto tromesečje, sa stanjem na dan 31. decembra tekuće godine - najkasnije 20. januara naredne godine.
7. Pružaoci platnih usluga prvi put će dostaviti podatke u skladu sa ovom odlukom za prvo tromesečje 2027. godine - do 20. aprila 2027. godine.
Za drugo, treće i četvrto tromesečje 2026. godine, lica iz stava 1. ove tačke dostavljaju podatke u skladu sa Odlukom o sadržini, rokovima i načinu dostavljanja podataka koje pružaoci platnih usluga dostavljaju Narodnoj banci Srbije ("Službeni glasnik RS", br. 57/15 i 59/15 - ispravka).
8. Danom početka primene ove odluke prestaje da važi Odluka o sadržini, rokovima i načinu dostavljanja podataka koje pružaoci platnih usluga dostavljaju Narodnoj banci Srbije ("Službeni glasnik RS", br. 57/15 i 59/15 - ispravka).
9. Prilozi iz ove odluke odštampani su uz tu odluku i njen su sastavni deo.
10. Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije", a primenjuje se od 1. januara 2027. godine.
Priloge 1-27, koji su sastavni deo ove odluke, objavljene u "Sl. glasniku RS", br. 90/2026, možete pogledati OVDE